Kliniğimizde Yatan Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonu Tanılı Hastaların Analizi: Beş Yıllık Sonuçlar

Şafak Özer BALIN; Ayşe SAĞMAK TARTAR; Kutbeddin DEMİRDAĞ; Ayhan AKBULUT

doi:10.4274/mjima.galenos.2019.2019.13

Kliniğimizde Yatan Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonu Tanılı Hastaların Analizi: Beş Yıllık Sonuçlar

PDF

ÖZGÜN MAKALE

Kliniğimizde Yatan Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonu Tanılı Hastaların Analizi: Beş Yıllık Sonuçlar

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2019;8:13-13 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2019.2019.13

, , ,

PDF

İzin

Öz

Giriş: Bu çalışmanın amacı hastanemizde santral sinir sistemi enfeksiyonu (SSSE) tanısıyla takip edilen olguların epidemiyolojik verileri, klinik ve laboratuvar bulguları ile morbidite ve mortalite oranlarını belirlemektir.

Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 2013-2018 tarihleri arasında SSSE tanısıyla izlenen hastalar retrospektif olarak incelenmiştir.

Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 46±19 (19-90) yıl olan toplam 55 olgu dahil edildi. Hastaların %58,1’i erkekti. Tüm olgular değerlendirildiğinde, akut bakteriyel menenjit %54,5, aseptik menenjit %23,6, tüberküloz menenjiti %5,5 ve meningoensefalit %16,4 (bu hastaların %88,8’i yüksek olasılıklı ensefalit olarak tanımlandı) oranında gözlendi. Hastalarımızda en sık görülen belirti ve bulgu ateşti. Akut bakteriyel menenjit hastalarında klasik triad, (ateş, ense sertliği ve bilinç değişikliği birlikteliği) oranı %36,6 olarak saptandı. Beyin omurilik sıvısı (BOS) ve kan kültüründe en sık üreyen etken Streptococcus pneumoniae idi. Tüberküloz menenjitte BOS aside dirençli basil pozitifliği oranı ve meningoensefalitte BOS herpes simpleks virüs-1 polimeraz zincir reaksiyonu testi pozitifliği oranı %33,3 olarak bulundu. Olgularda görülen komplikasyon oranı %18,1 iken; sadece akut bakteriyel menenjit tanısı ile takip edilen bir hasta kaybedildi.

Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen verilere göre ateş, bilinç değişikliği, baş ağrısı ve meningeal irritasyon bulguları SSSE’yi öngörmede önemlidir. Ancak hastalarımızda bu belirteçlerin birlikteliğinin sık olmadığı saptanmıştır. Bu sebeple klasik triadı karşılamayan ancak SSSE şüphesi olan hastalarda lomber ponksiyon yapılarak BOS incelenmeli ve en kısa sürede antimikrobiyal tedaviye başlanmalıdır. Nitekim hastalarımızın mortalite oranının düşük olması, bu yaklaşımın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Asiklovir, seftriakson, epidemiyoloji, ensefalit, vankomisin

Kaynakça

1

Marra CM, Whitley RJ, Scheld WM. Approach to the patient with central nervous system infection. In: Scheld WM, Whitley RJ, Marra CM (eds). Infections of the Central Nervous System. 3th ed. Philadelphia: Lippincott Williams& Wilkins, 2004:1-4.

2

Tülek N, Tanyel E. Santral sinir sistemi enfeksiyonlarına genel bakış. In: Topçu AW, Söyletir G, Doğanay M (eds). İnfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi Cilt 1, 3. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri, 2008:1375- 88.

3

Tunkel AR, Van de beek D, Scheld WM. Acute meningitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2015:1097-137.

4

Arda B, Sipahi OR, Atalay S, Ulusoy S. Pooled analysis of 2408 cases of acute adult purulent meningitis from Turkey. Med Princ Pract. 2008;17:76-9.

5

Calleri G, Libanore V, Corcione S, De Rosa FG, Caramello P. A retrospective study of viral central nervous system infections: relationship amongst aetiology, clinical course and outcome. Infection. 2017;45:227-31.

