Bruselloz Hastalarında İlaç–İlaç Etkileşimleri: Retrospektif Bir Analiz

Bahar Çelebi; Meltem Tüğdür Ceylan; Fethiye Ferda Yılmaz; Meltem Taşbakan

doi:10.4274/mjima.galenos.2026.26678

Öz

Giriş

Bruselloz tedavisinde ilaç kullanım süresinin uzun olması ve kombine tedavi gerekliliği, ilaçla ilişkili sorunlara yol açabilmektedir. Bu sorunlardan en önemlilerinden biri ilaç etkileşimleridir. Bu çalışmanın amacı, bruselloz hastalarının tedavisi sırasında ortaya çıkabilecek ilaç etkileşimlerini belirlemek, nedenlerini araştırmak ve klinik uygulamaya katkı sağlamaktır.

Gereç ve Yöntem

Bu retrospektif çalışmaya, Ocak 2016 ile Kasım 2022 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği’ne bruselloz ve/veya komplikasyonları nedeniyle başvuran 76 hasta dahil edildi. Hastaların kullandığı antibiyotikler arasındaki ve antibiyotiklerle diğer ilaçlar arasındaki etkileşimler incelendi. Etkileşim veritabanı olarak Lexicomp® ve Micromedex® kullanıldı. Veritabanlarında saptanan etkileşimlerin düzeyi ve sayısı değerlendirildi. Ayrıca cinsiyet, yaş, meslek, komorbidite varlığı ve veritabanı sonuçlarının diğer ilaç gruplarıyla karşılaştırılması analiz edildi. Veriler SPSS 27 ile analiz edildi. Etik kurul onayı alındı ve tüm hastalardan sözlü bilgilendirilmiş onam alındı.

Bulgular

Çalışmaya dâhil edilen 76 hastanın 49’u erkek olup, yaş ortalaması 47,23 ± 14,16 idi ve hastaların %53,95’inde komorbidite mevcuttu. Hasta başına düşen ilaç etkileşimi sayısı LC’ta 4,88 ± 2,88; MM’te 2,63 ± 1,81 olarak bulundu. Her iki veritabanında da yaş, komorbidite ve siprofloksasin kullanımı ile ilaç etkileşimi sayısı arasında anlamlı ilişki saptandı (p < 0,05). Bruselloz tedavisinde kullanılan antibiyotiklerin diğer ilaçlarla etkileşimleri incelendiğinde, en sık görülenler doksisiklin etkinliğinde azalma (%97,30), gentamisin etkinliğinde artış (%54,17) ve rifampisin etkinliğinde azalma (%58,05) idi. Etkinliği azalan ilaçlar arasında en sık statinler, nörolojik ilaçlar ve antihipertansifler yer aldı (p = 0,001).

Sonuç

Çalışmamızda antibiyotik tedavisi sırasında gelişen ilaç etkileşimleri üzerinde durulmuştur. Uzun süreli tedavi ve çoklu ilaç kullanımı ilaç etkileşimlerine neden olabilir. Bu durum tedavinin etkinliğini ve süresini olumsuz etkileyebilir.

Anahtar Kelimeler:

Antibiyotikler, ilaç etkileşimleri, bruselloz

Kaynaklar

Corbel MJ. Brucellosis in humans and animals. World Health Organization. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/43597 (Accessed 4 June 2026).

Dematheis F, Papaparaskevas J, Matuschek E, Wahab T, Fröding I, Mori M, Fancello T, Jensen VK, Johansen TB, Solheim M, Melzer F, Elschner MC, Manzulli V, Galante D, Mantel E, Grunow R, Kahlmeter G, Jacob D, Zange S. Defining epidemiological cutoff values for Brucella melitensis: an European multicentre study. Clin Microbiol Infect. 2026;32(1):95-101.

CrossRef PubMed Google Scholar

Kılıç Tekin M, Erbağcı E, İnal N. In-vitro antimicrobial susceptibility results of Brucella species; Single center study from Eastern Türkiye. J Infect Dev Ctries. 2025;19(5):732-8.

