Öz
Giriş: Lyme hastalığı (LH), genellike enfekte kenelerin ısırması ile bulaşan ve Borrelia burgdorferi bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. LH, birçok organ veya sistemi tutarak geniş bir klinik tablo oluşturur. Bu hastalık tipik olarak deri, sinir, kas-iskelet ve kalbi tutar. Öyküsünde kene ısırması olan ve tipik bulgu gösteren hastalarda B. burgdorferi antikorlarının pozitifliği, hastalığın tanı ve tedavisinin temelini oluşturur. Antibiyotikler olguların çoğunu iyileştirir. Erken ve hızlı tedavi tamamen düzelme sağlayabilir. Bu yazıda farklı klinik tablo gösteren yedi Li H olgusu sunulmaktadır. Bu sunumdaki amaç LH’nin klinik semptomlarını, tanı ve tedavisini güncel bilgiler ışığında özetlemektir.
Gereç ve Yöntem: Son beş yılda hastanemize başvuran, serolojik ve klinik olarak doğrulanan yedi LH olgusu sunuldu. Klinik olarak, LH’nin değişik evrelerini düşündüren, dolaylı enzime-bağlı bağışıklık deneyi yöntemiyle (ELISA) B. burgdorferi immünglobulin G ve immünglobulin M antikorları olumlu olan hastalar, değerlendirmeye alındı.
Bulgular: Yaşları 19-64 arasında değişen dört kadın, üç erkekte, değişik klinik tablolarda LH saptandı. Bir olgu erken lokalize LH (eritema migrans), beş olgu erken yaygın ve bir olgu da geç yaygın LH olarak tanımlandı. Hastalar uygun antibiyotiklerle tedavi edildi.
Sonuç: LH her tip klinik tabloyu taklit edebilen, tanısı seroloji ile konabilen, ciddi bir zoonotik hastalıktır. Kene ile temas öyküsü olan ve değişik klinik tablolarda gelen hastalarda LH düşünülmesi ve tetkiklerin yapılması aynı zamanda uygun antibiyoterapi ile tedavi edilmesi gerekir.
Anahtar Kelimeler: Lyme hastalığı, tanı, tedavi, Borrelia burgdorferi, klinik bulgular, Türkiye
Kaynakça
Perronne C. Lyme and associated tick borne diseases: global challenges in the context of a public health threat. Front Cell Infect Microbiol. 2014;4:74.
Donta ST. Late and chronic Lyme disease. Med Clin North Am. 2002;86:341- 9, vii.
Johnson L, Wilcox S, Mankoff J, Stricker RB. Severity of chronic Lyme disease compared to other chronic conditions: a quality of life survey. Peer J. 2014;2:e322.
Centers for Disease Control and Prevention. 2013b. CDC provides estimate of Americans diagnosed with Lyme disease each year. Last accessed 2014, 30 December. Available at http://www.cdc.gov/media/releases/2013/ p0819-lyme-disease.html.
Miklossy J. Chronic or late lyme neuroborreliosis: Analysis of evidence compared to chronic or late neurosyphilis. Open Neurol J. 2012;6:146-57.
Tatulescu D, Radulescu A, Slavcovici A, Fionta M. Diagnosis and treatment challenges in patients with chronic Tick Associated Poly-organic Syndrome (TAPOS) Case series. Sci Parasitol. 2010;11:38-43.
Gerstenblith TA, Stern TA. Lyme disease:a review of its epidemiology evaluation and treatment. Psychosomatics. 2014;55:421-9.
Ramesh G, Santana-Gould L, M Inglis F, D England J and Philipp MT. The Lyme disease spirochete Borrelia burgdorferi induces inflammation and apoptosis in cells from dorsal root ganglia. J Neuroinflammation. 2013;10:88.
Rădulescu A, Ţăţulescu D, Perju-Dumbravă L, Flonta M, Aştilean A, and Horvat M. Controversies in late neuroborreliosis and multiple sclerosis: case series. Therapeutics, Pharmacology and Clinical Toxicology 2009;8: 57-62.
