Öz
Giriş: Şiddetli akut solunum sendromu Koronavirüs-2 (SARS-CoV-2), 11 Mart 2020’de pandemi olarak ilan edilen küresel bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Şüphesiz, Akdenizin doğusunda yer alan Kıbrıs adası da etkilenen bölgelerden biri olmuştur. Bu çalışma, 7-17 Nisan 2020 arasındaki kısmi sokağa çıkma yasağı ilan edilen dönemde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) ikamet eden kişiler arasında SARS-CoV-2 salgınına yönelik farkındalığı, uygulamaları ve tutumları çevrimiçi platform aracılığıyla analiz etmeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ikamet edenler üzerinde çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak tanımlayıcı bir araştırma gerçekleştirildi. Tasarlanan çevrimiçi anket, demografi (beş soru), farkındalık (yedi soru), uygulamalar (altı soru) ve SARS-CoV-2 salgınına yönelik tutumlara (üç soru) odaklanan 21 sorudan oluşuyordu. Çevrimiçi anket, KKTC’de ikamet eden 738 kişi tarafından tamamlandı. İstatistiksel analizde Statistical Package for Social Sciences 24.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Facebook, SARS-CoV-2 salgını ile ilgili haber ve bilgileri takip etmek için en çok kullanılan platform oldu. Ek olarak, katılımcıların çoğu, KKTC’nin virüse karşı savaşı kazanacağına inanarak SARS-CoV-2 salgınına karşı iyi bir tutum içerisinde olduğunu belirttiler. Sonuç: SARS-CoV-2 ile ilgili haberleri takip etmek için en çok kullanılan platformun başta Facebook olmak üzere çevrimiçi platformlar olduğu bir kez daha kanıtlandı. SARS-CoV-2 hakkında topluma yayılabilecek yanlış bilgileri önlemek adına Sağlık Bakanlığı gibi güvenilir kaynakların daha fazla kişiye doğru bilgilerle ulaşmak için çevrimiçi platformlarda bilgi yayınlamaları gerektiğini önemle göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: SARS-CoV-2 salgını, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, çevrimiçi platform, farkındalık, uygulamalar
Kaynakça
Bhagavathula SA, Aldhaleei WA, Rahmani J, Mahabadi MA, Bandari DA. Novel Coronavirus (COVID-19) Knowledge and Perceptions: A Survey of Healthcare Workers,” medRxiv, p. 2020.03.09.20033381.
European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). “Q & A on COVID-19,” 2020. [Online]. Last accessed date: 03-Jul-2020. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/questions-answers
Kharma MY, Alalwani MS, Amer MF, Tarakji B, Aws G. Assessment of the awareness level of dental students toward Middle East Respiratory Syndrome-coronavirus. J Int Soc Prev Community Dent. 2015;5:163-9.
World Health Organization (WHO). “WHO Director - General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020. Available from: https://www.who.int/director-general/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020
World Health Organization (WHO). “Coronavirus disease (COVID-19) Weekly Epidemiological Update Global epidemiological situation,” 2020. Available from: https://www.who.int/publications
TRNC State Planning Organization, “TRNC State planning Organization - Main site,” 2020. Available from: https://www.devplan.org/index_en.html
Republic of Cyprus Ministry of Finance, “Demographic Statistics,” 2018. p. 1-12. Available from: https://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/0F27BA4B99ABE197C22584BA003C9DED/$file/Demographic_Statistics-2018-EN-291119.pdf?OpenElement
Yeniduzen, “Schools are in holiday until Monday, March 16,” 2020. [Online]. Available from: https://www.yeniduzen.com/okullar-16-mart-pazartesine-kadar-tatil-124707h.htm
detaykibris, “Here are the decisions taken by the Council of Ministers, administrative leave until 27 March in the public and private sector,” 2020. [Online]. Available from: http://www.detaykibris.com/corona-iste-bakanlar-kurulunun-aldigi-kararlar-kamuda-27-marta-kadar-izin-ozelde-isy-211733h.htm
kibrisadahaber, “Partial curfew continues in Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC),” 2020. [Online]. 03-Jul-2020] Available from: https://www.kibrisadahaber.com/kktcde-kismi-sokaga-cikma-yasagi-suruyor-234191h.htm
Sultanoglu N, Baddal B, Suer K, Sanlidag T. Current situation of COVID-19 in northern Cyprus. East Mediterr Health J. 2020;26:641-5.
TRNC Ministry of Health, “TRNC Ministry of Health - Main site,” TRNC Ministry of Health, 2020. Available from: https://saglik.gov.ct.tr/
KKTC Sağlık Bakanlığı Facebook, “KKTC Sağlık Bakanlığı Facebook,” 2012. Available from: https://www.facebook.com/kktcsaglikbakanligi/
