SARS-CoV-2 Pnömonisinde Hidroksiklorokin ile Hidroksiklorokin Artı Lopinavir/Ritonavir Tedavisinin Etkinliği
PDF

ÖZGÜN MAKALE

SARS-CoV-2 Pnömonisinde Hidroksiklorokin ile Hidroksiklorokin Artı Lopinavir/Ritonavir Tedavisinin Etkinliği

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2021;10:8-8 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2021.2020.8
, , , ,
PDF
İzin

Öz

Giriş: Koronavirüs hastalığı-2019’un (COVID-19) yönetiminde etkinliği ve güvenliği kanıtlanmış spesifik bir antiviral tedavi yoktur. Laboratuvarca doğrulanmış COVID-19 hastalarında hidroksiklorokin monoterapisi ile hidroksiklorokin-lopinavir/ritonavir (Lpv/r) kombine tedavisinin etkinliğini karşılaştırmayı ve mortaliteyi öngören bağımsız faktörleri belirlemeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Geriye dönük gözlemsel çok merkezli kohort çalışmasıdır.

Bulgular: Toplamda, COVID-19 pnömonili 151 hasta (ortalama yaş 61±17 yıl, %66’sı erkek) dahil edildi. Altmış sekiz hasta kombinasyon tedavisi (hidroksiklorokine ek olarak Lpv/r), 83 hasta sadece hidroksiklorokin aldı. Her iki gruptaki hastalar; lökosit sayısı, prokalsitonin, laktat dehidrojenaz seviyeleri, yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatış oranları haricinde (kombinasyon grubunda önemli ölçüde daha fazla artmış ve oksijen satürasyonu azalmış) temel değişkenlerin çoğu açısından benzerdi. Ortalama semptom süresi 5,6±2,3 gün ve hastanede kalış süresi 12,7±9,4 gündü. Hastaların yaklaşık %43’ü (n=65) YBÜ’ye yatırıldı. Hidroksiklorokin monoterapi grubundaki hastaların hastanede kalış süresi kombinasyon grubuna göre daha kısaydı (10’a karşı 16 gün, p<0,005). Primer sonlanım noktaları 14 ve 28 günlük mortaliteydi. Eğilim skoru eşleştirmesi öncesi ve sonrasında her iki tedavi grubu arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Yaş, hipertansiyon, diabetes mellitus, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) ve YBÜ’de kalış 14 günlük mortaliteyi öngören değişkenler iken, CCI [Hazard oranı (HR) [%95 güven aralığı (CI): 0,85 (0,43-0,9)] ve YBÜ’de kalış [HR (%95 CI): 1,5 (1,39-1,76)], 28 günlük mortalitenin bağımsız prediktörleri idi.

Sonuç: Lpv/r ve hidroksiklorokin ile kombinasyon tedavisi, hidroksiklorokin monoterapisine kıyasla herhangi bir fayda sağlamadı. Charlson Komorbidite İndeksi ve YBÜ’de kalış, 28 günlük mortalitenin bağımsız belirleyicileriydi.

Anahtar Kelimeler: SARS-CoV-2, COVID-19, tedavi, hidroksiklorokin, lopinavir/ritonavir

Kaynakça

1

Worldometer. Last accessed date: 02.03.2021. Available from: https://www.worldometers.info/coronavirus/?utm_campaign=homeAdvegas1?

2

Li G, De Clercq E. Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Nat Rev Drug Discov. 2020;19:149-50.

3

Şimşek Yavuz S, Ünal S. Antiviral treatment of COVID-19. Turk J Med Sci. 2020;50:611-9.

4

Alpern JD, Gertner E. Off-Label Therapies for COVID-19-Are We All In This Together? Clin Pharmacol Ther. 2020;108:182-4.

5

Lu CC, Chen MY, Lee WS, Chang YL. Potential therapeutic agents against COVID-19: What we know so far. J Chin Med Assoc. 2020;83:534-6.

6

Zhu S, Guo X, Geary K, Zhang D. Emerging Therapeutic Strategies for COVID-19 patients. Discoveries (Craiova). 2020;8:105.

7

Jean SS, Lee PI, Hsueh PR. Treatment options for COVID-19: The reality and challenges. J Microbiol Immunol Infect. 2020;53:436-43.

8

Yao X, Ye F, Zhang M, Cui C, Huang B, Niu P, Liu X, Zhao L, Dong E, Song C, Zhan S, Lu R, Li H, Tan W, Liu D. In Vitro Antiviral Activity and Projection of Optimized Dosing Design of Hydroxychloroquine for the Treatment of Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2). Clin Infect Dis. 2020;71:732-9.

