Galenos

Kolistin Nefrotoksisitesini Etkileyen Faktörler: İleri Yaş mı, Diğer Faktörler mi?

ÖZGÜN MAKALE

Kolistin Nefrotoksisitesini Etkileyen Faktörler: İleri Yaş mı, Diğer Faktörler mi?

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2022;11:13-13 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2022.2021.13

, ,

Öz

Giriş: Nüfus yaşlanmakta ve yoğun bakım ünitelerindeki hastaların çoğunluğunu yaşlı erişkinler oluşturmaktadır. Kolistin, giderek yaygınlaşan dirençli Gram-negatif bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmamızda genel popülasyonda ve geriatrik yaş grubunda kolistin nefrotoksisitesini etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmaktadır.

Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya 116’sı (%68,2) geriatrik grupta (yaş ≥65) olmak üzere toplam 170 hasta dahil edildi. Akut böbrek yetmezliği RIFLE skoru kullanılarak değerlendirildi. Kolistin nefrotoksisitesi ile ilişkili faktörler önce genel popülasyonda daha sonra geriatrik hastalarda tanımlandı.

Bulgular: İleri yaş [Odds oranı (OR): 1,043; %95 güven aralığı (GA): 1,018-1,068; p=0,001] ve tedavi başındaki serum kreatinin değeri (OR: 23,122; 95% GA: 3,123-171,217; p=0,002) nefrotoksisite ile ilişkili risk faktörleri olarak tanımlandı. Geriatrik popülasyonun nefrotoksisite bazlı değerlendirilmesinde, nefrotoksisitesi olan grupta tedavi başındaki serum üre ve kreatinin düzeyleri ile genel mortalite oranları istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Tedavi başındaki serum kreatinin düzeyi (OR: 22,48; 95% GA: 2,835-178,426; p=0,003) ve eş zamanlı nefrotoksik ilaç kullanımı (OR: 2,516; 95% GA: 1,275-4,963; p=0,008) geriatrik hastalarda nefrotoksisite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.

Sonuç: İleri yaş, kolistin nefrotoksisitesi için bir risk faktörü olarak bulundu. Özellikle başlangıç serum kreatinin düzeyleri üst sınıra yakın olan geriatrik hastalarda dikkatli olunmalı, nefrotoksik ilaçların eş zamanlı kullanımından kaçınılmalıdır ve mümkünse bu hastalarda kolistin dışı alternatif tedavi seçenekleri açısından değerlendirme yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kolistin, nefrotoksisite, geriatrik hasta, yoğun bakım ünitesi

Kaynakça

1

Crossley KB, Peterson PK. Infections in the Elderly. In: Bennett JE, Dolin R, Blaser MJ (eds). Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed. Philadelphia: Elsevier Saunders, 2015:3459-65.

2

Justo JA, Bosso JA. Advers reactions associated with systemic polymyxin therapy. Pharmacotherapy. 2015;35:28-33.

3

Hassan MM, Gaifer Z, Al-Zakwani IS. Incidence and risk factors of nephrotoxicity in patients on colistimethate sodium. Int J Clin Pharm. 2018;40:444-9.

4

Biswas S, Brunel JM, Dubus JC, Reynaud-Gaubert M, Rolain JM. Colistin: an update on the antibiotic of the 21st century. Expert Rev Anti Infect Ther. 2012;10:917-34.

5

Aydoğan BB, Yıldırım F, Zerman A, Gönderen K, Türkoğlu M, Aygencel G. Colistin nephrotoxicity in the ICU: Is it different in the geriatric patients? Aging Clin Exp Res. 2018;30:573-80.

6

Balkan II, Dogan M, Durdu B, Batirel A, Hakyemez IN, Cetin B, Karabay O, Gonen I, Ozkan AS, Uzun S, Demirkol ME, Akbas S, Kacmaz AB, Aras S, Mert A, Tabak F. Colistin nephrotoxicity inreases with age. Scand J Infect Dis. 2014;46:678-85.

7

Miano TA, Lautenbach E, Wilson FP, Guo W, Borovskiy Y, Hennessy S. Attributable Risk and Time Course of Colistin-Associated Acute Kidney Injury. Clin J Am Soc Nephrol. 2018;13:542-50.

8

Kwon KH, Oh JY, Yoon YS, Jeong YJ, Kim KS, Shin SJ, Chung JW, Huh HJ, Chae SL, Park SY. Colistin treatment in carbapenem-resistant Acinetobacter baumannii pneumonia patients: Incidence of nephrotoxicity and outcomes. Int J Antimicrob Agents. 2015;45:605-9.