6

Graham TP. Myth: Cerebrospinal fluid analysis can differentiate bacterial meningitis from aseptic meningitis. Can J Emerg Med. 2003;5:348-9.

7

Arısoy ES. In: Topçu AW, Söyletir G, Doğanay M (eds). Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi. 3th ed. İstanbul: Nobel Tıp Bookstore, 2008:422-30.

8

Van de Beek D, Cabellos C, Dzupova O, Esposito S, Klein M, Kloek AT, Leib SL, Mourvillier B, Ostergaard C, Pagliano P, Pfister HW, Read RC, Sipahi OR, Brouwer MC; ESCMID Study Group for Infections of the Brain (ESGIB). ESCMID guideline: diagnosis and treatment of acute bacterial meningitis. Clin Microbiol Infect. 2016;22(Suppl 3):37-62.

9

Tunkel AR. Approach to the Patient with Central Nervous System Infection. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2015:1091-6.

10

Bennett JE. Chronic meningitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 7th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2010:1237- 41.

11

Venkatesan A, Tunkel AR, Bloch KC, Lauring AS, Sejvar J, Bitnun A, Stahl JP, Mailles A, Drebot M, Rupprecht CE, Yoder J, Cope JR, Wilson MR, Whitley RJ, Sullivan J, Granerod J, Jones C, Eastwood K, Ward KN, Durrheim DN, Solbrig MV, Guo-Dong L, Glaser CA; International Encephalitis Consortium. Case definitions, diagnostic algorithms, and priorities in encephalitis: consensus statement of the international encephalitis consortium. Clin Infect Dis. 2013;57:114-28.

12

Demiroğlu YZ, Turunç T, Alışkan H, Çolakoğlu Ş, Erdoğan AF, Arslan H. Community Acquired Meningitis/Meningoencephalitis: Retrospective Evaluation of Five Years. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2010;30:218-26.

13

Köse Ş, Göl B, Atalay S, Akkoçlu G. Evaluation of Five-Year Meningitis Cases in Tepecik Training and Research Hospital. Klimik Derg. 2013;26:54-7.

14

Taşdelen-Fışgın N, Tanyel E, Zıvaloğlu M, Tülek N. Central nervous system infections: experience of a tertiary referral academic centre. İnfeksiyon Dergisi E. 2007;21:169-74.

15

Pişkin N, Yalçın A, Aydemir H, Gürbüz Y, Tütüncü E, Türkyılmaz R. Evaluation of 244 Central Nervous System Infection Cases. Flora. 2005;10:119-24.

16

Çelik İ, Özden M, Kılıçoğlu A, Demirdağ K, Kılıç SS. Retrospective evaluation of 121 meningitis cases. Klimik Derg. 2003;16:11-4.

17

Buzgan T, Karahocagil MK, Irmak H, Binici İ, Karsen H, Akdeniz H. Retrospective Evaluation of Two Hundred and Four Bacterial Meningitis Cases. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2010;30:1675-82.

18

Kahraman H, Tunger A, Senol S, Gazi H, Avci M, Ormen B, Turker N, Atalay S, Kose S, Ulusoy S, Tasbakan MI, Sipahi OR, Yamazhan T, Gulay Z, Cavus SA, Cicek C, Pullukcu H. Investigation of Bacterial and Viral Etiology in Community Acquired Central Nervous System Infections with Molecular Methods. Mikrobiyol Bul. 2017;51:277-85.

19

Hussein AS, Shafran SD. Acute Bacterial Meningitis in Adults: A 12-Year Review. Medicine (Baltimore). 2000;79:360-8.

20

Van de Beek D, De Gans J, McIntyre P, Prasad K. Steroids in Adults With Acute Bacterial Meningitis: A Systematic Review. Lancet Infect Dis. 2004;4:139-43.

21

Weisfelt M, De Gans J, van der Poll T, van de Beek D. Pneumococcal Meningitis in Adults: New Approaches to Management and Prevention. Lancet Neurol. 2006;5:332-42.

22

Wispelwey B, Tunkel AR, Scheld WM. Bacterial meningitis in adults. Infect Dis Clin North Am. 1990;4:645-59.

