Öz
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesinin Hantavirus genusunda yer alan üç segmentli, negatif polariteli RNA genomuna sahip olan zarflı bir virüstür. İnsanlarda neden olduğu enfeksiyonlar; "Hantavirüs renal sendromla seyreden kanamalı ateş" ve "Hantavirüs kardiyopulmoner sendrom" olarak bilinen iki farklı klinik şekilde görülmektedir. Vasküler endotelyal fonksiyon bozukluğu patogenezdeki temel mekanizma olup; virüse ait özellikler ile birlikte konağa ait immünogenetik faktörlerin birlikte rol aldığı düşünülmektedir. Hastalıkta erken tanı ve uygun destek tedavisinin verilmesi mortalitenin önlenmesinde etkilidir. Gerekli sıvı-elektrolit desteğinin sağlanması, renal replasman, oksijen desteği, kan basıncı regülasyonu, kan veya kan ürünü desteğinin sağlanması destek tedavisinin ana unsurlarıdır. Spesifik tedavide ribavirinin kullanımı tartışmalı olmakla birlikte, bazı çalışmalarda özellikle oligürik fazda kullanımı yararlı görülmektedir. Favipiravir ve icatibant tedavide etkili bulunan diğer ilaçlar olup, αvβ3 integrinleri inhibe eden ilaçların da tedavide etkili olabileceği düşünülmektedir. Son yıllarda monoklonal antikorların tedavide kullanımının yanı sıra profilakside de etkili olabileceği bildirilmektedir. Yeni teknolojilerle hazırlanan DNA aşılarının primatların dışında insanlarda da yüksek nötralizan antikor cevabı oluşturarak oldukça etkili olabildiği görülmüştür. Aşılarla ilgili en önemli gelecek beklentisi tüm subtiplere karşı etkili olan aşının geliştirilmesidir.
Anahtar Kelimeler: Hantavirüs enfeksiyonları, favipiravir, icatibant, tedavi bilimi, önleme ve kontrol
Kaynakça
Papa A, Vaheri A, LeDuc JW, Krüger DH, Avšič-Županc T, Arikawa J, Song JW, Markotić A, Clement J, Liang M, Li D, Yashina LN, Jonsson CB, Schmaljohn CS. Meeting report: Tenth International Conference on Hantaviruses. Antiviral Res. 2016;133:234-41.
Kruger DH, Figueiredo LT, Song JW, Klempa B. Hantaviruses--Globally emerging pathogens. J Clin Virol. 2015;64:128-36.
Grvrilovskaya, IN, Gorbunova, EE, Mackow, NA, Mackow ER. Hantaviruses direct endothelial cell permeability by sensitizing cells to the vascular permeability factor VEGF, while angiopoietin 1 and sphingosine 1-phosphate inhibit Hantavirus-directed permeability. J Virol. 2008;82:5797-806.
Gorbunova, EE, Gavrilovskaya IN, Pepini, T, Mackow ER. VEGFR2 and Src kinase inhibitors suppress Andes Virus-induced endothelial cell permeability. J Virol. 2011;85:2296-303.
Jiang H, Zheng X, Wang L, Du H, Wang P, Bai X. Hantavirus infection: a global zoonotic challenge. Virol Sin. 2017;32:32-43.
Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M. Hantavirus infections. Clin Microbiol Infect. 2015;22:1-11.
Jiang H, Du H, Wang LM, Wang PZ, Bai XF. Corrigendum: Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome: Pathogenesis and Clinical Picture. Front Cell Infect Microbiol. 2016;6:178.
Manigold T, Vial P. Human hantavirus infections: epidemiology, clinical features, pathogenesis and immunology. Swiss Med Wkly. 2014;144:w13937.
Jonsson CB, Figueiredo LT, Vapalahti O. A global perspective on hantavirus ecology, epidemiology, and disease. Clin Microbiol Rev. 2010;23:412-41.
Kaya S. Prognostic factors in hantavirus infections. Mikrobiyol Bul. 2014;48:179-87.
Laakkonen J, Kallio-Kokko H, Oktem MA, Blasdell K, Plyusnina A, Niemimaa J, Karataş A, Plyusnin A, Vaheri A, Henttonen H. Serological survey for viral pathogens in Turkish rodents. J Wildl Dis. 2006;42:672-6.
Ertek M, Buzgan T; Refik Saydam National Public Health Agency; Ministry of Health, Ankara, Turkey. An outbreak caused by hantavirus in the Black Sea region of Turkey, January-May 2009. Euro Surveill. 2009;14:19214.
Kaya S, Yılmaz G, Erensoy S, Yağçı Çağlayık D, Uyar Y, Köksal I. Hantavirus infection: two case reports froma province in the Eastern Black Sea Region, Turkey. Mikrobiyol Bul. 2010;44:479-87.
Öngürü P, Yılmaz S, Akıncı E, Özdemir B, But A, Yetkin A, Bodur H. Renal sendrom ile seyreden kanamalı ateş: İki olgu sunumu. Turk Hij Den Biyol Derg. 2011;68:35-9.
Gozalan A, Kalaycıoğlu H, Uyar Y, Sevindi DF, Turkyilmaz B, Çakir V, Cindemir C, Unal B, Yağçi-Çağlayik D, Korukluoglu G, Ertek M, Heyman P, Lundkvist Å. Human puumala and dobrava hantavirus infections in the Black Sea region of Turkey: a cross-sectional study. Vector Borne Zoonotic Dis. 2013;13:111-8.