CrossRef PubMed Google Scholar

Tasbakan MI, Yamazhan T, Gökengin D, Arda B, Sertpolat M, Ulusoy S, Ertem E, Demir S. Brucellosis: a retrospective evaluation. Trop Doct. 2003;33(3):151-3.

CrossRef PubMed Google Scholar

Biner G, Canpınar H, İnkaya AÇ. NETosis markers in acute brucellosis. FLORA. 2025;30(2):7.

Jin M, Fan Z, Gao R, Li X, Gao Z, Wang Z. Research progress on complications of Brucellosis. Front Cell Infect Microbiol. 2023;13:1136674.

Jennings GJ, Hajjeh RA, Girgis FY, Fadeel MA, Maksoud MA, Wasfy MO, El-Sayed N, Srikantiah P, Luby SP, Earhart K, Mahoney FJ. Brucellosis as a cause of acute febrile illness in Egypt. Trans R Soc Trop Med Hyg. 2007;101(7):707-13.

Karaayvaz S, Gökçe ON. Brusellozun nadir ve atipik sunumu: Akut batın. Troia Med J. 2022;3(2):57-60.

CrossRef

Pappas G, Papadimitriou P. Challenges in Brucella bacteraemia. Int J Antimicrob Agents. 2007;30 Suppl 1:S29-31.

CrossRef PubMed Google Scholar

Dong SB, Jiang H, Wang LP. [Progress in research and practice of brucellosis surveillance in China]. Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi. 2019;40(7):870-4.

Yeh ML, Chang YJ, Wang PY, Li YC, Hsu CY. Physicians’ responses to computerized drug-drug interaction alerts for outpatients. Comput Methods Programs Biomed. 2013;111(1):17-25.

CrossRef PubMed Google Scholar

Askari M, Eslami S, Louws M, Wierenga PC, Dongelmans DA, Kuiper RA, Abu-Hanna A. Frequency and nature of drug-drug interactions in the intensive care unit. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2013;22(4):430-7.

CrossRef PubMed Google Scholar

Carpenter M, Berry H, Pelletier AL. Clinically Relevant Drug-Drug Interactions in Primary Care. Am Fam Physician. 2019;99(9):558-64.

PubMed

Tannenbaum C, Sheehan NL. Understanding and preventing drug-drug and drug-gene interactions. Expert Rev Clin Pharmacol. 2014;7(4):533-44.

CrossRef PubMed Google Scholar

Vivithanaporn P, Kongratanapasert T, Suriyapakorn B, Songkunlertchai P, Mongkonariyawong P, Limpikirati PK, Khemawoot P. Potential drug-drug interactions of antiretrovirals and antimicrobials detected by three databases. Sci Rep. 2021;11(1):6089.

CrossRef PubMed Google Scholar

Lane MA, Zeringue A, McDonald JR. Serious bleeding events due to warfarin and antibiotic co-prescription in a cohort of veterans. Am J Med. 2014;127(7):657-63.e2.

Kuscu F, Ulu A, Inal AS, Suntur BM, Aydemir H, Gul S, Ecemis K, Komur S, Kurtaran B, Ozkan Kuscu O, Tasova Y. Potential drug-drug interactions with antimicrobials in hospitalized patients: a multicenter point-prevalence study. Med Sci Monit. 2018;24:4240-7.

CrossRef PubMed Google Scholar

Tamma PD, Cosgrove SE, Maragakis LL. Combination therapy for treatment of infections with gram-negative bacteria. Clin Microbiol Rev. 2012;25(3):450-70.

CrossRef PubMed Google Scholar

Owens RC Jr, Ambrose PG. Antimicrobial safety: focus on fluoroquinolones. Clin Infect Dis. 2005;41 Suppl 2:S144-57.

CrossRef PubMed Google Scholar

Zhou J, Yu L, Xu H. A systematic review of the drug-drug interaction between statins and quinolones. BMC Pharmacol Toxicol. 2024;25(1):39.

Han X, Ma Q, Wang F, Du X, Liu Z, Zhang X. Triple infection with pulmonary tuberculosis, chronic hepatitis C and systemic brucellosis in an HIV/AIDS patient: a case report from northwestern China. Front Med (Lausanne). 2026;13:1820404.