23

Hoşoğlu S, Geyik MF, Balik I, Aygen B, Erol S, Aygencel SG, Mert A, Saltoğlu N, Dökmetaş I, Felek S, Sünbül M, Irmak H, Aydin K, Ayaz C, Kökoğlu OF, Uçmak H, Satilmiş S. Tuberculous meningitis in adults in Turkey: epidemiology, diagnosis, clinic and laboratory [corrected]. Eur J Epidemiol. 2003;18:337-43.

24

Tyler KL. Herpes simplex virus infections of the central nervous system: Encephalitis and meningitis, including Mollaret’s. Herpes. 2004;11(Suppl 2):57-64.

25

Sayiner A, Oktem M, Ergani A, Ergon C, Kurul S, Abacioglu YH. Detection of herpes simplex virus DNA and enterovirus RNA in cerebrospinal fluid using PCR and microplate or strip hybridization assay. Clin Microbiol Infect 2003;9 (Suppl 1):410.

26

Altuglu I, Zeytinoglu A, Sirin H, Yuceyar N, Erensoy S. Comparison of different polymerase chain reaction methods for detection of herpes simplex virus types 1 and 2 encephalitis. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2006;25:669-71.

27

Soylar M, Altuğlu İ, Sertöz R, Aydın D, Akkoyun F, Zeytinoğlu A. Viral agents in patients with central nervous infections admitted to Ege University Hospital. Ege Journal of Medicine. 2014;53:65-70.

28

Tyler KL, Beckham JD. Encephalitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R eds. Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2015:1144- 63.

29

Raschilas F, Wolf M, Delatour F, Chaffaut C, De Broucker T, Chevret S, Lebon P, Canton P, Rozenberg F. Outcome of and prognostic factors for herpes simplex encephalitis in adult patients: results of a multicenter study. Clin Infect Dis. 2002;35:254-60.

30

Ribera E, Martinez-Vazquez JM, Ocana I, Segura RM, Pascual C. Activity of adenosine deaminase in cerebrospinal fluid for the diagnosis and followup of tuberculous meningitis in adults. J Infect Dis. 1987;155:603-7.

31

Erdem H, Inan A, Guven E, Hargreaves S, Larsen L, Shehata G, Pernicova E, Khan E, Bastakova L, Namani S, Harxhi A, Roganovic T, Lakatos B, Uysal S, Sipahi OR, Crisan A, Miftode E, Stebel R, Jegorovic B, Fehér Z, Jekkel C, Pandak N, Moravveji A, Yilmaz H, Khalifa A, Musabak U, Yilmaz S, Jouhar A, Oztoprak N, Argemi X, Baldeyrou M, Bellaud G, Moroti RV, Hasbun R, Salazar L, Tekin R, Canestri A, Čalkić L, Praticò L, Yilmaz-Karadag F, Santos L, Pinto A, Kaptan F, Bossi P, Aron J, Duissenova A, Shopayeva G, Utaganov B, Grgic S, Ersoz G, Wu AKL, Lung KC, Bruzsa A, Radic LB, Kahraman H, Momen-Heravi M, Kulzhanova S, Rigo F, Konkayeva M, Smagulova Z, Tang T, Chan P, Ahmetagic S, Porobic-Jahic H, Moradi F, Kaya S, Cag Y, Bohr A, Artuk C, Celik I, Amsilli M, Gul HC, Cascio A, Lanzafame M, Nassar M. The burden and epidemiology of community-acquired central nervous system infections: a multinational study. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2017;36:1595-611.

32

Tunkel AR, Glaser CA, Bloch KC, Sejvar JJ, Marra CM, Roos KL, Hartman BJ, Kaplan SL, Scheld WM, Whitley RJ; Infectious Diseases Society of America. The management of encephalitis: clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Societyof America. Clin Infect Dis. 2008;47:303-27.

33

Diktaş H, Hatipoğlu M, Turhan V, Acar A, Öncül O, Koçak N, Görenek L. Retrospective Evaluation of Cases with the Diagnosis of Acute Bacterial Meningitis Over a 33-Year Period. Flora. 2012;17:161-6.