Öz
Giriş: Yüksek etkili anti-retroviral tedavi [highly active anti-retroviral treatment (HAART)] sayesinde HIV/AIDS hastalarının morbidite ve mortalite oranları azalmıştır. Tedavinin takibinde CD4+ T hücre and HIV RNA ölçümleri önemlidir. Bu çalışmanın amacı üç farklı anti-retroviral tedavi (ART) rejimini immünolojik ve virolojik yanıt açısından değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif kohort çalışması olarak planlandı. 2011-2017 yılları arasında polikliniğimize başvuran tedavi naiv yetişkin HIV/AIDS olguları çalışmaya dahil edilmiştir. Tedavi rejimleri; iki nükleozid revers transkriptaz inhibitörü (NRTİ) ile birlikte bir non-nükleozid revers transkriptaz inhibitörü (NNRTİ) ya da integraz inhibitörü (İNİ) ya da proteaz inhibitörü (Pİ) içermekteydi. Hastaların CD4+ T hücre sayıları ve HIV RNA seviyeleri birinci ay, üçüncü ay, altıncı ay ve 12. ayda analiz edilmiştir.
Bulgular: Yaşları 19-66 arasında değişen ve %87"si erkek olan toplam 63 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların on dördü (%22,2) NRTİ ve İNİ tedavisi (İNİ grubu), 18"i (%28,6) NRTİ ve Pİ tedavisi (Pİ grubu), 31"i (%49,2) NRTİ ve NNRTİ tedavisi (NNRTİ grubu) almaktaydı. İmmünolojik olarak Pİ grubu en başarılı, NNRTİ grubu ise en başarısız grup olarak bulundu. İNİ grubunda ilk üç ayda NNRTİ grubuna göre daha yüksek immünolojik yanıt oranı saptandı. İNİ grubunun ilk üç ayın sonunda Pİ ve NNRTİ gruplarına göre virolojik olarak daha başarılı olduğu bulundu. Bununla birlikte, 12. ayın sonunda, immünolojik veya virolojik olarak gruplar arasında anlamlı istatistiksel fark gözlenmedi.
Sonuç: Sonuçlarımız tüm tedavi rejimlerinin 12 ayın sonunda etkili olduğunu göstermiştir. Mevcut kombinasyonlar arasında kişiye en uygun olanı seçilmelidir.
Anahtar Kelimeler: CD4, virolojik, immünolojik, anti-retroviral tedavi, dolutegravir
Kaynakça
WORLD AIDS DAY 2015. AIDS by the numbers 2015. Last accessed date: April 30, 2016. Available from: http://www.unaids.org/sites/default/files/ media_asset/AIDS_by_the_numbers_2015_en.pdf
Turkish Ministry of Health, HIV/AIDS Data Tables 01 October 1985 - 30 June 2015, Turkish Community Health Institution, Contagious Diseases Department.
Hammer SM, Eron JJ Jr, Reiss P, Schooley RT, Thompson MA, Walmsley S, Cahn P, Fischl MA, Gatell JM, Hirsch MS, Jacobsen DM, Montaner JS, Richman DD, Yeni PG, Volberding PA; International AIDS Society-USA. Antiretroviral treatment of adult HIV infection: 2008 recommendations of the International AIDS Society-USA panel. JAMA. 2008;300:555-70.
Örmen B, Türker N. Adverse events of antiretroviral drugs. Turk J Infect. 2006;20:219-26.
AIDSinfo. Last accessed date: March 01, 2018. Available from: https:// aidsinfo.nih.gov/guidelines
Kaya S, Yılmaz G, Erensoy Ş, Arslan M, Köksal İ. Retrospective Analysis of 36 HIV/AIDS Cases. Klimik Dergisi. 2011;24:11-6.
Murray JS, Elashoff MR, Iacono-Connors LC, Cvetkovich TA, Struble KA. The use of plasma HIV RNA as a study endpoint in efficacy trials of antiretroviral drugs. AIDS. 1999;13:797-804.
Le Moing V, Thiébaut R, Chêne G, Leport C, Cailleton V, Michelet C, Fleury H, Herson S, Raffi F; APROCO Study Group. Predictors of long-term increase in CD4(+) cell counts in human immunodeficiency virus-infected patients receiving a protease inhibitor-containing antiretroviral regimen. J Infect Dis. 2002;185:471-80.
EACS European AIDS Clinical Society Guidelines. Last accessed date:13.07.2017. Available from: http://www.eacsociety.org/files/guidelines_9.0- english.pdf
MacArthur RD, Novak RM, Peng G, Chen L, Xiang Y, Hullsiek KH, Kozal MJ, van den Berg-Wolf M, Henely C, Schmetter B, Dehlinger M; CPCRA 058 Study Team; Terry Beirn Community Programs for Clinical Research on AIDS (CPCRA). A comparison of three highly active antiretroviral treatment strategies consisting of non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors, protease inhibitors, or both in the presence of nucleoside reverse transcriptase inhibitors as initial therapy (CPCRA 058 FIRST Study): a longterm randomised trial. Lancet. 2006;368:2125-35.