Fritzsche M. Chronic Lyme borreliosis at the root of multiple sclerosis-is a cure with antibiotics attainable? Med Hypotheses. 2005;64:438-48. http:// intl.elsevierhealth.com/journals/mehy.
Lee SH, Viglotti JS, Veronica S. Jones W, Shearer DM. Detection of Borreliae in Archived Sera from Patients with Clinically Suspect Lyme Disease. Int J Mol Sci. 2014;15:4284-98.
Vaz A, Glickstein, Field JA, McHugh G, Sikand VK, Damle N, Steere AC. Cellular and Humoral Immune Responses to Borrelia burgdorferi Antigens in Patients with Culture-Positive Early Lyme Disease. Infect Immun. 2001;69:7437-44.
Fish AE, Pride YB, Pinto DS. Lyme carditis. Infect Dis Clin N Am. 2008;22:275-88.
Supanc V, Stojic I, Vargek-Solter V, Breitenfeld T, Roje-Bedekovic M, Demarin V. Acute polyradiculoneuritis syndrome: clinical observations and differential diagnosis important to rule out Lyme disease. Acta Clin Croat. 2012;51:195-9.
Kaya D, Parlak AH, Ozturk CE, Behcet M. Seroprevalence of Borrelia burgdorferi infection among forestry workers and farmers in Duzce, Northwestern Turkey. New Microbiol. 2008;31:203-9.
Birengel S, Boşca A, Tekeli E. Sağlıklı bireylerde ve hasta gruplarında Lyme serpozitifliği. Flora. 1999;4:51-7.
Johnson L, Wilcon S, Mankoff J, Stricker RB. Severity of chronic lyme disease compared to other chronic conditions: a quality of life survey. PeerJ. 2014;2:e322.
Haugeberg G, Johanne I, Skarpaasa T, Noraas S, Kjelland V. Lyme arthritis in South Norway an endemic area for Lyme borreliosis. BMC Infectious Diseases. 2014;14:185-91.
Çakır N, Akandere Y, Hekim N, Kovancı E, Yazıcı H. Türkiye’de iki Lyme olgusu. Klinik Gelişim. 1990;4:840-2.
Çalışır B, Polat E, Yücel A. Silivri ilçesinin bazı bölgelerindeki bir kısım evcil hayvanlardan toplanan kenelerin tür ayrımının yapılması ve Ixodes ricinus’larda Borrelia burgdorferi’nin arastırılması. Türkiye Parazitoloji Dergisi. 1997;21:379-82.
Aydın K, Köksal İ, Caylan R. Trabzon yöresinde Lyme seropozitifliği. İnfeksiyon Dergisi. 2001;15:141-4.
Güner ES, Hashimoto N, Takada N, Kaneda K, Imai Y, Masuzawa T. First isolation and characterization of Borrelia burgdorferi sensu lato strains from Ixodes ricinus ticks in Turkey. J Med Microbiol. 2003;52:807-13.
Güner ES, Watanabe M, Kadosaka T, Polat E, Gargili A, Gulanber A, Ohashi N, Kaneda K, Imai Y, Masuzawa T. Seroepidemiology of Borrelia burgdorferi sensu lato and Anaplasma phagocytophilum in wild mice captured in northern Turkey. Epidemiol Infect. 2005;133:331-6.
Tuncer D, Oğünç D, Çolak D. Yüksek riskli bölgeler ve şehirde Borrelia burgdorferi antikor prevalansı. İnfeksiyon Dergisi, 1999;13:325-8.
Tünger O, Buke M. Lyme hastalığı: İzmir ve çevresindeki durum. İnfeksiyon Dergisi. 1995;9:345-9.
Steere AC, Levin RE, Molly PJ, Kalish RA, Abraham JH, Liu NY, Schimid CH: Treatment of Lyme arthritis. Arthritis Rheum 1994;37:878-88.
Steere AC, Coburn J, Glickstein L. The emergence of Lyme disease. J Clin Invest. 2004;113:1093-101.
Polat E, Turhan V, Aslan M, Müsellim B, Önlem Y, Ertuğrul B. First rapor of three culture confirmed human Lyme cases in Turkey. (Article in Turkish). Mikrobiol Bul 2010;44:133-9.
