Öz
Giriş: İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) ve M. tuberculosis ile birlikte enfekte olan kişilerde, latent tüberküloz (TB) enfeksiyonunun (LTBI) aktif TB’ye yeniden aktivasyon riski yüksektir. CD8+ T hücrelerini uyarmak için peptitlerin eklenmesinin, hastalarda LTBI ve TB enfeksiyonunu saptamada QuantiFERON®-TB Gold Plus (QFT-Plus) testinin duyarlılığını artırması beklenmektedir. Çalışmanın amacı, bölgemizdeki HIV pozitif hastalarda LTBI prevalansını belirlemek ve HIV enfeksiyonunda QFT-Plus testinin performansını etkileyebilecek olası faktörleri değerlendirmektir.
Gereç Yöntem: Çalışmaya Ocak 2016 ile Aralık 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne başvuran 132 HIV pozitif hasta ve 133 HIV negatif olgu dahil edildi. Olguların demografik ve klinik verileri ile laboratuvar/kültür sonuçları mikobakteriyoloji laboratuvarı ve hastane veri tabanından elde edildi.
Bulgular: QFT-Plus pozitiflik oranları HIV negatif hastalarda %30,1 (40/133) ve HIV pozitif hastalarda %21,2 (28/132) saptandı. İnsan immün yetmezlik virüsü pozitif ve HIV negatif hastaların belirsiz sonuçları sırasıyla %4,5 ve %3 idi. Belirsiz sonuç saptanan altı HIV pozitif hastanın beşinde CD4 T hücre sayısı 200/mm3’ün altındaydı ve medyan lenfosit sayısı anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). İnsan immün yetmezlik virüsü pozitif ve HIV negatif hastaların medyan lenfosit sayısı arasında anlamlı bir fark olmamasına rağmen, pozitiflik oranları ve salgılanan interferon gamma (IFN-ɣ) seviyeleri HIV pozitif grupta HIV negatif popülasyona göre daha düşüktü ve belirsiz sonuçlar daha yüksekti, ancak iki grup arasındaki fark anlamlı değildi. Viral yükü 10.000 kopya/ml’nin altında olan hastalarda QFT-Plus pozitiflik oranı %32,4, viral yükü 10.000 kopya/ml’nin üzerinde olan hastalarda ise %16,1 olarak bulundu (p=0,047).
Sonuç: Pozitiflik oranları ve salgılanan IFN-ɣ seviyeleri HIV negatif popülasyona kıyasla HIV pozitif grupta daha düşüktü ve belirsiz sonuçlar daha yüksekti. QFT-Plus testine TB2 tüpünün eklenmesi, hem HIV pozitif hem de HIV negatif LTBI bireylerinde testin duyarlılığına katkıda bulunabilir.
Anahtar Kelimeler: QuantiFERON TB Gold Plus, aktif tüberküloz, insan immün yetmezlik virüsü, latent tüberküloz enfeksiyonu, Mycobacterium tuberculosis
Kaynakça
World Health Organization (WHO). Global tuberculosis report 2019. Available from: https://www.who.int/health-topics/tuberculosis#tab=tab_1
Houben RM, Dodd PJ. The global burden of latent tuberculosis infection: a re-estimation using mathematical modeling. PLoS Med. 2016;13:e1002152.
Fitzgerald DW, Sterling TR, David W. Mycobacterium tuberculosis. In: Bennett JE, Dolin R, Blaser MJ, editors. Mandell, Douglas and Bennet’s Principles and Practice of Infectious Diseases, 8th ed. Elsevier Saunders; Philadelphia; 2015. p. 2787-823.
Petruccioli E, Chiacchio T, Navarra A, Vanini V, Cuzzi G, Cimaglia C, Codecasa LR, Pinnetti C, Riccardi N, Palmieri F, Antinori A, Goletti D. Effect of HIV-infection on QuantiFERON-plus accuracy in patients with active tuberculosis and latent infection. J Infect. 2020;80:536-46.
Mazurek GH, Jereb J, Vernon A, LoBue P, Goldberg S, Castro K; IGRA Expert Committee; Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Updated guidelines for using Interferon Gamma Release Assays to detect Mycobacterium tuberculosis infection-United States, 2010. MMWR Recomm Rep. 2010;59:1-25.
Girardi E, Sabin CA, d’Arminio Monforte A, Hogg B, Phillips AN, Gill MJ, Dabis F, Reiss P, Kirk O, Bernasconi E, Grabar S, Justice A, Staszewski S, Fätkenheuer G, Sterne JA; Antiretroviral Therapy Cohort Collaboration. Incidence of tuberculosis among HIV-infected patients receiving highly active antiretroviral therapy in Europe and North America. Clin Infect Dis. 2005;41:1772-82.
