Öz
Giriş: Çin’in Wuhan şehrinde 2020 yılında şiddetli akut solunum sendromu-koronavirüs-2 virüs enfeksiyonuna bağlı bir pandemi ortaya çıkmıştır. Pandemi kısa sürede dünya çapında yayılmış ve giderek bilgi birikimi artmıştır. Bu çalışmada belirlenmiş bir pandemi hastanesinde izlenen 479 koronavirüs hastalığı-2019 hastasının demografik ve klinik özellikleri tanımlanmıştır ve deneyimlerimizin güncel literatüre kazandırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu veya tipik toraks bilgisayarlı tomografi bulguları olup hızlı antikor pozitifliği ile tanı alan semptomatik hastalar çalışmaya alınmıştır. Demografik ve klinik veriler elektronik tıbbi kayıtlardan elde edilmiştir. Klinik ve laboratuvar bulgularının derecesine göre hastalar üç grupta sınıflandırılmıştır; grup 1: komplikasyonsuz hastalık, grup 2: hafif/orta hastalık, grup 3: ciddi hastalık. Gruplara ait demografik ve klinik veriler karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 50,7±19,3 yıl ve %50,5’i erkektir. Gruplar arasında cinsiyet dağılımı anlamlı farklılık göstermemiştir. Yatış anında saptanan en sık semptomlar; öksürük (219, %45,7), ateş (187, %39), halsizlik (176, %36,7) ve dispne (63, %13,2) olarak gözlendi. En sık eşlik eden hastalıklar; hipertansiyon (129, %26,9), diyabet (71, %14,8) ve kronik kalp hastalıklarıdır (35, %7,3). Grup 3 hastalarında komorbidite sayısı anlamlı olarak fazla bulundu. Toraks tomografisinde buzlu cam görünümü en sık bulguydu. C-reaktif protein, D-dimer, ferritin ve prokalsitonin düzeyleri ciddi hastalık grubunda anlamlı yüksek saptandı.
Sonuç: Pandeminin ilk üç ayına ait gözlemlerimize göre başvuruda hastalık şiddeti değişken olabilmekte ve bazı faktörler prognozu belirleyebilmektedir. Çalışmamızda hastalığın yönetiminde edinilen tecrübeler ve güncel rehberlerin takibi ile yeni atakları daha etkin karşılaşayabileceğimizi vurguladık.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, laboratuvar bulgular, klinik bulgular, tedavi
Kaynakça
Phelan AL, Katz R, Gostin LO. The novel coronavirus originating in Wuhan, China: challenges for global health governance. JAMA. 2020;323:709-10.
Coronaviridae Study Group of the International Committee on Taxonomy of Viruses. The species severe acute respiratory syndrome-related coronavirus: classifying 2019-nCoV and naming it SARS-CoV-2. Nat Microbiol. 2020;5:536-44.
Guan W, Ni Z, Hu Y, Liang W, Ou C, He J, Liu L, Shan H, Lei C, Hui DSC, Du B, Li L, Zeng G, Yuen KY, Chen R, Tang C, Wang T, Chen P, Xiang J, Li S, Wang J, Liang Z, Peng Y, Wei L, Liu Y, Hu Y, Peng P, Wang J, Liu J, Chen Z, Li G, Zheng Z, Qiu S, Luo J, Ye C, Zhu S, Zhong N, for the China Medical Treatment Expert Group for Covid-19. Clinical characteristics of coronavirus disease 2019 in China. N Engl J Med. 2020;382:1708-20.
Chen N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, Qiu Y, Wang J, Liu Y, Wei Y, Xia J, Yu T, Zhang X, Zhang L. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet. 2020;395:507-13.
Velavan TP, Meyer CG. The COVID-19 epidemic. Trop Med Int Health. 2020;25:278-80.
Sethuraman N, Jeremiah SS, Ryo A. Interpreting diagnostic tests for SARS-Cov-2. JAMA. 2020;323:2249-51.
Colson P, Rolain JM, Lagier JC, Brouqui P, Raoult D. Chloroquine and hydroxychloroquine as available weapons to fight COVID-19. Int J Antimicrob Agents. 2020;55:105932.
