Öz
Giriş: Şiddetli akut solunum sendromu-koronavirüs-2 (SARS-CoV-2) enfeksiyonu pandemisi büyük bir küresel sağlık sorunudur. Bu çalışmada hastanemizde takip edilen SARS-CoV-2 enfeksiyonlu olguların klinik ve laboratuvar bulguları ile bilgisayarlı tomografi (BT) bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri arasında serviste takip edilen revers transkriptaz-polimeraz zincir reaksiyonu pozitif hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların BT görüntüleri Kuzey Amerika Radyoloji Derneği Uzman Fikir Birliği Beyanı sınıflamasına göre tipik, belirsiz, atipik ve “pnömoni yok” şeklinde gruplandırıldı. Hasta bilgileri SPSS’ye kaydedildikten sonra hastaların klinik ve laboratuvar bulguları ile BT bulguları karşılaştırılarak analiz edildi.
Bulgular: Revers transkriptaz-polimeraz zincir reaksiyonu pozitif 237 hastanın 104’ü (%43,9) kadın, 133’ü (%56,1) erkekti. Hastaların yaş ortalaması 50,46±17,26 (18-92) yıl, hastaların semptom başlangıç süresi ortalaması 3,75±2,72 (medyan: 3) gün idi. Hastaların 87’sinde (%36,7) temas öyküsü mevcuttu. Yirmi üç (%9,7) hasta sağlık personeliydi. Hastaların %49,8’inde komorbid hastalık mevcuttu. En sık başvuru şikayeti %66,7 ile öksürüktü. Hastaların en sık aldığı tedavi %96,2 ile hidroksiklorokindi. Anemi 61 (%25,7), lökopeni 104 (%43,9), lenfopeni 25 (%10,5), trombositopeni 14 (%5,9) hastada saptandı. C-reaktif protein (CRP) 221 (%84), ferritin 190 (%80,2), D-dimer 144 (%60,8) fibrinojen 147 (%62), Sedimantasyon (SED) 172 (%72,6) hastada yüksek saptandı. Toraks BT’de tipik pnömoni tutulumu olan hastalarda baş ağrısı daha fazlaydı (p=0,006). Diğer semptomlarla BT bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Toraks BT’sinde tipik pnömoni tutulumu olan hastalarda lökosit ve nötrofil sayılarının; SED, CRP, ferritin, D-dimer, fibrinojen, aspartat aminotransferaz ve laktat dehidrogenaz düzeylerinin (p=0,001) daha yüksek olduğu görüldü.
Sonuç: Toraks BT’de tipik pnömonisi olan olgularda pnömonisi olmayan olgulara göre başta akut faz reaktanları olmak üzere bazı laboratuvar parametrelerinin daha yüksek olduğu saptandı. Bu viral enfeksiyonda hastalar klinik, laboratuvar ve BT bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: SARS-CoV-2, klinik bulgular, laboratuvar parametreler, toraks BT
Kaynakça
Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, Wang B, Xiang H, Cheng Z, Xiong Y, Zhao Y, Li Y, Wang X, Peng Z. Clinical characteristics of 138 hospitalized patients with 2019 novel coronavirus-infected pneumonia in Wuhan, China. JAMA. 2020;323:1061-9.
Lake MA. What we know so far: COVID-19 current clinical knowledge and research. Clin Med. 2020;20:124.
Kannan S, Ali PSS, Sheeza A, Hemalatha K. COVID-19 (Novel Coronavirus 2019)-recent trends. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020;24:2006-11.
Wilder-Smith A, Chiew CJ, Lee VJ. Can we contain the COVID-19 outbreak with the same measures as for SARS? Lancet Infect Dis. 2020;20:e102-7.
Xu YH, Dong JH, An WM, Lv XY, Yin XP, Zhang JZ, Dong L, Ma X, Zhang HJ, Gao BL. Clinical and computed tomographic imaging features of novel coronavirus pneumonia caused by SARS-CoV-2. J Infect. 2020;80:394-400.
Jeong JH, Kim KH, Jeong SH, Park JW, Lee SM, Seo YH. Comparison of sputum and nasopharyngeal swabs for detection of respiratory viruses. J Med Virol. 2014;86:2122-7.
Li Z, Yi Y, Luo X, Xiong N, Liu Y, Li S, Sun R, WangY, Hu B, Chen W, Zhang Y, Wang J, Huang B, Lin Y, Yang J, Cai W, Wang X, Cheng J, Chen Z, Sun K, Pan W, Zhan Z, Chen L, Ye F. Development and clinical application of a rapid IgM-IgG combined antibody test for SARS-CoV-2 infection diagnosis. J Med Virol. 2020;92:1518-24.