Lawn SD, Myer L, Edwards D, Bekker LG, Wood R. Short-term and long-term risk of tuberculosis associated with CD4 cell recovery during antiretroviral therapy in South Africa. AIDS. 2009;23:1717-25. Tiberi S, Carvalho AC, Sulis G, Vaghela D, Rendon A, Mello FC, Rahman A, Matin N, Zumla A, Pontali E. The cursed duet today: tuberculosis and HIV-coinfection. Presse Med. 2017;46:23-39.
World Health Organization. Guidelines for intensified tuberculosis case-finding and isoniazid preventive therapy for people living with HIV in resource-constrained settings, Geneva, Switzerland, 2011. Available from: http://whqlibdoc.who.int/publications/2011/9789241500708_eng.pdf
Metcalfe JZ, Everett CK, Steingart KR, Cattamanchi A, Huang L, Hopewell PC, Pai M. Interferon- release assays for active pulmonary tuberculosis diagnosis in adults in low- and middle-income countries: systematic review and meta-analysis. J Infect Dis. 2011;204(Suppl 4):S1120-9.
Rozot V, Vigano S, Mazza-Stalder J, Idrizi E, Day CL, Perreau M, Lazor-Blanchet C, Petruccioli E, Hanekom W, Goletti D, Bart PA, Nicod L, Pantaleo G, Harari A. Mycobacterium tuberculosis-specific CD8+ T cells are functionally and phenotypically different between latent infection and active disease. Eur J Immunol. 2013;43:1568-77.
Day CL, Abrahams DA, Lerumo L, Janse van Rensburg E, Stone L, O’Rie T, et a Day CL, Abrahams DA, Lerumo L, Janse van Rensburg E, Stone L, O’rie T, Pienaar B, de Kock M, Kaplan G, Mahomed H, Dheda K, Hanekom WA. Functional capacity of Mycobacterium tuberculosis-specific T cell responses in humans is associated with mycobacterial load. J Immunol. 2011;187:2222-32.
Sutherland JS, Young JM, Peterson KL, Sanneh B, Whittle HC, Rowland-Jones SL, Adegbola RA, Jaye A, Ota MO. Polyfunctional CD4+ and CD8+ T cell responses to tuberculosis antigens in HIV-1-infected patients before and after anti-retroviral treatment. J Immunol. 2010;184:6537-44.
QuantiFERON®-TB Gold Plus, ELISA package inserts, quiagen. Available from: http://www.quantiferon.com/wp-content/uploads/2017/04/English_QFT_ELISA_R04_082016.pdf
Çavuşoğlu C, Durusoy R, Yaşar M, Kayın M. Evaluation of QuantiFERON®-TB Gold in Tube Test and Tuberculin Skin Test in the Diagnosis of Mycobacterium tuberculosis Infection. Mikrobiyol Bul. 2017;51:115-26.
Cheallaigh CN, Fitzgerald I, Grace J, Singh GJ, El-Eraki N, Gibbons N, Keane J, Rogers TR, Clarke S, Bergin C. Interferon gamma release assays for the diagnosis of latent TB infection in HIV-infected individuals in a low TB burden country. PloS One. 2013;8:e53330.
Weinfurter P, Blumberg HM, Goldbaum G, Royce R, Pang J, Tapia J, Bethel J, Mazurek GH, Toney S, Albalak R; Tuberculosis Epidemiological Studies Consortium. Predictors of discordant tuberculin skin test and QuantiFERON®-TB Gold In-Tube results in various high-risk groups. Int J Tuberc Lung Dis. 2011;15:1056-61.
Oni T, Gideon HP, Bangani N, Tsekela R, Seldon R, Wood K, Wilkinson KA, Goliath RT, Ottenhoff TH, Wilkinson RJ. Risk factors associated with in determinate gamma interferon responses in the assessment of latent tuberculosis infection in a high-incidence environment. Clin Vaccine Immunol. 2012;19:1243-7.
König Walles J, Tesfaye F, Jansson M, Tolera Balcha T, Winqvist N, Kefeni M, Garoma Abeya S, Belachew F, Sturegård E, Björkman P. Performance of QuantiFERON-TB Gold Plus for detection of latent tuberculosis in-fection in pregnant women living in a tuberculosis- and HIV-endemic setting. PLoS ONE. 2018;13:e0193589.
