Öz
Giriş
İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) enfeksiyonu, yüksek etkili antiretroviral tedavi (HAART) ile etkin şekilde kontrol altına alınabilen kronik bir enfeksiyon hastalığıdır. HIV enfeksiyonu gastrointestinal hastalıklar, bağırsak mikrobiyotası değişiklikleri ve kronik enflamasyon ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, Türkiye’de yaşayan HIV enfeksiyonu olan ve olmayan bireylerde bağırsak mikrobiyotasındaki değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Çalışmaya 15 HIV ile yaşayan birey ve 10 sağlıklı gönüllü dahil edildi. HIV ile yaşayan bireyler başlangıçta ve tedavi başlandıktan en az üç ay sonra tekrar değerlendirildi. Tedavi öncesi ve sonrası örnekler aynı bireylerden alınmış olup eşleştirilmiş boylamsal bir tasarım benimsenmiştir. Tüm katılımcılardan kan ve dışkı örnekleri alındı. Bağırsak mikrobiyotası analizi için 16S ribozomal ribonükleik asit gen dizilemesi yöntemi kullanıldı.
Bulgular
HIV ile yaşayan bireyler ile sağlıklı kontroller arasında bağırsak mikrobiyotası açısından anlamlı farklılıklar saptandı. HIV ile yaşayan bireylerde alfa çeşitlilikte anlamlı azalma gözlenirken; Proteobacteria düzeylerinde değişimler ve Firmicutes kompozisyonunda farklılıklar saptandı. Ayrıca, Faecalibacterium, Prevotella ve Lactobacillus cinslerinin göreceli bolluğunda farklılıklar tespit edildi. HAART tedavisi sonrasında, tedavi öncesi döneme kıyasla Phascolarctobacterium ve Blautia cinslerinde farklılıklar ile karakterize kısmi mikrobiyota değişimleri gözlendi.
Sonuç
HAART tedavisi, HIV ile yaşayan bireylerde bağırsak mikrobiyotasının kısmen düzelmesi ile ilişkilidir. Bununla birlikte, tedaviye rağmen mikrobiyota değişikliklerinin tamamen normale dönmediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler:
Mikrobiyota, insan immün yetmezlik virüsü, yüksek etkili antiretroviral tedavi, disbiyozis
Kaynaklar
1Bretto E, Urpì-Ferreruela M, Casanova GR, González-Suárez B. The role of gut microbiota in gastrointestinal immune homeostasis and inflammation: implications for inflammatory bowel disease. Biomedicines. 2025;13(8):1807.
2Trøseid M, Andersen GØ, Broch K, Hov JR. The gut microbiome in coronary artery disease and heart failure: Current knowledge and future directions. EBioMedicine. 2020;52:102649
3Mazzuti L, Turriziani O, Mezzaroma I. The many faces of immune activation in HIV-1 infection: a multifactorial interconnection. Biomedicines. 2023;11(1):159.
4Choshi J, Hanser S, Mabhida SE, Mokoena H, Moetlediwa MT, Muvhulawa N, Sekgala MD, Nkambule BB, Mchiza ZJR, Ndwandwe D, Nqebelele U, Kengne AP, Dludla PV. A systematic review assessing the association of inflammatory markers with kidney dysfunction in people living with HIV on highly active antiretroviral therapy. BMC Infect Dis. 2024;24(1):776.
5Lin L, Zhang J. Role of intestinal microbiota and metabolites on gut homeostasis and human diseases. BMC Immunol. 2017;18(1):2.
6Gáspár Z, Nagavci B, Szabó BG, Lakatos B. Gut microbiome alteration in HIV/AIDS and the role of antiretroviral therapy-a scoping review. Microorganisms. 2024;12(11):2221.
7Brenchley JM, Serrano-Villar S. From dysbiosis to defense: harnessing the gut microbiome in HIV/SIV therapy. Microbiome. 2024;12(1):113.
8Pan Z, Wu N, Jin C. Intestinal microbiota dysbiosis promotes mucosal barrier damage and immune injury in HIV-infected patients. Can J Infect Dis Med Microbiol. 2023;2023:3080969.
9Rocafort M, Gootenberg DB, Luévano JM Jr, Paer JM, Hayward MR, Bramante JT, Ghebremichael MS, Xu J, Rogers ZH, Munoz AR, Okello S, Kim JH, Sentongo R, Wagubi R, Lankowski A, Maruapula S, Zhao G, Handley SA, Mosepele M, Siedner MJ, Kwon DS. HIV-associated gut microbial alterations are dependent on host and geographic context. Nat Commun. 2024;15(1):1055.