9

Nutho B, Mahalapbutr P, Hengphasatporn K, Pattaranggoon NC, Simanon N, Shigeta Y, Hannongbua S, Rungrotmongkol T. Why Are Lopinavir and Ritonavir Effective against the Newly Emerged Coronavirus 2019? Atomistic Insights into the Inhibitory Mechanisms. Biochemistry. 2020;59:1769-79.

10

Chen F, Chan KH, Jiang Y, Kao RY, Lu HT, Fan KW, Cheng VC, Tsui WH, Hung IF, Lee TS, Guan Y, Peiris JS, Yuen KY. In vitro susceptibility of 10 clinical isolates of SARS coronavirus to selected antiviral compounds. J Clin Virol. 2004;31:69-75.

11

Chu CM, Cheng VC, Hung IF, Wong MM, Chan KH, Chan KS, Kao RY, Poon LL, Wong CL, Guan Y, Peiris JS, Yuen KY; HKU/UCH SARS Study Group. Role of lopinavir/ritonavir in the treatment of SARS: initial virological and clinical findings. Thorax. 2004;59:252-6.

12

de Wilde AH, Jochmans D, Posthuma CC, Zevenhoven-Dobbe JC, van Nieuwkoop S, Bestebroer TM, van den Hoogen BG, Neyts J, Snijder EJ. Screening of an FDA-approved compound library identifies four small-molecule inhibitors of Middle East respiratory syndrome coronavirus replication in cell culture. Antimicrob Agents Chemother. 2014;58:4875-84.

13

Chan JF, Yao Y, Yeung ML, Deng W, Bao L, Jia L, Li F, Xiao C, Gao H, Yu P, Cai JP, Chu H, Zhou J, Chen H, Qin C, Yuen KY. Treatment With Lopinavir/Ritonavir or Interferon-β1b Improves Outcome of MERS-CoV Infection in a Nonhuman Primate Model of Common Marmoset. J Infect Dis. 2015;212:1904-13.

14

Groneberg DA, Poutanen SM, Low DE, Lode H, Welte T, Zabel P. Treatment and vaccines for severe acute respiratory syndrome. Lancet Infect Dis. 2005;5:147-55.

15

Cheng CY, Lee YL, Chen CP, Lin YC, Liu CE, Liao CH, Cheng SH. Lopinavir/ritonavir did not shorten the duration of SARS CoV-2 shedding in patients with mild pneumonia in Taiwan. J Microbiol Immunol Infect. 2020;53:488-92.

16

Cao B, Wang Y, Wen D, Liu W, Wang J, Fan G, Ruan L, Song B, Cai Y, Wei M, Li X, Xia J, Chen N, Xiang J, Yu T, Bai T, Xie X, Zhang L, Li C, Yuan Y, Chen H, Li H, Huang H, Tu S, Gong F, Liu Y, Wei Y, Dong C, Zhou F, Gu X, Xu J, Liu Z, Zhang Y, Li H, Shang L, Wang K, Li K, Zhou X, Dong X, Qu Z, Lu S, Hu X, Ruan S, Luo S, Wu J, Peng L, Cheng F, Pan L, Zou J, Jia C, Wang J, Liu X, Wang S, Wu X, Ge Q, He J, Zhan H, Qiu F, Guo L, Huang C, Jaki T, Hayden FG, Horby PW, Zhang D, Wang C. A Trial of Lopinavir-Ritonavir in Adults Hospitalized with Severe Covid-19. N Engl J Med. 2020;382:1787-99.

17

National Health Commission of the People’s Republic of China. Notice on printing and distributing the diagnosis and treatment plan of pneumonia with new coronavirus infection (trial version 3) 2020.

18

Bhimraj A, Morgan RL, Shumaker AH, Lavergne V, Baden L, Cheng VC, Edwards KM, Gandhi R, Muller WJ, O’Horo JC, Shoham S, Murad MH, Mustafa RA, Sultan S, Falck-Ytter Y. Infectious Diseases Society of America Guidelines on the Treatment and Management of Patients with COVID-19. Clin Infect Dis. 2020;27:478.

19

Republic of Turkey, Ministery of Health COVID-19 Guidelines (25.02.2020, 25.03.2020 and 02.04.2020 dated versions) 2020; Available from: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/covid-19-rehberi.html

20

Charlson ME, Pompei P, Ales KL, MacKenzie CR. A new method of classifying prognostic comorbidity in longitudinal studies: development and validation. J Chronic Dis. 1987;40:373-83.

