Öz
Giriş: Bu prospektif gözlemsel çalışmanın amacı; nozokomiyal spontan bakteriyel peritonit (SBP) olgularında, ampirik antibiyotik tedavisini planlamak için, etken mikroorganizmaları ve antimikrobiyal ilaçlara duyarlılıklarını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2011 ile Aralık 2014 arasında SBP ön tanısı ile Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği’ne başvuran hastalar dahil edildi. Assit sıvısında polimorfonüklear hücre sayısı ≥250 hücre/mm³ olan olgular SBP olarak tanımlandı. Hastaneye yatıştan 48 saat veya daha sonra tanı konulan olgular nozokomiyal olarak kabul edildi. Çalışmanın yapıldığı dönemde hastanemizde ampirik tedavide sefotaksim tercih edilmekte idi. Eğer 48 saatte klinik yanıt alınmadıysa veya kültürde sefotaksim dirençli bakteri ürediyse tedavi değişikliği yapılmakta idi.
Bulgular: Kültür-pozitif SBP oranı %13 (57/439) idi. Olguların %46’sı (202/439) nötrositik asitti. Olguların %52,6’sı (30/57) nozokomiyal SBP olarak değerlendirildi. Bir olguda etken Candida spp. idi, bu nedenle hesaplamaya dahil edilmedi. Tüm olgularda doğal/kazanılmış sefotaksim direnci %51,8 (29/56) idi. Nozokomiyal SBP olgularında sefotaksim direnci %66,7 (20/30) idi ve non-nozokomiyal olgulardan anlamlı ölçüde yüksekti (%34,6; 9/26, p=0,04). Nozokomiyal enfeksiyonlarda gentamisin, trimetoprim-sulfametoksazol ve karbapenem direnci de anlamlı derecedeyüksekti (p=0,04, p=0,04, p=0,02).
Sonuç: Nozokomiyal SBP olgularında sefotaksim direnci yüksek olarak saptandı. Bu nedenle ampirik antibiyoterapiyi planlarken, enfeksiyonun nozokomiyal olup olmamasına göre belirlemek faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar, antimikrobiyal direnç, sürveyans, toplum kaynaklı enfeksiyonlar, kültür negatif nötrositik assit
Kaynakça
Rimola A, Garcia-Tsao G, Navasa M, Piddock LJ, Planas R, Bernard B, Inadomi JM. Diagnosis, treatment and prophylaxis of spontaneous bacterial peritonitis: a consensus document. International Ascites Club. J Hepatol. 2000;32:142-53.
Koulaouzidis A, Bhat S, Saeed AA. Spontaneous bacterial peritonitis. World J Gastroenterol. 2009;19:1042-9.
Piroth L, Pechinot A, Di Martino V, Hansmann Y, Putot A, Patry I, Hadou T, Jaulhac B, Chirouze C, Rabaud C, Lozniewski A, Neuwirth C, Chavanet P, Minello A. Evolving epidemiology and antimicrobial resistance in spontaneous bacterial peritonitis: a two year observational study. BMC Infect Dis. 2014;14:287.
Guarner C, Soriano G. Spontaneous bacterial peritonitis. Semin Liver Dis. 1997;17:203-17.
Park MK, Lee JH, Byun YH, Lee H, Gwak GY, Choi MS, Koh KC, Paik SW, Yoo BC, Rhee JC. Changes in the profiles of causative agents and antibiotic resistance rate for spontaneous bacterial peritonitis: an analysis of cultured microorganism in recent 12 years. Korean J Hepatol. 2007;13:370-7.
Frances R, Gonzalez-Navajas JM, Zapater P, Munoz C, Cano R, Pascual S, Santana F, Marquez D, Perez-Mateo M, Such J. Translocation of bacterial DNA from Gram-positive microorganisms is associated with a speciesspecific inflammatory response in serum and ascitic fluid of patients with cirrhosis. Clin Exp Immunol. 2007;150:230-7.
Runyon BA, Canawati HN, Akriviadis EA. Optimization of ascitic fluid culture technique. Gastroenterology. 1988;95:1351-5.
Alaniz C, Regal RE. Spontaneous bacterial peritonitis a review of treatment options. P T. 2009;34:205-10.
Riggio O, Angeloni S. Ascitic fluid analysis for diagnosis and monitoring of spontaneous bacterial peritonitis. World J Gastroenterol. 2009;15:3845-50.
Sheer TA, Runyon BA. Spontaneous Bacterial Peritonitis. Dig Dis. 2005;23:39- 46.
Wiest R, Krag A, Gerbes A. Spontaneous bacterial peritonitis: recent guidelines and beyond. Gut. 2012;61:297-310.
Piano S, Fasolato S, Salinas F, Romano A, Tonon M, Morando F, Cavallin M, Gola E, Sticca A, Loregian A, Palu G, Zanus G, Senzolo M, Burra P, Cillo U, Angeli P. The empirical antibiotic treatment of nosocomial spontaneous bacterial peritonitis: Results of a randomized, controlled clinical trial. Hepatology. 2016;63:1299-309.
Fernandez J, Acevedo J, Castro M, Garcia O, de Lope CR, Roca D, Pavesi M, Sola E, Moreira L, Silva A, Seva-Pereira T, Corradi F, Mensa J, Gines P, Arroyo V. Prevalence and risk factors of infections by multiresistant bacteria in cirrhosis: a prospective study. Hepatology. 2012;55:1551-61.
Ariza X, Castellote J, Lora-Tamayo J, Girbau A, Salord S, Rota R, Ariza J, Xiol X. Risk factors for resistance to ceftriaxone and its impact on mortality in community, healthcare and nosocomial spontaneous bacterial peritonitis. J Hepatol. 2012;56:825-32.