Hao W, Li M. Clinical diagnostic value of CT imaging in COVID-19 with multiple negative RT-PCR testing. Travel Med Infect Dis. 2020;34:101627.
Wang S, Kang B, Ma J, Zeng X, Xiao M, Guo J, Cai M, Yang J, Li Y, Meng X, Xu B. A deep learning algorithm using CT images to screen for corona virus disease (COVID-19). Eur Radiol. medRxiv 2020.
Zhai P, Ding Y, Wu X, Long J, Zhong Y, Li Y. The epidemiology, diagnosis and treatment of COVID-19. Int J Antimicrob Agents. 2020;55:105955.
Xiong Y, Sun D, Liu Y, Fan Y, Zhao L, Li X, Zhu W. Clinical and High-Resolution CT Features of the COVID-19 Infection: Comparison of the Initial and Follow-up Changes. Invest Radiol. 2020;55:332-9.
T.C. Sağlık Bakanlığı COVID-19 Rehberleri [İnternet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı. Erişim Tarihi: 13.06.2020. Erişim Adresi: https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/
Simpson S, Kay FU, Abbara S. Radiological Society of North America Expert Consensus Document on Reporting Chest CT Findings Related to COVID-19: Endorsed by the Society of Thoracic Radiology, the American College of Radiology, and RSNA. Cardiothoracic Imaging. 2020;2:e200152.
Rothe C, Schunk M, Sothmann P, Bretzel G, Froeschl G, Wallrauch C, Zimmer T, Thiel V, Janke C. Transmission of 2019-nCoV infection from an asymptomatic contact in Germany. N Engl J Med. 2020;382:970-1.
Medical expert group of Tongji hospital. Quick guide to the diagnosis and treatment of pneumonia for novel coronavirus infections (third edition). Herald Med. 2020. Last Accessed Date: 02.02.2020. Available from: http://kns.cnki.net/kcms/detail/42.1293.r.20200130.1803.002.html
Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, Zhang L, Fan G, Xu J, Gu X, Cheng Z, Yu T, Xia J, Wei Y, Wu W, Xie X, Yin W, Li H, Liu M, Xiao Y, Gao H, Guo L, Xie J, Wang G, Jiang R, Gao Z, Jin Q, Wang J, Cao B. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020;6736:1-10.
The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team. Chinese Center for Disease Control and PreventionThe Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020. CCDC Weekly. 2020;2:145-51. (Article in Chinese)
Sümer S, Ural O, Aktuğ-Demir N, Çifci Ş, Türkseven B, Kılınçer A, Türk-Dağı H, Demir LS. Clinical and Laboratory Characteristics of COVID-19 Cases Followed in Selçuk University Faculty of Medicine. Klimik Derg. 2020;33:122-7.
Li Q, Guan X, Wu P, Wang X, Zhou L, Tong Y, Ren R, Leung KSM, Lau EHY, Wong JY, Xing X, Xiang N, Wu Y, Li C, Chen Q, Li D, Liu T, Zhao J, Liu M, Tu W, Chen C, Jin L, Yang R, Wang Q, Zhou S, Wang R, Liu H, Luo Y, Liu Y, Shao G, Li H, Tao Z, Yang Y, Deng Z, Liu B, Ma Z, Zhang Y, Shi G, Lam TTY, Wu JT, Gao GF, Cowling BJ, Yang B, Leung GM, Feng Z. Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirus-infected pneumonia. N Engl J Med. 2020;382:1199-207.
National Health Commission of People’s Republic of China. Prevent guideline of 2019-nCoV.2020. Last Accessed Date: 01.02.2020. Available from: http://www.nhc.gov.cn/xcs/yqfkdt/202001/bc661e49b5bc487dba182f5c49ac445b.shtml
Chen N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, Qiu Y, Wang J, Liu Y, Wei Y, Xia J, Yu T, Zhang X, Zhang L. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet. 2020;395:507-13.
Singhal T. A review of coronavirus disease-2019 (COVID-19). Indian J Pediatr. 2020;87:281-6.
Pourbagheri-Sigaroodi A, Bashash D, Fateh F, Abolghasemi H. Laboratory findings in COVID-19 diagnosis and prognosis. Clin Chim Acta. 2020;510:475-82.
Ural O, Sümer Ş, Aktuğ- Demir N, Yalçınkaya E, Uçan E, Demir LS. Karantina sonrası COVID-19 tanısıyla takip edilen hastaların değerlendirilmesi. Flora. 2020;25:499-505.