9

Kim J, Lee KH, Yoo S, Pai H. Clinical characteristics and risk factors of colistin-induced nephrotoxicity. Int J Antimicrob Agents. 2009;34:434-8.

10

Venkataraman R, Kellum JA. Defining acute renal failure: the RIFLE criteria. J Intensive Care Med. 2007;22:187-93.

11

Horan TC, Andrus M, Dudeck MA. CDC/NHSN surveillance definition of health care associated infection and criteria for specific types of infections in the acute care setting. Am J Infect Control. 2008;36:309-32.

12

Avedissian SN, Liu J, Rhodes NJ, Lee A, Pais GM, Hauser AR, Scheetz MH. A Review of the Clinical Pharmacokinetics of Polymyxin B. Antibiotics (Basel). 2019;8:31.

13

Tuon FF, Rigatto MH, Lopes CK, Kamei LK, Rocha JL, Zavascki AP. Risk factors for acute kidney injury in patients treated with polymyxin B or colistin methanesulfonate sodium. Int J Antimicrob Agents. 2014;43:349-52.

14

Khawcharoenporn T, Pruetpongpun N, Tiamsak P, Rutchanawech S, Mundy LM, Apisarnthanarak A. Colistin-based treatment for extensively drug-resistant Acinetobacter baumannii pneumonia. Int J Antimicrob Agents. 2014;43:378-82.

15

Al-Abdulkarim DA, Alzuwayed OA, Al Ammari M, Al Halwan S, Al Maklafi N, Thomas A. Colistin-induced Nephrotoxicity in a Tertiary Teaching Hospital. Saudi J Kidney Dis Transpl. 2020;31:1057-61.

16

Gunay E, Kaya S, Baysal B, Yuksel E, Arac E. Evaluation of prognosis and nephrotoxicity in patients treated with colistin in intensive care unit. Ren Fail. 2020;42:704-9.

17

Doshi NM, Mount KL, Murphy CV. Nephrotoxicity associated with intravenous colistin in critically ill patients. Pharmacotherapy. 2011;31:1257-64.

18

Busca C, Moga DC, Farcas A, Mogosan C, Dumitrascu DL. An investigation of the concomitant use of anjiotensin-converting enzyme inhibitors, non-steroidal anti-inflammatory drugs and diuretics. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2015;19:2938-44.

19

Özkarakaş H, Köse I, Zincircioğlu Ç, Ersan S, Ersan G, Şenoğlu N, Köse Ş, Erbay RH. Risk factors for colistin-associated nephrotoxicity and mortality in critically ill patients. Turk J Med Sci. 2017;47:1165-72.

20

Koksal I, Kaya S, Gencalioglu E, Yilmaz G. Evaluation of risk factors for intravenous colistin use-related nephrotoxicity. Oman Med J. 2016;31:318-21.

21

Ageing and health. Last accessed date: 2019 April 10. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health

22

Kline KA, Bowdish DM. Infection in an aging population. Curr Opin Microbiol. 2016;29:63-7.

23

Marik PE, Kaplan D. Aspiration pneumonia and dysphagia in the elderly. Chest. 2003;124:328-36.

24

Liang SY. Sepsis and Other Infectious Disease Emergencies in the Elderly. Emerg Med Clin North Am. 2016;34:501-22.

25

Udy AA, Roberts JA, Lipman J. Clinical implications of antibiotic pharmacokinetic principles in the critically ill. Intensive Care Med. 2013;39:2070-82.

26

Bradley SF. Principles of Antimicrobial Therapy in Older Adults. Clin Geriatr Med. 2016;32:443-57.

27

Pagani L. Appropriate antimicrobial therapy in the elderly: when half-size does not fit all frail patients. Clin Microbiol Infect. 2015;21:1-2.

28

Karaiskos I, Souli M, Galani I, Giamarellou H. Colistin: still a lifesaver for the 21st century? Expert Opin Drug Metab Toxicol. 2017;13:59-71.

29

Grégoire N, Aranzana-Climent V, Magréault S, Marchand S, Couet W. Clinical Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of Colistin. Clin Pharmacokinet. 2017;56:1441-60.

30

Ordooei Javan A, Shokouhi S, Sahraei Z. A review on colistin nephrotoxicity. Eur J Clin Pharmacol. 2015;71:801-10.