21

Arabi YM, Alothman A, Balkhy HH, Al-Dawood A, AlJohani S, Al Harbi S, Kojan S, Al Jeraisy M, Deeb AM, Assiri AM, Al-Hameed F, Al Saedi A, Mandourah Y, Almekhlafi GA, Sherbeeni NM, Elzein FE, Memon J, Taha Y, Almotairi A, Maghrabi KA, Qushmaq I, Al Bshabshe A, Kharaba A, Shalhoub S, Jose J, Fowler RA, Hayden FG, Hussein MA; And the MIRACLE trial group. Treatment of Middle East Respiratory Syndrome with a combination of lopinavir-ritonavir and interferon-β1b (MIRACLE trial): study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2018;19:81.

22

Chan KS, Lai ST, Chu CM, Tsui E, Tam CY, Wong MM, Tse MW, Que TL, Peiris JS, Sung J, Wong VC, Yuen KY. Treatment of severe acute respiratory syndrome with lopinavir/ritonavir: a multicentre retrospective matched cohort study. Hong Kong Med J. 2003;9:399-406.

23

Sheahan TP, Sims AC, Leist SR, Schäfer A, Won J, Brown AJ, Montgomery SA, Hogg A, Babusis D, Clarke MO, Spahn JE, Bauer L, Sellers S, Porter D, Feng JY, Cihlar T, Jordan R, Denison MR, Baric RS. Comparative therapeutic efficacy of remdesivir and combination lopinavir, ritonavir, and interferon beta against MERS-CoV. Nat Commun. 2020;11:222.

24

Baden LR, Rubin EJ. Covid-19 - The Search for Effective Therapy. N Engl J Med. 2020;382:1851-2.

25

World Health Organization (WHO). Last Accessed date: 27.05.2020. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/332196

26

T.C. Sağlık Bakanlığı COVID-19 Bilgilendirme Platformu. Last Accessed date: 08.10.2020. Available from: https://covid19.saglik.gov.tr/

27

Goyal P, Choi JJ, Pinheiro LC, Schenck EJ, Chen R, Jabri A, Satlin MJ, Campion TR Jr, Nahid M, Ringel JB, Hoffman KL, Alshak MN, Li HA, Wehmeyer GT, Rajan M, Reshetnyak E, Hupert N, Horn EM, Martinez FJ, Gulick RM, Safford MM. Clinical Characteristics of Covid-19 in New York City. N Engl J Med. 2020;382:2372-4.

28

de Wit E, van Doremalen N, Falzarano D, Munster VJ. SARS and MERS: recent insights into emerging coronaviruses. Nat Rev Microbiol. 2016;14:523-34.

29

Siddiqi HK, Mehra MR. COVID-19 illness in native and immunosuppressed states: A clinical-therapeutic staging proposal. J Heart Lung Transplant. 2020;39:405-7.

30

Sun Y, Dong Y, Wang L, Xie H, Li B, Chang C, Wang FS. Characteristics and prognostic factors of disease severity in patients with COVID-19: The Beijing experience. J Autoimmun. 2020;112:102473.

31

Zheng Z, Peng F, Xu B, Zhao J, Liu H, Peng J, Li Q, Jiang C, Zhou Y, Liu S, Ye C, Zhang P, Xing Y, Guo H, Tang W. Risk factors of critical & mortal COVID-19 cases: A systematic literature review and meta-analysis. J Infect. 2020;81:16-25.

32

Ye XT, Luo YL, Xia SC, Sun QF, Ding JG, Zhou Y, Chen W, Wang XF, Zhang WW, Du WJ, Ruan ZW, Hong L. Clinical efficacy of lopinavir/ritonavir in the treatment of Coronavirus disease 2019. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020;24:3390-6.

33

Yang X, Yu Y, Xu J, Shu H, Xia J, Liu H, Wu Y, Zhang L, Yu Z, Fang M, Yu T, Wang Y, Pan S, Zou X, Yuan S, Shang Y. Clinical course and outcomes of critically ill patients with SARS-CoV-2 pneumonia in Wuhan, China: a single-centered, retrospective, observational study. Lancet Respir Med. 2020;8:475-81.

34

Auld SC, Caridi-Scheible M, Blum JM, Robichaux C, Kraft C, Jacob JT, Jabaley CS, Carpenter D, Kaplow R, Hernandez-Romieu AC, Adelman MW, Martin GS, Coopersmith CM, Murphy DJ; Emory COVID-19 Quality and Clinical Research Collaborative. ICU and Ventilator Mortality Among Critically Ill Adults With Coronavirus Disease 2019. Crit Care Med. 2020;48:799-804.