Öz
Giriş: Brusellozda tedavinin amacı semptomları kontrol etmek, komplikasyon gelişimini ve tekrarlayan enfeksiyonları önlemektir. Bu çalışmanın amacı, bruselloz hastalarında komplikasyon olanlar da dahil olmak üzere relaps için risk faktörlerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olarak üç merkezden alınan verilerle yapıldı. Bruselloz komplikasyonu, spesifik anatomik bölgelerin tutulumu olarak tanımlandı. Bruselloz ile ilişkili semptom ve bulguların tedavinin sonlandırılmasından altı ay sonra tekrarlaması ve tedavi altında artmış standart tüp aglütinasyon titresi veya steril vücut sıvılarında Brucella spp. izolasyonu relaps olarak tanımlandı. Yetersiz tedavi süresi osteoartiküler komplikasyon saptanan olgularda sekiz hafta altında, diğer bruselloz olgularında ise altı hafta altında tedavi olarak tanımlandı. Nüks gelişiminde etkili olduğu belirlenen değişkenlerle bir “multivariate” lojistik regresyon modeli oluşturuldu. Lojistik regresyon modeline cinsiyet, osteoartiküler komplikasyon varlığı, tedavi süresi uygunsuzluğu, tedavi kombinasyonları ve lökosit sayısı dahil edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 20 istatistik paket programı kullanıldı.
Bulgular: Toplam 1.296 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortancası 42 (31-54); 631’i (%48,7) kadın idi. Olguların 448’inde (%34,6) bir veya daha fazla komplikasyon tespit edildi. Hastaların 1.125’ine (%86,8) iki ilaç antibiyotik kombinasyonu verildi ve 171’ine (%13,2) üç ilaç antibiyotik kombinasyonu uygulandı. Üç yüz on altı (%24,4) hastaya bir aminoglikozid içeren kombinasyon tedavi uygulandı. Relaps 110 (%8,5) hastada meydana geldi ve tüm hastaların 105’inde (%8,1) tedavi yetersizdi. Osteoartiküler komplikasyonlar nüks olanlarda nüks olmayanlara göre daha sık bulunmuştur (%33,6-18,5, p<0,001). Bruselloz olgularında osteoartiküler komplikasyon varlığının [odds oranı (OR): 2,413 güven aralığı (CI): 95; 1,550-3,756] ve uygunsuz tedavi süresinin [OR: 2,861 (CI: 1,645-4,974)] relaps enfeksiyon gelişimini artırdığı, aminoglikozid içeren tedavi kombinasyonlarının [OR: 0,432 (CI: 0,249-0,752)] ise relaps gelişimini azalttığı tespit edildi.
Sonuç: Sonuçlarımız osteoartiküler komplikasyonları olan hastalarda tedavinin önerilen optimal süre boyunca uygulanması gerektiğini ve enfeksiyonda relaps gelişimini önlemek için aminoglikozidleri içeren kombinasyon tedavilerinin tercih edilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yetersiz tedavi, bruselloz, osteoartiküler tutulum, relaps
Kaynakça
Calik S, Gokengin AD. Human brucellosis in Turkey: a review of the literature between 1990 and 2009. Turk J Med Sci. 2011;41:549-55.
Roushan MR, Amiri MJ, Janmohammadi N, Hadad MS, Javanian M, Baiani M, Bijani A. Comparison of the efficacy of gentamicin for 5 days plus doxycycline for 8 weeks versus streptomycin for 2 weeks plus doxycycline for 45 days in the treatment of human brucellosis: a randomized clinical trial. J Antimicrob Chemother. 2010;65:1028-35.
Solera J, Geijo P, Largo J, Rodriguez-Zapata M, Gijon J, Martinez-Alfaro E, Navarro E, Macia MA, Grupo de Estudio de Castilla-la Mancha de Enfermedades I. A randomized, double-blind study to assess the optimal duration of doxycycline treatment for human brucellosis. Clin Infect Dis. 2004;39:1776-82.
