Öz
Giriş: Tetanosa karşı oluşan antikorlar zamanla azalıp kaybolabildiğinden 10 yılda bir tetanos rapeli yapılması önerilmektedir. Ancak bazı meslek gruplarında tetanos aşılaması önerilenden fazla sayıda yapılabilmektedir. Çalışmamızda sanayi iş kollarında çalışan işçilerden kan alınarak tetanos antitoksin düzeylerinin araştırılması, mevcut aşılanma öykülerinin ve tetanos antikor düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Yüzyüze anket uygulandıktan sonra gönüllülerden 6 ml kan alınarak mikro EIA yöntemiyle (Novum Diagnostica-Almanya) tetanos antitoksin düzeyleri ölçülmüştür. Sonuçlar; <0,01 IU/ml negatif, 0,11-0,50 IU/ml çok düşük pozitif, 0,51-0,99 IU/ml düşük pozitif, >1 IU/ml yüksek pozitif olarak sınıflandırılmıştır.
Bulgular: Yaşları 24-65 arasında (43,46 standart deviasyon±8,0) ve yedisi kadın olan 189 sanayi işçisi katılmıştır. Tetanos antitoksin düzeyleri, 180 kişide (%95,2) yüksek pozitif (>1 IU/ml), yedi işçide düşük pozitif, iki işçide çok düşük pozitif olarak belirlenmiş, hiçbirinde negatif değer saptanmamıştır. İşçilerin 118’i (%61) daha önce de benzer işlerde çalışmışlar, iki ve daha fazla sayıda iş yeri değişikliği yapmışlardır; 70 işçi ilk işyerlerinde çalışmaya devam etmektedirler. Otuz işçi son 10 yıl içindeki tetanos aşılanma durumlarını hatırlamazken, 42 işçi son bir yıl içinde, 102 işçi son 2-5 yıl içinde, 15 işçi de son 6-10 yıl içinde aşılandığını belirtmiştir. Şimdiye kadar yapılan tetanos aşı sayısı olarak, bir işçi bir kez, 25 işçi iki kez, 31 işçi üç kez, 12 işçi dört kez, 13 işçi beş kez, 24 işçi altı veya daha fazla kez aşılandığını belirtmiştir; 77 işçi ise yapılan tetanos aşı sayılarının hatırlayamadıkları kadar çok olduğunu belirtmiştir. Toplam 143 işçinin (%75,7) tetanos aşısı iş yerinde yapılmıştır.
Sonuç: Sanayi işçilerine tetanos aşısının önerilenden çok fazla sayıda yapıldığı belirlenmiştir. Bunun en önemli nedeni işçilerin aşı kayıtlarının yetersiz/belgesiz olması, bu nedenle iş sağlığı hekimlerinin tekrarlayan aşılamalar yaptırmasıdır. Çözüm için aşı uygulamalarının, elektronik aşı takip sisteminin olduğu birinci basamak sağlık sistemine entegre edilmesi gereklidir. Geçiş döneminde aşı takvimi belirlenemeyen işçilerin tetanos antikorlarının ölçümü de gereksiz aşılamaları önlemek açısından kullanılabilecek bir yöntem olabilir.
Anahtar Kelimeler: Tetanos, aşılama, antitoksin düzeyi, sanayi çalışanları
Kaynakça
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Epidemiology of vaccine-preventable diseases (pink book): Tetanus. 2020. Last Accessed date: 14.07.2021. Available from: https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/tetanus.html#clostridium
Thwaites CL, Yen LM, Loan HT, Thuy TT, Thwaites GE, Stepniewska K, Soni N, White NJ, Farrar JJ. Magnesium sulphate for treatment of severe tetanus: a randomised controlled trial. Lancet. 2006;368:1436-43.
Havers FP, Moro PL, Hunter P, Hariri S, Bernstein H. Use of Tetanus Toxoid, Reduced Diphtheria Toxoid, and Acellular Pertussis Vaccines: Updated Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices - United States, 2019. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69:77-83.