Rajasuriar R, Gouillou M, Spelman T, Read T, Hoy J, Law M, Cameron PU, Petoumenos K, Lewin SR. Clinical Predictors of Immune Reconstitution following Combination Antiretroviral Therapy in Patients from the Australian HIV Observational Database. Plos One. 2011;6:e20713.
INSIGHT START Study Group, Lundgren JD, Babiker AG, Gordin F, Emery S, Grund B, Sharma S, Avihingsanon A, Cooper DA, Fätkenheuer G, Llibre JM, Molina JM, Munderi P, Schechter M, Wood R, Klingman KL, Collins S, Lane HC, Phillips AN, Neaton JD. Initiation of antiretroviral therapy in early asymptomatic HIV infection. N Engl J Med. 2015;373:795-807.
TEMPRANO ANRS 12136 Study Group, Danel C, Moh R, Gabillard D, Badje A, Le Carrou J, Ouassa T, Ouattara E, Anzian A, Ntakpé JB, Minga A, Kouame GM, Bouhoussou F, Emieme A, Kouamé A, Inwoley A, Toni TD, Ahiboh H, Kabran M, Rabe C, Sidibé B, Nzunetu G, Konan R, Gnokoro J, Gouesse P, Messou E, Dohoun L, Kamagate S, Yao A, Amon S, Kouame AB, Koua A, Kouamé E, Ndri Y, Ba-Gomis O, Daligou M, Ackoundzé S, Hawerlander D, Ani A, Dembélé F, Koné F, Guéhi C, Kanga C, Koule S, Séri J, Oyebi M, Mbakop N, Makaila O, Babatunde C, Babatounde N, Bleoué G, Tchoutedjem M, Kouadio AC, Sena G, Yededji SY, Assi R, Bakayoko A, Mahassadi A, Attia A, Oussou A, Mobio M, Bamba D, Koman M, Horo A, Deschamps N, Chenal H, Sassan- Morokro M, Konate S, Aka K, Aoussi E, Journot V, Nchot C, Karcher S, Chaix ML, Rouzioux C, Sow PS, Perronne C, Girard PM, Menan H, Bissagnene E, Kadio A, Ettiegne-Traore V, Moh-Semdé C, Kouame A, Massumbuko JM, Chêne G, Dosso M, Domoua SK, N'Dri-Yoman T, Salamon R, Eholié SP, Anglaret X. A trial of early antiretroviral and isoniazid preventive therapy in Africa. N Engl J Med. 2015;373:808-22.
Markowitz M, Nguyen BY, Gotuzzo E, Mendo F, Ratanasuwan W, Kovacs C, Prada G, Morales-Ramirez JO, Crumpacker CS, Isaacs RD, Gilde LR, Wan H, Miller MD, Wenning LA, Teppler H; Protocol 004 Part II Study Team. Rapid and durable antiretroviral effect of the HIV-1 integrase inhibitor raltegravir as part of combination therapy in treatment-naive patients with HIV-1 infection: results of a 48-week controlled study. J Acquir Immune Defic Syndr. 2007;46:125-33.
Markowitz M, Morales-Ramirez JO, Nguyen BY, Kovacs CM, Steigbigel RT, Cooper DA, Liporace R, Schwartz R, Isaacs R, Gilde LR, Wenning L, Zhao J, Teppler H. Antiretroviral activity, pharmacokinetics, and tolerability of MK- 0518, a novel inhibitor of HIV-1 integrase, dosed as monotherapy for 10 days in treatment-naive HIV-1-infected individuals. J Acquir Immune Defic Syndr. 2006;43:509-15.
ACTG 5205: atazanavir/ritonavir vs efavirenz in treatment naïve patients. Simon Collins, HIV i-Base. Last accessed date: 13.07.2017. Available from: http://i-base.info/htb/10264
Sayan M, Sargin F, Inan D, Sevgi DY, Celikbas AK, Yasar K, Kaptan F, Kutlu S, Fisgin NT, Inci A, Ceran N, Karaoglan I, Cagatay A, Celen MK, Koruk ST, Ceylan B, Yildirmak T, Akalın H, Korten V, Willke A. HIV-1 transmitted drug resistance mutations in newly diagnosed antiretroviral-naive patients in Turkey. AIDS Res Hum Retroviruses. 2016;32:26-31.
Sayan M, Gündüz A, Ersöz G, İnan A, Deveci A, Özgür G, Sargın F, Karagöz G, İnci A, İnan D, Ülçay A, Karaoğlan I, Kaya S, Kutlu SS, Süer K, Çağatay A, Akalın H. Integrase Strand Transfer Inhibitors (INSTIs) Resistance Mutations in HIV-1 Infected Turkish Patients. HIV Clin Trials. 2016;17:109-13.
