Öz
Giriş: Antimikrobiyaller hastanede yatan çocuklarda en sık kullanılan ilaçlardır. Antibiyotik tüketiminin yüksekliği, dirençli organizmaların görülme sıklığı ile doğrudan ilişkilidir. Antibiyotik tüketim değişimlerinin değerlendirilmesi, antibiyotik dirençli enfeksiyonlarla savaşta, akılcı antimikrobiyal kullanımını sağlayan yöntemlerin oluşturulmasında önemlidir. Bu çalışmanın amacı, uygun antimikrobiyal kullanımına yönelik umut veren dikkat çekici uygulamaların oluşturulmasını amaçlayan ileri çalışmalara katkı sağlamak üzere, hastanede yatan çocuklarda antibiyotik tüketim değişimlerinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, bir üçüncü basamak araştırma hastanesi elli yataklı çocuk servisinde retrospektif olarak yapılmıştır. Çalışmaya, 1 Ocak 2014 ve 31 Aralık 2019 arasındaki hastane eczanesi ve idari verileri kullanılarak belirlenen, yatarak antimikrobiyal almış olan tüm çocuklar dahil edilmiştir. Antimikrobiyal kullanımı ile ilgili veriler, Dünya Sağlık Örgütü 2020 yılı tedavi edici kimyasal (ATC) sınıflaması ve belirlenmiş günlük doz (DDD) tanımlanması kılavuzunda tanımlanan ATC/DDD indeksi metodolojisine göre değerlendirilmiştir. Antibiyotik tüketim verileri DDD/1000 hasta günü (PD) birimi ile ifade edilmiştir. Antibiyotik tüketimlerinin zamansal değişimleri istatistiksel olarak linear regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Toplamda, 11.519 yatan pediatrik hasta, 6.103 (%53) erkek, 5.416 (%47) kız olmak üzere çalışmaya alınmıştır. Hastaların medyan yaşı 2 idi. Altı yıllık süre boyunca seftriakson en yaygın kullanılan antibiyotik idi. Seftriakson tüketimi, 2014-2019 yılları arasında %19,5 arttı. Çalışmada en yaygın kullanılan karbapenem olduğu halde meropenem tüketimi, 2014’ten 2019’a kadar anlamlı şekilde düştü (ATC/DDD indeksi 2014 yılı=46.22/1.000 PD; 2019 yılı=11.62/1.000 PD) (p=0,008). Amikasin tüketimi 2017’ye kadar gentamisin tüketiminden fazla iken; 2017’den sonra durum tam tersi olmuştur. Toplam antibiyotik tüketimi 2016’da (856.35/1.000 PD) zirveye yükselmiş, 2014’ten 2019’a kadar ise hafif bir düşüş göstermiştir (p=0,667).
Sonuç: Aralıklı olarak, bölgesel antimikrobiyal tüketimlerinin değerlendirilmesi, bakteri direnci ile mücadelede akılcı antibiyotik kullanımını amaçlayan, güncel antibiyotik kullanım yöntemlerinin belirlenmesinde oldukça önemli bir yer tutar.
Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal tüketim, antibiyotik tüketimi, hastanede yatan çocuklar, yatan çocuklar
Kaynakça
WHO Report on Surveillance of Antibiotic Consumption, 2016-2018 Early implementation. Publication date: November 2018. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/who-report-on-surveillance-of-antibiotic-consumption
Choe YJ, Shin JY. Trends in the use of antibiotics among Korean children. Korean J Pediatr. 2019;62:113-8.
Amadeo B, Zarb P, Muller A, Drapier N, Vankerckhoven V, Rogues AM, Davey P, Goossens H; ESAC III Hospital Care Subproject Group. European Surveillance of Antibiotic Consumption (ESAC) point prevalence survey 2008: paediatric antimicrobial prescribing in 32 hospitals of 21 European countries. J Antimicrob Chemother. 2010;65:2247-52.
Ceyhan M, Yildirim I, Ecevit C, Aydogan A, Ornek A, Salman N, Somer A, Hatipoğlu N, Camcioglu Y, Alhan E, Celik U, Hacimustafaoglu M, Celebi S, Inan D, Kurt N, Oner AF, Gulumser O, Gunes A, Coskun Y. Inappropriate antimicrobial use in Turkish pediatric hospitals: a multicenter point prevalence survey. Int J Infect Dis. 2010;14:55-61.
Dalton BR, MacTavish SJ, Bresee LC, Rajapakse N, Vanderkooi O, Vayalumkal J, Conly J. Antimicrobial use over a four-year period using days of therapy measurement at a Canadian pediatric acute care hospital. Can J Infect Dis Med Microbiol. 2015;26:253-8.
Liem TB, Heerdink ER, Egberts AC, Rademaker CM. Quantifying antibiotic use in paediatrics: a proposal for neonatal DDDs. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2010;29:1301-3.