Ulu-Kilic A, Karakas A, Erdem H, Turker T, Inal AS, Ak O, Turan H, Kazak E, Inan A, Duygu F, Demiraslan H, Kader C, Sener A, Dayan S, Deveci O, Tekin R, Saltoglu N, Aydin M, Horasan ES, Gul HC, Ceylan B, Kadanali A, Karabay O, Karagoz G, Kayabas U, Turhan V, Engin D, Gulsun S, Elaldi N, Alabay S. Update on treatment options for spinal brucellosis. Clin Microbiol Infect. 2014;20:75-82.
Solís García del Pozo J, Solera J. Systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials in the treatment of human brucellosis. PLoS One. 2012;7:e32090.
Aygen B, Doganay M, Sumerkan B, Yildiz O, Kayabas U. Clinical manifestations, complications and treatment of brucellosis: a retrospective evaluation of 480 patients. Med Maladies Infect. 2002;32:485-93.
Young EJ. Brucella Species. In: Mandell GL BJ, Dolin R, eds. Mandell, Douglas, and Bennett’s. Principles and Practice of Infectious Diseases. 7th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier. 2010:2921-5.
Kayaaslan B, Bastug A, Aydin E, Akinci E, But A, Aslaner H, Yetkin MA, Bodur H. A long-term survey of brucellosis: Is there any marker to predict the complicated cases? Infect Dis (Lond). 2016;48:215-21.
Ozturk-Engin D, Erdem H, Gencer S, Kaya S, Baran AI, Batirel A, Tekin R, Celen MK, Denk A, Guler S, Ulug M, Turan H, Pekok AU, Mermut G, Kaya S, Tasbakan M, Tulek N, Cag Y, Inan A, Yalci A, Ataman-Hatipoglu C, Gonen I, Dogan-Celik A, Bozkurt F, Gulsun S, Sunnetcioglu M, Guven T, Duygu F, Parlak E, Sozen H, Tosun S, Demirdal T, Guclu E, Karabay O, Uzun N, Gunal O, Diktas H, Haykir-Solay A, Erbay A, Kader C, Aydin O, Erdem A, Elaldi N, Kadanali A, Yulugkural Z, Gorenek L, Altindis M, Bolukcu S, Agalar C, Ormeci N. Liver involvement in patients with brucellosis: results of the Marmara study. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2014;33:1253-62.
Erdem H, Elaldi N, Ak O, Gulsun S, Tekin R, Ulug M, Duygu F, Sunnetcioglu M, Tulek N, Guler S, Cag Y, Kaya S, Turker N, Parlak E, Demirdal T, Ataman Hatipoglu C, Avci A, Bulut C, Avci M, Pekok A, Savasci U, Kaya S, Sozen H, Tasbakan M, Guven T, Bolukcu S, Cesur S, Sahin-Horasan E, Kazak E, Denk A, Gonen I, Karagoz G, Haykir Solay A, Alici O, Kader C, Senturk G, Tosun S, Turan H, Baran AI, Ozturk-Engin D, Bozkurt F, Deveci O, Inan A, Kadanali A, Sayar MS, Cetin B, Yemisen M, Naz H, Gorenek L, Agalar C. Genitourinary brucellosis: results of a multicentric study. Clin Microbiol Infect. 2014;20:847-53.
Baykan AH, Sayiner HS, Inan I. Brucella and non-Brucella epididymoorchitis: comparison of ultrasound findings. Med Ultrason. 2019;21:246-50.
Durack DT, Lukes AS, Bright DK. New criteria for diagnosis of infective endocarditis: utilization of specific echocardiographic findings. Duke Endocarditis Service. Am J Med. 1994;96:200-9.
Gul HC, Erdem H. Brucellosis (brucella species). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases: Elsevier. 2015:2584- 9.e3.
Corbel MJ. Brucellosis in humans and animals. World Health Organization. 2006.
Kazak E, Akalin H, Ylimaz E, Heper Y, Mistiki R, Sinirtas M, Ozakin C, Goral G, Helvaci S. Brucellosis: a retrospective evaluation of 164 cases. Singap Med J. 2016;57:624-9.
