Öz
Giriş: Sağlık hizmeti veren meslek grupları hasta ile veya hastanın olan çeşitli enfekte olabilecek materyal ile temas halinde olmaları nedeni ile enfeksiyon açısından risk altındadır. Kesici-delici alet yaralanmaları (KDAY) sağlık çalışanlarına kan yolu ile bulaşan hastalıkların bulaşmasına sebep olabilmektedir. Bu çalışmada Ocak 2013-Mayıs 2015 yılları arasında meydana gelen yaralanmaların değerlendirilmesi ve buna karşı alınabilecek önlemler irdelendi.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada Ocak 2013-Mayıs 2015 yılları arasında Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde meydana gelen yaralanmalar retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Yaralanma nedeniyle başvuran 57 sağlık çalışanının 17’si erkek, 40’ı kadındı. Yaralanmaların %88’inin (50) perkütan olduğu saptandı. Perkütan yaralanmalarda en fazla olgu grubunu (58%) hemşireler oluşturmaktaydı. Yaralanmalarda ilk sırada %28 ile enjeksiyon sonrası enjektör kapağı kapatma işlemi yer alıyordu. En fazla yaralanmaya neden olan alet iğne ucu idi (%86).
Sonuç: Genel önlemler kullanılarak, sağlık çalışanlarının kan ve vücut sıvılarıyla teması önlenerek kan yoluyla beunlafşeaknsi yonların riski azaltılacaktır. Perkütan yaralanmaların en aza indirilmesi için hizmet içi uygulamalı eğitim programlarının düzenlenmesi ve bunların düzenli şekilde uygulanması yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kesici delici alet yaralanması, sağlık çalışanları, kanla bulaşan hastalıklar, iğne kazası, infeksiyon
Kaynakça
Yapar N, Alp-Çavuş S. Hastane infeksiyonları ve personel sağlığı. İn: Yüce A, Çakır N. Hastane İnfeksiyonları. İzmir Güven Bilimsel. 2009;35-48.
Özyiğit F, Küçük A, Arıkan İ, Altuntaş Ö, Kumbasar H, Fener S, Kahraman B. Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Kesici-Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutumları. Haseki Tıp Bülteni. 2014;168-71.
Omaç M, Eğri M, Karaoğlu L. Malatya Merkez Hastanelerinde Çalışmakta Olan Hemşirelerde Mesleki Kesici Delici Yaralanma ve Hepatit B Bağışıklanma Durumları. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2010;17:19-25.
Akova M. Sağlık Personeline Kan Yoluyla Bulaşan İnfeksiyon Hastalıkları ve Korunmak için Alınacak Önlemler. Hastane İnfeksiyonlari Dergisi. 1997;1:83-90.
Akalın HE, Akova M. Sağlık Personelinin İşle İlgili İnfeksiyon Hastalıkları Riski. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mezunlar Derneği Yayınları No: 2. Ankara 1991;25-34
Aygün P. Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma Önlemleri. 5. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi-2007.
Özen M, Özen N.M, Kayabaş Ü, Köroğlu M, Topaloğlu B. Biyokimya Laboratuvarı Personelinin İş Kazaları Hakkındaki Bilgi ve Tutumları. İnönü Üniversitesi Tıp Fak Der. 2006;87-90.
Bozkurt S, Kökoğlu Ö. F, Yanıt F, Kocahasanoğlu U, Okumuş M, Haki Sucaklı M, Güler S, Kuzhan N, Savrun A, Uçmak H. Sağlık çalışanlarında iğne batması ve cerrahi aletlerle olan yaralanmalar. Dicle Tıp Dergisi. 2013;40:449-52.
Merih YD, Kocabey MY, Çırpı F, Bolca Z, Celayir AC. Bir Devlet Hastanesinde 3 Yıl İçerisinde Görülen Kesici-Delici Alet Yaralanmalarının Epidemiyolojisi ve Korunmaya Yönelik Önlemler. Zeynep Kamil Tıp Bülteni. 2009;40:11-5.
Karabay O, Kaya G, Öğütlü A. Eğitimin Kesici-Delici Alet Yaralanmaları Bildirimine Etkisi. Mediterr J Infect Microb Antimicrob. 2013;3:21.
Clarke SP, Rockett JL, Sloane DM, Aiken LH. Organizational Climate, Staffing, and Safety Equipment as Predictors of Needlestick İnjuries and Near-misses in Hospital Nurses. Am J Infect Control. 2002:30:207-16.
Patterson JM, Novak CB, Mackinnon SE, Ellis RA. Needlestick İnjuries Among Medical Students. Am J Infect Control. 2003;31:226-30.
Baybek H, Aka F. Hemşirelerde Hepatit B Bulaş Riski ve Korunmaya Yönelik Standart Önlemlerle İlgili Bilgi-Tutum Araştırması. Hastane İnfeksiyonları Dergisi. 2003;7:201-7.
Mehta A, Rodrigues C, Ghag S, Bavi P, Shenai S, Dastur F. Needlestick İnjuries in a Tertiary Care Centre in Mumbai, India. J Hosp Infect. 2005;60:368-73.
Altıok M, Kuyurtar F, Karacorlu S, Ersöz G, Erdoğan S. Sağlık Çalışanlarının Delici Kesici Aletlerle Yaralanma Deneyimleri ve Yaralanmaya Yönelik Alınan Önlemler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2009;2:70-9.
Clarke SP. Hospital Work Environments, Nurse Characteristics, and Sharps İnjuries. Am J Infect Control. 2007;35:302-9.
Kaya Ş, Baysal B, Eşkazan AE, Çolak H. Diyarbakır Eğitim Araştırma Hastanesi Sağlık Çalışanlarında Kesici Delici Alet Yaralanmalarının Değerlendirilmesi. Viral Hepatit Dergisi. 2012;18:107-10.
Centers for Disease Control (CDC). Guidelines for prevention of transmission of human immunodeficiency virus and hepatit-B virüs to Health- Care and Public-Safety Workers. MMWR Morb MortalWkly Rep. 1989;38 Suppl 6:1-37.