World Health Organization (WHO). Tetanus vaccines: WHO position paper - 2017. Wkly Epidemiol Rec. 2017;92:53-76. Available from: https://www.who.int/
Türkiye’nin Kısa Aşı Tarihcesi, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). Last Accessed date: 14.07.2021. Available from: https://www.tuseb.gov.tr/tbe/uploads/genel/files/raporlar/tuseb_asi_tarihcesi.pdf
T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genisletilmis Bağışıklama Programı Genelgesi, Ankara; 2008.
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Aşılama Takviminde Değişiklik Yapıldı. Erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler/asilama-takviminde-degisiklik-yapildi.html
Erişkin Bağışıklama Rehberi 2019. Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği. Erişim adresi: https://www.ekmud.org.tr/haber/264-turkiye-ekmud-eriskin-bagisiklama-rehberi
Wattal C, Goel N. Pediatric Blood Cultures and Antibiotic Resistance: An Overview. Indian J Pediatr. 2020;87:125-131.
Chinchai T, Posuwan N, Vuthitanachot V, Wanlapakorn N, Poovorawan Y. Seroprevalence of an antibody against diphtheria, tetanus, and pertussis among the elderly in Khon Kaen, Thailand. J Health Popul Nutr. 2019;38:28.
Tosun S, Batirel A, Oluk AI, Aksoy F, Puca E, Bénézit F, Ural S, Nayman-Alpat S, Yamazhan T, Koksaldi-Motor V, Tekin R, Parlak E, Tattevin P, Kart-Yasar K, Guner R, Bastug A, Meric-Koc M, Oncu S, Sagmak-Tartar A, Denk A, Pehlivanoglu F, Sengoz G, Sørensen SM, Celebi G, Baštáková L, Gedik H, Dirgen-Caylak S, Esmaoglu A, Erol S, Cag Y, Karagoz E, Inan A, Erdem H. Tetanus in adults: results of the multicenter ID-IRI study. Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2017;36:1455-62.
Nóbrega MV, Reis RC, Aguiar IC, Queiroz TV, Lima AC, Pereira ED, Ferreira RF. Patients with severe accidental tetanus admitted to an intensive care unit in Northeastern Brazil: clinical-epidemiological profile and risk factors for mortality. Braz J Infect Dis. 2016;20:457-61.
Taşbakan MI, Durusoy R, Tosun S,Akyol D, Pullukçu H, Yamazhan T. Relationship BetweenTetanus Antitoxin Titration Level and Vaccination History. Journal of Clinical and Experimental Investigations. 2017;8:104-9.
Tosun S, Deveci S, Yücetürk M, Dönmez AB, Kaplan Y. Investigation of tetanus antitoxin titer levels in people over forty years of age. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2012;32:301-7.
Weinberger B. Adult vaccination against tetanus and diphtheria: the European perspective. Clin Exp Immunol. 2017;187:93-9.
European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Tetanus Annual Epidemiological Report for 2017. Last Acceessed date: 14.07.2021. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/tetanus-annual-epidemiological-report-2017_0.pdf
Rapisarda V, Bracci M, Nunnari G, Ferrante M, Ledda C. Tetanus immunity in construction workers in Italy. Occup Med (Lond). 2014;64:217-9.
Riccò M, Cattani S, Veronesi L, Colucci ME. Knowledge, attitudes, beliefs and practices of construction workers towards tetanus vaccine in Northern Italy. Ind Health. 2016;54:554-63.
Riccò M, Vezzosi L, Cella C, Pecoraro M, Novembre G, Moreo A, Ognibeni EM, Schallenberg G, Maranelli G. Tetanus vaccination status in construction workers: results from an institutional surveillance campaign. Acta Biomed. 2019;90:269-78.
Kuşçu F, Kurtaran B, UluA, Evran M, Seza İnal A, Kömür S, Çetiner S, TaşovaY. Diabetic Foot Wounds: Which Patients are More Proneto Tetanus? Open Forum Infectious Diseases. 2017;4:113-4.
Altındiş M, Aktepe OC. Mermer işçilerinde tetanoz antikor düzeyleri. Kocatepe Tıp Dergisi. 2002;3:131-6.
Oncü S, Onde M, Oncü S, Ergin F, Oztürk B. Tetanus seroepidemiology and factors influencing immunity status among farmers of advanced age. Health Policy. 2011;100:305-9.