10Aluthge N, Adams S, Davila CA, Gocchi Carrasco NR, Chiou KS, Abadie R, Bennett SJ, Dombrowski K, Major AM, Valentín-Acevedo A, West JT, Wood C, Fernando SC. Gut microbiota profiling in injection drug users with and without HIV-1 infection in Puerto Rico. Front Microbiol. 2024;15:1470037.
11Fakharian F, Thirugnanam S, Welsh DA, Kim WK, Rappaport J, Bittinger K, Rout N. The role of gut dysbiosis in the loss of intestinal immune cell functions and viral pathogenesis. Microorganisms. 2023;11(7):1849.
12Ishizaka A, Koga M, Mizutani T, Suzuki Y, Matano T, Yotsuyanagi H. Sustained gut dysbiosis and intestinal inflammation show correlation with weight gain in person with chronic HIV infection on antiretroviral therapy. BMC Microbiol. 2024;24(1):274.
13Shi Y, Hu M, Wu J, Liu T, Qi Y, Li A. Association between gut microbiota in HIV-infected patients and immune reconstitution following antiretroviral therapy (ART). BMC Infect Dis. 2025;25(1):666.
14Zhang Y, Xie Z, Zhou J, Li Y, Ning C, Su Q, Ye L, Ai S, Lai J, Pan P, Liu N, Liao Y, Su Q, Li Z, Liang H, Cui P, Huang J. The altered metabolites contributed by dysbiosis of gut microbiota are associated with microbial translocation and immune activation during HIV infection. Front Immunol. 2023;13:1020822.
15Mac Cann R, Newman E, Devane D, Sabin C, Cotter AG, Landay A, O’Toole PW, Mallon PW. HIV, the gut microbiome and clinical outcomes, a systematic review. PLoS One. 2024;19(12):e0308859.
16Portilla-Tamarit I, Rubio-Aparicio M, Fuster-RuizdeApodaca MJ, Portilla-Tamarit J, Reus S, Portilla J. Health-related quality of life in people with advanced HIV disease, from 1996 to 2021: systematic review and metaanalysis. AIDS Behav. 2024;28(6):1978-98.
17Vo LT, Nguyen PH, Nguyen HTN, Phan DQ, Vo XTT, Vo LY, Nguyen YNT, Huynh G. Health-related quality of life among patients living with HIV/AIDS in Vietnam: a cross-sectional study. patient prefer adherence.. 2025;19:1197-210.
18Ouyang J, Yan J, Zhou X, Isnard S, Harypursat V, Cui H, Routy JP, Chen Y. Relevance of biomarkers indicating gut damage and microbial translocation in people living with HIV. Front Immunol. 2023;14:1173956.
19Tincati C, Bono V, Cannizzo ES, Tosi D, Savi F, Falcinella C, Casabianca A, Orlandi C, Luigiano C, Augello M, Rusconi S, Muscatello A, Bandera A, Calcagno A, Gori A, Nozza S, Marchetti G; on behalf of the Italian Network of ACuTe HIV InfectiON (INACTION). Primary HIV infection features colonic damage and neutrophil inflammation yet containment of microbial translocation. AIDS. 2024;38(5):623-32.
20Dillon SM, Lee EJ, Kotter CV, Austin GL, Dong Z, Hecht DK, Gianella S, Siewe B, Smith DM, Landay AL, Robertson CE, Frank DN, Wilson CC. An altered intestinal mucosal microbiome in HIV-1 infection is associated with mucosal and systemic immune activation and endotoxemia. Mucosal Immunol. 2014;7(4):983-94.
21Bandera A, De Benedetto I, Bozzi G, Gori A. Altered gut microbiome composition in HIV infection: causes, effects and potential intervention. Curr Opin HIV AIDS. 2018;13(1):73-80.
22Gori A, Tincati C, Rizzardini G, Torti C, Quirino T, Haarman M, Ben Amor K, van Schaik J, Vriesema A, Knol J, Marchetti G, Welling G, Clerici M. Early impairment of gut function and gut flora supporting a role for alteration of gastrointestinal mucosa in human immunodeficiency virus pathogenesis. J Clin Microbiol. 2008;46(2):757-8.
23Lozupone CA, Rhodes ME, Neff CP, Fontenot AP, Campbell TB, Palmer BE. HIV-induced alteration in gut microbiota: driving factors, consequences, and effects of antiretroviral therapy. Gut Microbes. 2014;5(4):562-70.
