Hepatit B e Antijen Negatif Kronik Hepatit B Hastalarının Nükleoz(t)id Tedavisinin Kesildiği Retrospektif Tek Merkezli Bir Çalışma

Figen SARIGÜL; Ülkü USER

doi:10.4274/mjima.galenos.2020.2020.14

Hepatit B e Antijen Negatif Kronik Hepatit B Hastalarının Nükleoz(t)id Tedavisinin Kesildiği Retrospektif Tek Merkezli Bir Çalışma

PDF

ÖZGÜN MAKALE

Hepatit B e Antijen Negatif Kronik Hepatit B Hastalarının Nükleoz(t)id Tedavisinin Kesildiği Retrospektif Tek Merkezli Bir Çalışma

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2020;9:14-14 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2020.2020.14

,

PDF

İzin

Öz

Giriş: Hepatit B e antijeni (HBeAg) negatif kronik hepatit B (KHB) hastalarında, nükleoz(t)id analogları (NA) tedavisinin optimal süresi bilinmemektedir. European Association for the Study of the Liver (EASL), tedaviden sonra uzun süreli (en az üç yıl) virolojik baskılama sağlayan sirotik olmayan seçilmiş HBeAg negatif hastalarda NA’nın kesilmesini önerir. Bu çalışma, NA ile tedavi edilen HBeAg negatif KHB hastalarında “kesme kuralını” test etmeyi amaçlamıştır.

Gereç ve Yöntem: NA’ları ile ortalama dokuz (3-14) yıl tedavi edilen siroz olmayan 71 hasta çalışmaya alındı, bu hastaların hepatit B virüs HBV-DNA’ları ortalama yedi (3-13) yıl boyunca negatifti. Tedavi kesildikten sonra serum HBV-DNA ve alanin aminotransferaz seviyeleri, ilk altı ay boyunca her dört haftada bir ve altı aydan 12 aya kadar her üç ayda bir izlendi. Hastalar tedavileri kesildikten 48 hafta sonraya kadar takip edildi.

Bulgular: NA tedavisinin kesilmesinden sonraki 48 hafta içinde, 71 hastanın 30’unda (%42,3) nüks oldu. Hepatit B e antijeni seroreversiyonu, ardışık iki vizitte, bir hastada (%3,4), ardışık iki kez HBV-DNA >20,000 IU/ml, 23 hastada (%76,6), virolojik ve biyokimyasal relaps altı hastada (%20) saptandı. Medyan yeniden tedavi süresi 21,6 (4-48) hafta idi. Nüks olan ve nüks olmayan hastalar arasında başlangıç özellikleri açısından anlamlı bir fark yoktu.

Sonuç: Hepatit B e antijeni negatif KHB hastalarının NA tedavisinde viral süpresyon süresi EASL önerisinden daha uzun olmasına rağmen, nüks oranı diğer çalışmalardakine benzer bulunmuştur. Çalışmamız, EASL önerilerinin, yakın takip edilebilecek uygun kriterleri olan hastalarda uygulanabilir olacağını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, hepatit B e antijeni, tedavinin kesilmesi

Kaynakça

1

European Association for the Study of the Liver. EASL 2017 Clinical Practice Guidelines on the management of hepatitis B virus infection. J Hepatol. 2017;67:370-98.

2

Terrault NA, Lok ASF, McMahon BJ, Chang KM, Hwang JP, Jonas MM, Brown Jr RS, Bzowej NH, Wong JB. Update on prevention, diagnosis, and treatment of chronic hepatitis B: AASLD 2018 hepatitis B guidance. Hepatology. 2018;67:1560-99.

3

Tabak F, Yurdaydın C, Kaymakoğlu S, Akarsu M, Akıncı EG, Akkız H, Alkım C, Çekin AH, Çuvalcı NÖ, Demir K, Değertekin B, Dökmetaş İ, Ersöz G, Hizel K, Kandemir FÖ, Önlen Y, Sonsuz A, Şenateş E, Tosun S, Tözün N, Idilman R, Viral Hepatitis Guidelines Study Group. Diagnosis, management and treatment of hepatitis B virus infection: Turkey 2017 Clinical Practice Guidelines. Turk J Gastroenterol. 2017;28(Suppl 2):73-83.

4

Sarin SK, Kumar M, Lau GK, Abbas Z, Chan HL, Chen CJ, Chen DS,Chen HL, Chen PJ, Chien RN, Dokmeci AK, Gane E, Hou JL, Jafri W, Jia J, Kim JH, Lai CL, Lee HC, Lim SG, Liu CJ, Locarnini S, Al Mahtab M, Mohamed R, Omata M, Park J, Piratvisuth T, Sharma BC, Sollano J, Wang FS, Wei L, Yuen MF, Zheng SS, Kao JH. Asian-Pacific clinical practice guidelines on the management of hepatitis B: a 2015 update. Hepatol Int. 2016;10:1-98.