Hasanain A, Mahdy R, Mohamed A, Ali M. A randomized, comparative study of dual therapy (doxycycline-rifampin) versus triple therapy (doxycyclinerifampin- levofloxacin) for treating acute/subacute brucellosis. Braz J Infect Dis. 2016;20:250-4.
Bosilkovski M, Zezoski M, Siskova D, Miskova S, Kotevska V, Labacevski N. Clinical characteristics of human brucellosis in patients with various monoarticular involvements. Clin Rheumatol. 2016;35:2579-84.
Sofian M, Velayati AA, Aghakhani A, McFarland W, Farazi AA, Banifazl M, Eslamifar A, Ramezani A. Comparison of two durations of tripledrug therapy in patients with uncomplicated brucellosis: A randomized controlled trial. Scand J Infect Dis. 2014;46:573-7.
Kaptan F, Gulduren HM, Sarsilmaz A, Sucu HK, Ural S, Vardar I, Coskun NA. Brucellar spondylodiscitis: comparison of patients with and without abscesses. Rheumatol Int. 2013;33:985-92.
Ioannou S, Karadima D, Pneumaticos S, Athanasiou H, Pontikis J, Zormpala A, Sipsas NV. Efficacy of prolonged antimicrobial chemotherapy for brucellar spondylodiscitis. Clin Microbiol Infec. 2011;17:756-62.
Ariza J, Corredoira J, Pallares R, Viladrich PF, Rufi G, Pujol M, Gudiol F. Characteristics of and risk factors for relapse of brucellosis in humans. Clin Infect Dis. 1995;20:1241-9.
Ariza J, Bosilkovski M, Cascio A, Colmenero JD, Corbel MJ, Falagas ME, Memish ZA, Roushan MR, Rubinstein E, Sipsas NV, Solera J, Young EJ, Pappas G; International Society of Chemotherapy; Institute of Continuing Medical Education of Ioannina. Perspectives for the treatment of brucellosis in the 21st century: the Ioannina recommendations. PLoS Med. 2007;4:e317.
Hashemi SH, Gachkar L, Keramat F, Mamani M, Hajilooi M, Janbakhsh A, Majzoobi MM, Mahjub H. Comparison of doxycycline-streptomycin, doxycycline-rifampin, and ofloxacin-rifampin in the treatment of brucellosis: a randomized clinical trial. Int J Infect Dis. 2012;16:E247-E51.
Yousefi-Nooraie R, Mortaz-Hejri S, Mehrani M, Sadeghipour P. Antibiotics for treating human brucellosis. Cochrane Db Syst Rev. 2012.
Meng F, Pan X, Tong W. Rifampicin versus streptomycin for brucellosis treatment in humans: A meta-analysis of randomized controlled trials. Plos One. 2018;13:e0191993.
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (Doganay M, Şahin M, Topaloğlu S.) Bruselloz. Son Erişim Tarihi: 01.10.2019. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/zoonotik-vektorelhastaliklar-db/daire-baskanligi/eylem_plani/Zoonotik_Hastaliklar_Eylem_Pani.pdf
Guler S, Kokoglu OF, Ucmak H, Gul M, Ozden S, Ozkan F. Human brucellosis in Turkey: different clinical presentations. J Infect Dev Countr. 2014;8:581- 8.
Solera J, Martinez-Alfaro E, Espinosa A, Castillejos ML, Geijo P, Rodriguez- Zapata M. Multivariate model for predicting relapse in human brucellosis. J Infect. 1998;36:85-92.
Morata P, Queipo-Ortuno MI, Reguera JM, Miralles F, Lopez-Gonzalez JJ, Colmenero JD. Diagnostic yield of a PCR assay in focal complications of brucellosis. J Clin Microbiol. 2001;39:3743-6.
Nimri LF. Diagnosis of recent and relapsed cases of human brucellosis by PCR assay. BMC Infect Dis. 2003;3:5.