Hayasaka, D, Maeda, K, Ennis FA, Terajima, M. Increased permeability of human endothelial cell line EA.hy926 induced by hantavirus-specific cytotoxic T lymphocytes. Virus Res. 2007;123:120-7.
Gorbunova EE, Simons MJ, Gavrilovskaya IN, Mackow ER. The Andes Virus Nucleocapsid Protein Directs Basal Endothelial Cell Permeability by Activating RhoA. MBio. 2016;25;7:e01747.
Kobak L, Raftery MJ, Voigt S, Kühl AA, Kilic E, Kurth A, Witkowski P, Hofmann J, Nitsche A, Schaade L, Krüger DH, Schönrich G. Hantavirusinduced pathogenesis in mice with a humanized immune system. J Gen Virol. 2015;96:1258-63.
Kaya S, Çağlayık DY, Uyar Y, Yılmaz H, Engin A, Öngürü P, Yılmaz G, Köksal I. Can hantavirus infections be predicted on admission to hospital? J Med Virol. 2012;84:1790-6.
Moreli ML, Marques-Silva AC, Pimentel VA, da Costa VG. Effectiveness of the ribavirin in treatment of hantavirus infections in the Americas and Eurasia: a meta-analysis. Virusdisease. 2014;25:385-9.
Rusnak, JM, Byrne WR, Chung KN, Gibbs PH, Kim TT, Boudreau EF, Cosgriff T, Pittman P, Kim KY, Erlichman MS, Rezvani DF, Huggins JW. Experience with intravenous ribavirin in the treatment of hemorrhagic fever with renal syndrome in Korea. Antiviral Res. 2009;81:68-76.
Vial PA, Valdivieso F, Calvo M, Rioseco ML, Riquelme R, Araneda A, Tomicic V, Graf J, Paredes L, Florenzano M, Bidart T, Cuiza A, Marco C, Hjelle B, Ye C, Hanfelt-Goade D, Vial C, Rivera JC, Delgado I, Mertz GJ; Hantavirus Study Group in Chile. A non-randomized multicentre trial of human immune plasma for treatment of hantavirus cardiopulmonary syndrome caused by Andes virus. Antivir Ther. 2015;20:377-86.
Vial PA, Valdivieso F, Ferres M, Riquelme R, Rioseco ML, Calvo M, Castillo C, Díaz R, Scholz L, Cuiza A, Belmar E, Hernandez C, Martinez J, Lee SJ, Mertz GJ; Hantavirus Study Group in Chile. High-dose intravenous methylprednisolone for hantavirus cardiopulmonary syndrome in Chile: a double-blind, randomized controlled clinical trial. Clin Infect Dis. 2013;57:943-51.
Mertz GJ, Miedzinski L, Goade D, Pavia AT, Hjelle B, Hansbarger CO, Levy H, Koster FT, Baum K, Lindemulder A, Wang W, Riser L, Fernandez H, Whitley RJ; Collaborative Antiviral Study Group. Placebo-controlled, double-blind trial of intravenous ribavirin for the treatment of hantavirus cardiopulmonary syndrome in North America. Clin Infect Dis. 2004;1;39:1307-13.
Vaheri A, Strandin T, Jääskeläinen AJ, Vapalahti O, Jarva H, Lokki ML, Antonen J, Leppänen I, Mäkelä S, Meri S, Mustonen J. Pathophysiology of a severe case of Puumala hantavirus infection successfully treated with bradykinin receptor antagonist icatibant. Antiviral Res. 2014;111:23-5.
Gowen BB, Wong MH, Jung KH, Sanders AB, Mendenhall M, Bailey KW, Furuta Y, Sidwell RW. In vitro and in vivo activities of T-705 against arenavirus and Bunyavirus infections. Antimicrob Agents Chemother. 2007;51:3168-76.
Safronetz D, Falzarano D, Scott DP, Furuta Y, Feldmann H, Gowen BB. Antiviral efficacy of Favipiravir against two prominent etiological agents of Hantaviruses pulmonary syndrome. Antimicrob Agents Chemother. 2013;57:4673-80.
Xu R, Yang XY, Yang DF, Zou CY, Gong PL, Zeng FD. Phase I Evaluation of the safety and pharmacokinetics of a single-dose intravenous injection of a murine monoclonal antibody against Hantaan Virus in healthy volunteers. Antimicrob Agents Chemother. 2009;53:5055-9.
Hall PR, Leitão A, Ye C, Kilpatrick K, Hjelle B, Oprea TI, Larson RS. Small molecule inhibitors of hantavirus infection. Bioorg Med Chem Lett.2010;20:7085-91.
Kostakoglu U, Yılmaz G, Volkan S, Sökel SK, Kaya S, Koksal İ. Evaluation of clinical and laboratory predictors of fatality in patients with Hantavirus infection. J Microbiol Infect Dis. 2012;2:155-9.
Jonsson CB, Hooper J, Mertz G. Treatment of hantavirus pulmonary syndrome. Antiviral Res. 2008;78:162-9.
Hooper JW, Moon JE, Paolino KM, Newcomer R, McLain DE, Josleyn M, Hannaman D, Schmaljohn C. A Phase 1 clinical trial of Hantaan virus and Puumala virus M-segment DNA vaccines for haemorrhagic fever with renal syndrome delivered by intramuscular electroporation. Clin Microbiol Infect. 2014;20(Suppl 5):110-7.


