Öz

Giriş

Yapısal damgalanma (YD), damgalanmanın temel türlerinden biri olup, birey düzeyinin üzerinde gerçekleşen damgalama süreçlerini ifade eder. Ülkemizde ve dünyada hepatit hastalarında YD nadiren incelenmiştir. Bu çalışmada, viral hepatit hastalarının YD deneyimlerinin ve bununla ilişkili olabilecek durumların belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem

Kronik hepatit B (HBV) ve Kronik hepatit C (HCV) hastaları arasında kesitsel bir anket çalışması yürütülmüştür. Ankette, iş yeri, evlilik işlemleri, sağlık hizmetleri, askerlik hizmeti ve yurt dışına çıkış işlemleri olmak üzere beş farklı alanda YD deneyimlerini sorgulayan sorular yer almıştır. En az bir alanda damgalanma yaşanması veya herhangi bir alanda hepatit testi yaptırılması ve hekim onayı istenmesi, genel YD olarak tanımlanmıştır.

Bulgular

Çalışmaya 221 HBV ve 15 HCV hastası dahil edilmiştir. Tüm YD alanları birlikte değerlendirildiğinde, 113 (%47,9) hastanın en az bir alanda YD’a maruz kaldığı saptanmıştır. Tek değişkenli analizde, YD deneyiminin genç yaşlarda istatistiksel olarak daha yüksek olduğu görülmüştür(p < 0,001). Genel YD deneyiminin en sık işsiz grupta görüldüğü belirlenmiştir. Eğitim düzeyi ile damgalanma arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir p = 0,010). Çok değişkenli analizde, genel damgalanma deneyimi üzerinde anlamlı etkisi olan bazı faktörler belirlenmiştir. Bunlar; genç yaş [düzeltilmiş olasılık oranı (aOR): 0,95, %95 güven aralığı (GA): 0,92-0,98, p = 0,001), hepatit C tanısı alma (aOR: 3,6; %95 GA: 1,0-12,3; p = 0,045) ve işçi grubuna dahil olma (aOR: 6,1; %95 GA: 1,6-24,0; p = 0,010) olarak bulunmuştur.

Sonuç

Hepatit hastaları birçok alanda YD’a maruz kalmaktadır. YD ile mücadele, çok düzeyli müdahalelerin temel odak noktalarından biri olabilir.