Fernandez J, Navasa M, Gomez J, Colmenero J, Vila J, Arroyo V, Rodes J. Bacterial infections in cirrhosis: epidemiological changes with invasive procedures and norfloxacin prophylaxis. Hepatology. 2002;35:140-8.
Tandon P, Delisle A, Topal JE, Garcia-Tsao G. high prevalence of antibioticresistant bacterial infections among patients with cirrhosis at a US liver center. Clin Gastroenterol Hepatol. 2012;10:1291-8.
Merli M, Lucidi C, Giannelli V, Giusto M, Riggio O, Falcone M, Ridola L, Attili AF, Venditti M. Cirrhotic patients are at risk for healthcare-associated bacterial infections. Clin Gastroenterol Hepatol. 2010;8:979-85.
Zhang YM, Yu W, Zhou N, Li JZ, Xu LC, Xie ZY, Lu YF, Li LJ. High frequency of thrombocytopenia in patients with acute-on-chronic liver failure treated with linezolid. Hepatobilliary Pancreat Dis Int. 2015;14:287-92.
Kamani L, Mumtaz K, Ahmed U, Ali AW, Jafri W. Outcomes in culture positive and culture negative ascitic fluid infection in patients with viral cirrhosis: cohort study. BMC Gastroenterol. 2008;8:59-60.
Guarner C, Sola R, Soriano G, Andreu M, Navella MT, Vila MC, Sabat M, Coll S, Ortiz J, Gomez C, Balanzo J. Risk of a first community-acquired spontaneous bacterial peritonitis in cirrhotics with low ascitic fluid protein levels. Gastroenterology. 1999;117:414-9.
Evans LT, Kim WR, Poterucha JJ, Kamath PS. Spontaneous bacterial peritonitis in asymptomatic outpatients with cirrhotic ascites. Hepatology. 2003;37:897-901.
Syed VA, Ansari JA, Karki P, Regmi M, Khanal B. Spontaneous bacterial peritonitis (SBP) in cirrhotic ascites: a prospective study in a tertiary care hospital, Nepal. Kathmandu Univ Med J. 2007;5:48-59.
Cekin Y, Cekin AH, Duman A, Yilmaz U, Yesil B, Yolcular BO. The role of serum procalcitonin levels in predicting ascitic fluid infection in hospitalized cirrhotic and non-cirrhotic patients. Int J Med Sci. 2013;10:1367-74.
Runyon BA. Spontaneous bacterial peritonitis: An explosion of information. Hepatology. 1988;8:171-5.
Wong CL, Holroyd-Leduc J, Thorpe KE, Straus SE. Does this patient have bacterial peritonitis or portal hypertension? How do I perform a paracentesis and analyze the results? JAMA. 2008;299:1166-78.
Reginato TJ, Oliveira MJ, Moreira LC, Lamanna A, Acencio MM, Antonangelo L. Characteristics of ascitic fluid from patients with suspected spontaneous bacterial peritonitis in emergency units at a tertiary hospital. San Paulo Med j. 2011;12:315-9.
Figueiredo FA, Coelho HS, Soares JA. Spontaneous bacterial peritonitis in hepatic cirrhosis: prevalence, predictive factors and prognosis. Rev Assoc Med Bras 1999;45:128-36.
Runyon BA, Hoefs JC, Morgan TR. Ascitic fluid analysis in malignancyrelated ascites. Hepatology. 1988;8:1104-9.
Reuken PA, Pletz MW, Baier M, Pfister W, Stallmach A, Bruns T. Emergence of spontaneous bacterial peritonitis due to Enterococci-risk factors and outcome in 12-year retrospective study. Aliment Pharmacol Ther. 2012;35:1199-208.
Yakar T, Güçlü M, Serin E, Alişkan H, Husamettin E. A recent evaluation of empirical cephalosporin treatment and antibiotic resistance of changing bacterial profiles in spontaneous bacterial peritonitis. Dig Dis Sci. 2010;55:1149-54.
Novovic S, Semb S, Olsen H, Moser C, Knudsen JD, Homann C. First-line treatment with cephalosporins in spontaneous bacterial peritonitis provides poor antibiotic coverage. Scand J Gastroenterol. 2012;47:212-6.
Kim SU, Chon YE, Lee CK, Park JY, Kim DY, Han KH, Chan CY, Kim S, Jung KS, Ahn SH. Spontaneous bacterial peritonitis in patients with Hepatitis B virus-related cirrhosis: Community-acquired versus nosocomial. Yonsei Med J 2012;53:328-36.
Bert F, Andreu M, Durand F, Degos F, Galdbard JO, Moreau R, Branger C, Lambert-Zechovsky N, Valla D. Nosocomial and community-acquired spontaneous bacterial peritonitis: comparative microbiology and therapeutic implications. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2003;22:10-5.
Friedman ND, Kaye KS, Stout JE, McGarry SA, Trivette SL, Briggs JP, Lamm W, Clarck C, MacFarquhar J, Walton AL, Reller LB, Sexton DJ. Healthcareassociated bloodstream infections in adults: a reason to change the accepted definition of community-acquired infections. Ann Intern Med. 2002;137:791-7.
Shi L, Wu D, Liu S, Zhao P, Tu B, Xie Y, Liu Y, Wang X, Liu L, Zhang X, Xu Z, Wang F, Qin E. Nosocomial and community-acquired spontaneous bacterial peritonitis in patients with liver cirrhosis in China: Comparative microbiology and therapeutic implications. Sci Rep. 2016;7:46025.


