Öz
Giriş: Ortaya çıktıktan sonra ilerlemeye devam eden Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19), tüm insanların sağlığını tehdit etmektedir. Bu çalışmanın amacı; İran, Ahvaz Jundishapur Tıp Bilimleri Üniversitesi’nde COVID-19’un neden olduğu erken ölümlere bağlı ölüm oranını ve kaybedilen yaşam yıllarını (YLL) ölçmektir.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, COVID-19’a bağlı tüm kesin ölümler kullanıldı. İlk olarak, ortalama, standart sapma ve sayıları içeren tanımlayıcı analizler yapıldı, ardından ham ve yaşa göre standartlaştırılmış ölüm oranları hesaplandı. Koronavirüs hastalığı-2019’a bağlı erken ölüm nedeniyle YLL sayısının analizi, Excel elektronik tablo yazılımı 2007 sürümünde Dünya Sağlık Örgütü’nün 2015 YLL şablonu kullanılarak gerçekleştirildi.
Bulgular: Çalışma döneminde (Mart 2020’den Haziran 2020’ye kadar), COVID-19 nedeniyle 629 kesin ölüm meydana geldi (erkek %59,14 ve kadın %40,86). Erkeklerde ve kadınlarda COVID-19’a bağlı ölüm oranı sırasıyla 100.000 kişi başına 16,24 ve 17,17 idi. Çalışma süresi boyunca toplam YLL sayısı erkeklerde 4.722 (bin kişide 3,06), kadınlarda 3.691 (bin kişide 2,46) ve her iki cinsiyette 8.413 (bin kişide 2,77) idi.
Sonuç: Bu çalışma, İran’da COVID-19 nedeniyle YLL’yi ölçen ilk çalışmalardan biridir. Bu çalışmanın sonuçları, bu hastalığın ölüm oranının yüksek olması nedeniyle, karar vericilerin olası bir sonraki COVID-19 dalgalarını durdurmak için ölüm oranlarını azaltmaya odaklanmaları gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, hastalık yükü, kayıp yıllar, İran
Kaynakça
Bogoch II, Watts A, Thomas-Bachli A, Huber C, Kraemer MUG, Khan K. Pneumonia of unknown aetiology in Wuhan, China: potential for international spread via commercial air travel. J Travel Med. 2020;27:008.
Lu H, Stratton CW, Tang YW. Outbreak of pneumonia of unknown etiology in Wuhan, China: The mystery and the miracle. J Med Virol. 2020;92:401-2.
Thompson R. Pandemic potential of 2019-nCoV. Lancet Infect Dis. 2020;20:280.
Wu JT, Leung K, Leung GM. Nowcasting and forecasting the potential domestic and international spread of the 2019-nCoV outbreak originating in Wuhan, China: a modelling study. Lancet. 2020;395:689-97.
Lai CC, Liu YH, Wang CY, Wang YH, Hsueh SC, Yen MY, Ko WC, Hsueh PR. Asymptomatic carrier state, acute respiratory disease, and pneumonia due to severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): Facts and myths. J Microbiol Immunol Infect. 2020;53:404-12.
Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, Liu L, Shan H, Lei CL, Hui DSC, Du B, Li LJ, Zeng G, Yuen KY, Chen RC, Tang CL, Wang T, Chen PY, Xiang J, Li SY, Wang JL, Liang ZJ, Peng YX, Wei L, Liu Y, Hu YH, Peng P, Wang JM, Liu JY, Chen Z, Li G, Zheng ZJ, Qiu SQ, Luo J, Ye CJ, Zhu SY, Zhong NS; China Medical Treatment Expert Group for Covid-19. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N Engl J Med. 2020;382:1708-20.
Lai CC, Shih TP, Ko WC, Tang HJ, Hsueh PR. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease-2019 (COVID-19): The epidemic and the challenges. Int J Antimicrob Agents. 2020;55:105924.
Worldometers. Available from: https://www.worldometers.info/coronavirus/
Jo MW, Go DS, Kim R, Lee SW, Ock M, Kim YE, Oh IH, Yoon SJ, Park H. The Burden of Disease due to COVID-19 in Korea Using Disability-Adjusted Life Years. J Korean Med Sci. 2020;35:199.
Farnoosh G, Alishiri G, Hosseini Zijoud SR, Dorostkar R, Jalali Farahani A. Understanding the Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and Coronavirus Disease (COVID-19) Based on Available Evidence-A Narrative Review. 2020;22:1-11.
Kim YE, Park H, Jo MW, Oh IH, Go DS, Jung J, Yoon SJ. Trends and Patterns of Burden of Disease and Injuries in Korea Using Disability-Adjusted Life Years. J Korean Med Sci. 2019;34:75.
Lee YR, Moon K, Kim YA, Park SY, Oh CM, Lee KS, Oh IH. Disability-Adjusted Life Years for Communicable Disease in the Korean Burden of Disease Study 2012. J Korean Med Sci. 2016;31:178-83.
Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, Xiang J, Wang Y, Song B, Gu X, Guan L, Wei Y, Li H, Wu X, Xu J, Tu S, Zhang Y, Chen H, Cao B. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet. 2020;395:1054-62.
Chowell G, Mizumoto K. The COVID-19 pandemic in the USA: what might we expect? Lancet. 2020;395:1093-14.
CDC COVID-19 Response Team. Severe Outcomes Among Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) - United States, February 12-March 16, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69:343-6.
Onder G, Rezza G, Brusaferro S. Case-Fatality Rate and Characteristics of Patients Dying in Relation to COVID-19 in Italy. JAMA. 2020;323:1775-6.