Guidelines for ATC classification and DDD assignment 2021. Publication date: December 2020. Available from: https://www.whocc.no/filearchive/publications/2021_guidelines_web.pdf
Pradipta IS, Ronasih E, Kartikawati AD, Hartanto H, Amelia R, Febrina E, Abdulah R. Three years of antibacterial consumption in Indonesian Community Health Centers: The application of anatomical therapeutic chemical/defined daily doses and drug utilization 90% method to monitor antibacterial use. J Family Community Med. 2015;22:101-5.
World Medical Association Declaration of Helsinki-Ethical Principles for Medical Research involving Human Subjects. Publication date: 9th July 2018. Available from: https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Antibiotic consumption levels, 2005-2016 [Internet]. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development; Publication date: 30 Oct 2018. Available from: http://www.oecd.org/els/health-systems/antimicrobialresistance.htm
Oliveira TC, Padget M. Trends in antimicrobial resistance in OECD countries. In: OECD, OECD Health Policy Studies Stemming the Superbug Tide Just A Few Dollars More, OECD Publishing, Paris 2018:73-100. Available from: https://doi.org/10.1787/9789264307599-en
Youngster I, Avorn J, Belleudi V, Cantarutti A, Díez-Domingo J, Kirchmayer U, Park BJ, Peiró S, Sanfélix-Gimeno G, Schröder H, Schüssel K, Shin JY, Shin SM, Simonsen GS, Blix HS, Tong A, Trifirò G, Ziv-Baran T, Kim SC. Antibiotic Use in Children - A Cross-National Analysis of 6 Countries. J Pediatr. 2017;182:239-244.e1.
Mertz D. Comparing days of Therapy (Dot) and Defined Daily Doses (DDD) as risk factors for antimicrobial resistance in a multi-level model. (Thesis). Ontario Canada: McMaster University; 2011.
Tsutsui A, Yahara K, Shibayama K. Trends and patterns of national antimicrobial consumption in Japan from 2004 to 2016. J Infect Chemother. 2018;24:414-21.
Buccellato E, Melis M, Biagi C, Donati M, Motola D, Vaccheri A. Use of Antibiotics in Pediatrics: 8-Years Survey in Italian Hospitals. PLoS One. 2015;10:e0139097.
Sviestina I, Aston J, Mozgiler D. Comparison of antimicrobial prescribing between two specialist paediatric centres in the UK and Latvia. Eur J Hosp Pharm. 2013;20:180-4.
Fallah S, Mesdaghi M, Mansouri M, Babaei D, Karimi A, Fahimzad SA, Armin S, Rafiei Tabatabaei S, Azma R, Khanbabaee G, Bashardoost B, Amirmoeini M, Sadr S, Jalilianhasanpour R, Ghanaei R, Rezaei N, Chavoshzadeh Z. Severe Combined Immunodeficiency: A Case Series and Review from a Tertiary Pediatric Hospital. Iran J Allergy Asthma Immunol. 2018;17:201-7.
Lorgelly PK, Atkinson M, Lakhanpaul M, Smyth AR, Vyas H, Weston V, Stephenson T. Oral versus i.v. antibiotics for community-acquired pneumonia in children: a cost-minimisation analysis. Eur Respir J. 2010;35:858-64.
Organisation for Economic Co-operation and Development. Executive Summary. In: OECD, OECD Health Policy Studies Stemming the Superbug Tide Just A Few Dollars More, OECD Publishing, Paris 2018:15-20. Available from https://doi.org/10.1787/9789264307599-en
Karabay O, Bastug A, Ozturk R, Sencan I, Aksoy M, Simsek H, Gozel MG, Erdogan H, Karlidag GE, Aypak A, Gonen I, Isli F, Yildiz SS, Yarsan E, Bodur H. Antibiotic Consumption, Resistance Data, and Prevention Strategies. Mediterr J Infect Microb Antimicrob. 2018;7:35.
Trinh TD, Strnad L, Damon L, Dzundza JH, Graff LR, Griffith LM, Hilts-Horeczko A, Olin R, Shenoy S, DeVoe C, Wang L, Rodriguez-Monguio R, Gu TM, Hampton SR, Macapinlac BAC, Yang K, Doernberg SB. Reductions in vancomycin and meropenem following the implementation of a febrile neutropenia management algorithm in hospitalized adults: An interrupted time series analysis. Infect Control Hosp Epidemiol. 2021:1-8.
Khan MU, Yousuf RI, Shoaib MH. Drug utilization evaluation of meropenem and correlation of side effects with renal status of patients in a teaching based hospital. Pak J Pharm Sci. 2014;27:1503-8.
Laxminarayan R, Matsoso P, Pant S, Brower C, Røttingen JA, Klugman K, Davies S. Access to effective antimicrobials: a worldwide challenge. Lancet. 2016;387:168-75.
World Health Organisation Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology. Latest Accessed date: 15 April 2021. Available from: https://www.whocc.no/atc_ddd_index
Van Boeckel TP, Gandra S, Ashok A, Caudron Q, Grenfell BT, Levin SA, Laxminarayan R. Global antibiotic consumption 2000 to 2010: an analysis of national pharmaceutical sales data. Lancet Infect Dis. 2014;14:742-50.
World Health Organisation (WHO). Latest Access date: 13 Nov 2017. Available from: https://www.euro.who.int/en/countries/turkey