The Turkish Republic, The Ministry of Health Public Health Office. COVID-19 (SARS-CoV-2 Infection) guideline. Last accessed date: 2020 April 14. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/goc_sagligi/covid19/rehber/COVID-19_Rehberi20200414_eng_v4_002_14.05.2020.pdf
Worldometers. Last accessed date: 2020 June 15. Available from: https://www.worldometers.info/coronavirus/
World Health Organization warns ‘the worst is yet to come’ in the Covid-19 pandemic because the global crisis is ‘speeding up’. Last accessed date: 2020 June 30. Available from: https://www.dailymail.co.uk/news/article-8473755
Li Y, Yao L, Li J, Chen L, Song Y, Cai Z, Yang C. Stability issues of RT-PCR testing of SARS-CoV-2 for hospitalized patients clinically diagnosed with COVID-19. J Med Virol. 2020;92:903-8.
Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, Xiang J, Wang Y, Song B, Gu X, Guan L, Wei Y, Li H, Wu X, Xu J, Tu S, Zhang Y, Chen H, Cao B. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID- 19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet. 2020;395:1054-62.
Li LQ, Huang T, Wang YQ, Wang ZP, Liang Y, Huang TB, Zhang HY, Sun W, Wang Y. COVID-19 patients’ clinical characteristics, discharge rate, and fatality rate of meta-analysis. J Med Virol. 2020;92:577-83.
Guan WJ, Liang WH, Zhao Y, Liang HR, Chen ZS, Li YM, Liu XQ, Chen RC, Tang CL, Wang T, Ou CQ, Li L, Chen PY, Sang L, Wang W, Li JF, Li CC, Ou LM, Cheng B, Xiong S, Ni ZY, Xiang J, Hu Y, Liu L, Shan H, Lei CL, Peng YX, Wei L, Liu Y, Hu YH, Peng P, Wang JM, Liu JY, Chen Z, Li G, Zheng ZJ, Qiu SQ, Luo J, Ye CJ, Zhu SY, Cheng LL, Ye F, Li SY, Zheng JP, Zhang NF, Zhong NS, He JX; China Medical Treatment Expert Group for COVID-19. Comorbidity and its impact on 1590 patients with COVID-19 in China: a nationwide analysis. Eur Respir J. 2020;55:2000547.
Chen T, Wu D, Chen H, Yan W, Yang D, Chen G, Ma K, Xu D, Yu H, Wang H, Wang T, Guo W, Chen J, Ding C, Zhang X, Huang J, Han M, Li S, Luo X, Zhao J, Ning Q. Clinical characteristics of 113 deceased patients with coronavirus disease 2019: retrospective study. BMJ. 2020;368:m1091.
Xu X, Yu C, Qu J, Zhang L, Jiang S, Huang D, Chen B, Zhang Z, Guan W, Ling Z, Jiang R, Hu T, Ding Y, Lin L, Gan Q, Luo L, Tang X, Liu J. Imaging and clinical features of patients with 2019 novel coronavirus SARS-CoV-2. Eur J Nucl Med Mol Imaging. 2020;47:1275-80.
Li H, Wang YM, Xu JY, Cao B. Potential antiviral therapeutics for 2019 Novel Coronavirus. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi. 2020;43:170-2.
Multicenter collaboration group of Department of Science and Technology of Guangdong Province and Health Commission of Guangdong Province for chloroquine in the treatment of novel coronavirus pneumonia. [Expert consensus on chloroquine phosphate for the treatment of novel coronavirus pneumonia]. Zhonghua Jie He He Hu Xi Za Zhi. 2020;43:E019.
Furuta Y, Komeno T, Nakamura T. Favipiravir (T-705), a broad spectrum inhibitor of viral RNA polymerase. Proc Jpn Acad Ser B Phys Biol Sci. 2017;93:449-63.
Al-Tawfiq JA, Al-Homoud AH, Memish ZA. Remdesivir as a possible therapeutic option for the COVID-19. Travel Med Infect Dis. 2020;34:101615.
Singh AK, Singh A, Singh R, Misra A. Remdesivir in COVID-19: A critical review of pharmacology, pre-clinical and clinical studies. Diabetes Metab Syndr. 2020;14:641-8.