5

Lok ASF, McMahon BJ, Brown RS Jr, Wong JB, Ahmed AT, Farah W, Almasri J, Alahdab F, Benkhadra K, Mouchli MA, Singh S, Mohamed EA, Abu Dabrh AM, Prokop LJ, Wang Z, Murad MH5, Mohammed K. Antiviral therapy for chronic hepatitis B viral infection in adults: A systematic review and meta-analysis. Hepatology. 2016;63:284-306.

6

Chen CJ, Yang HI, Su J, Jen CL, You SL, Lu SN, Huang GT, Iloeje UH; REVEAL-HBV Study Group. Risk of hepatocellular carcinoma across a biological gradient of serum hepatitis B virus DNA level. JAMA. 2006;295:65-73.

7

Iloeje UH, Yang HI, Su J, Jen CL, You SL, Chen CJ, Risk Evaluation of Viral Load Elevation and Associated Liver Disease/Cancer-In HBV (the REVEAL-HBV) Study Group. Predicting cirrhosis risk based on the level of circulating hepatitis B viral load. Gastroenterology. 2006;130:678-86.

8

Lampertico P, Berg T. Less can be more: A finite treatment approach for HBeAg-negative chronic hepatitis B. Hepatology. 2018;68:397-400.

9

Brunt EM. Grading and staging the histopathological lesions of chronic hepatitis: the Knodell histology activity index and beyond. Hepatology. 2000;31:241-6.

10

Tanaka E, Matsumato A. Guidelines for avoiding risks resulting from discontinuation of nucleoside/nucleotide analogs in patients with chronic hepatitis B. Hepatol Res. 2014;44:1-8.

11

Liem KS, Fung S, Wong DK, Yim C, Noureldin S, Chen J, Feld JJ, Hansen BE, Janssen HLA. Limited sustained response after stopping nucleos(t)ide analogues in patients with chronic hepatitis B: results from a randomised controlled trial (Toronto STOP study). Gut. 2019;68:2206-13.

12

Hadziyannis SJ, Sevastianos V, Rapti I, Vassilopoulos D, Hadziyannis E. Sustained responses and loss of HBsAg in HBeAg-negative patients with chronic hepatitis B who stop long-term treatment with adefovir. Gastroenterology. 2012;143:629-36.e1.

13

Ford N, Scourse R, Lemoine M, Hutin Y, Bulterys M, Shubber Z, Donchuk D, Wandeler G. Adherence to Nucleos(t)ide Analogue Therapies for Chronic Hepatitis B Infection: A Systematic Review and Meta-Analysis. Hepatol Commun. 2018;2:1160-7.

14

Liaw YF. Finite nucleos(t)ide analog therapy in HBeAg-negative chronic hepatitis B: an emerging paradigm shift. Hepatol Int. 2019;13:665-73.

15

Chen CH, Hung CH, Wang JH, Lu SN, Hu TH, Lee CM. Long-Term incidence and predictors of hepatitis B surface antigen loss after discontinuing nucleoside analogues in noncirrhotic chronic hepatitis B patients. Clin Microbiol Infect. 2018;24:997-1003.

16

Jeng WJ, Chen YC, Chien RN, Sheen IS, Liaw YF. Incidence and predictors of hepatitis B surface antigen seroclearance after cessation of nucleos(t)ide analogue therapy in hepatitis B e antigen-negative chronic hepatitis B. Hepatology. 2018;68:425-34.

17

Berg T, Simon KG, Mauss S, Schott E, Heyne R, Klass DM, Eisenbach C, Welzel TM, Zachoval R, Felten G, Schulze-Zur-Wiesch J, Cornberg M, Op den Brouw ML, Jump B, Reiser H, Gallo L, Warger T, Petersen J, FINITE CHB study investigators [First investigation in stopping TDF treatment after long-term virological suppression in HBeAg-negative chronic hepatitis B]. Long-term response after stopping tenofovir disoproxil fumarate in non-cirrhotic HBeAg-negative patients - FINITE study. J Hepatol. 2017;67:918-24.

18

Sayan M. Dogan C. Genotype/subgenotype distribition of hepatitis B virus among hemodialysis patients with Chronical Hepatitis B. Ann Hepatol. 2012:11:849-54.

19

Chu CM, Liaw YF. Hepatitis B surface antigen seroclearance during chronic HBV infection. Antivir Ther. 2010;15:133-43.

20

Papatheodoridis G, Vlachogiannakos I, Cholongitas E, Wursthorn K, Thomadakis C, Touloumi G, Petersen J. Discontinuation of Oral Antivirals in Chronic Hepatitis B: A Systematic Review. Hepatology. 2016;63:1481-92.

21

Kao JH, Berg T. Nucleos(t)ide analogues in patients with chronic hepatitis B: to stop or not to stop? Gut. 2019;68:2105-6.