Öz
Giriş: Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) tüm dünyada ciddi bir pandemiye neden oldu. İlk başvuruda elde edilen verilerle hastayı değerlendirebilmek önem taşımaktadır. Semptomatik olarak hastaneye başvuran hastalar arasında, ciddi hastalığın tanınması gerekmektedir. Çalışmamızın amacı; hastaneye yatan COVID-19 hastalarında, tanı anındaki hemogram parametrelerinin prognozu öngörmede kullanılabilirliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, kesin COVID-19 tanısı olan ya da COVID-19 hastalığı olasılığı ile hastaneye yatan tüm hastalar retrospektif olarak alındı. Hastalara ait yaş, cinsiyet, sigara öyküsü, kronik hastalık varlığı hemogram parametreleri [beyaz küre, nötrofil, monosit, lenfosit, hemoglobin, trombosit, nötrofil/lenfosit oranı (NLR), trombosit/lenfosit oranı (PLR), lenfosit/monosit oranı (LMR)], D-dimer, ferritin, albümin, C-reaktif protein (CRP) ve laktat dehidrojenaz (LDH) kaydedildi. Hemogram parametreleri ile kötü prognoz (yani pulse-steroid ihtiyacı, yoğun bakım ünitesine nakil ve mortalite kötü prognoz olarak adlandırıldı) arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya, alınan 156 hastanın medyan yaşı 63 (24-94) yıl olarak saptandı. Univaryant analizlerde beyaz küre, nötrofil, lenfosit, monosit, NLR, PLR ve LMR ile kötü prognoz arasında anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla, p=0,013, p=0,004, p=0,000, p=0,036, p=0,000, p=0,010, p=0,025). Multivaryant analizlerde ise beyaz küre, NLR ile kötü prognoz arasında anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla, p=0,04, p=0,001). Hastalarda kötü prognoz riskini belirleyen COVID-hemogram skorunun kesim değeri, %87 duyarlılık ve %62 özgüllük ile 3 puan olarak saptandı. Skorlama sistemi hastalarda kötü prognoz riskini belirledi. Kötü prognozu olanlarda medyan skor 7 (5-8), kötü prognozu olmayanlarda 2 (0-6) idi (p<0,001).
Sonuç: Hastaneye yatırılan COVID-19 hastalarında, tanı anındaki hemogram parametreleri kötü prognozu öngörmede kullanılabilir. COVID-hemogram skorunun ilk başvuruda kullanılması, tedavi kararı verecek hekimlere yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, hemogram, lökosit, NLR, COVID-hemogram skoru, prognoz
Kaynakça
Lu H, Stratton CW, Tang YW. Outbreak of pneumonia of unknown etiology in Wuhan, China: The mystery and the miracle. J Med Virol. 2020;92:401-2.
Hui DS, I Azhar E, Madani TA, Ntoumi F, Kock R, Dar O, Ippolito G, Mchugh TD, Memish ZA, Drosten C, Zumla A, Petersen E. The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health - The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China. Int J Infect Dis. 2020;91:264-6.
NIH – COVID-19 Treatment Guidelines. Clinical Spectrum of SARS-CoV-2 Infection. Last accessed date: 23.06.2022. Available from: www.covid19treatmentguidelines.nih.gov
Organization WH. Clinical management of severe acute respiratory infection (SARI) when COVID-19 disease is suspected: interim guidance, 13 March 2020. World Health Organization, 2020. Last accessed date: 23.06.2022. Available from: https://www.who.int.
Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, Zhang L, Fan G, Xu J, Gu X, Cheng Z, Yu T, Xia J, Wei Y, Wu W, Xie X, Yin W, Li H, Liu M, Xiao Y, Gao H, Guo L, Xie J, Wang G, Jiang R, Gao Z, Jin Q, Wang J, Cao B. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020;395:497-506. Erratum in: Lancet. 2020.
Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, Zhao X, Huang B, Shi W, Lu R, Niu P, Zhan F, Ma X, Wang D, Xu W, Wu G, Gao GF, Tan W; China Novel Coronavirus Investigating and Research Team. A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019. N Engl J Med. 2020;382:727-33.
Yılmaz U, Ozdemir O, Batum O, Ermin S. The prognostic role of neutrophil-lymphocyte ratio and platelet-lymphocyte ratio in patients with stage III non-small cell lung cancer treated with concurrent chemoradiotherapy. Indian J Cancer. 2018;55:276-81.
T.C. Ministry of Health COVID-19 (SARS-CoV-2) Infection Guide. 14 April 2020. Last accessed date: 23.06.2022. Available from: www.covid19.saglik.gov.tr
T.C. Ministry of Health COVID-19 (SARS-CoV-2) Infection Diagnosis and Treatment Guide. 7 November 2020. Last accessed date: 23.06.2022. Available from: www.covid19.saglik.gov.tr
Bastug A, Bodur H, Erdogan S, Gokcinar D, Kazancioglu S, Kosovali BD, Ozbay BO, Gok G, Turan IO, Yilmaz G, Gonen CC, Yilmaz FM. Clinical and laboratory features of COVID-19: Predictors of severe prognosis. Int Immunopharmacol. 2020;88:106950.
Boban M. Novel coronavirus disease (COVID‐19) update on epidemiology, pathogenicity, clinical course and treatments. Int J Clin Pract. 2021;75:e13868.
Fan BE, Chong VCL, Chan SSW, Lim GH, Lim KGE, Tan GB, Mucheli SS, Kuperan P, Ong KH. Hematologic parameters in patients with COVID-19 infection. Am J Hematol. 2020;95:E131-4. Erratum in: Am J Hematol. 2020;95:1442.
Pourbagheri-Sigaroodi A, Bashash D, Fateh F, Abolghasemi H. Laboratory findings in COVID-19 diagnosis and prognosis. Clin Chim Acta. 2020;510:475-82.
Mardani R, Ahmadi Vasmehjani A, Zali F, Gholami A, Mousavi Nasab SD, Kaghazian H, Kaviani M, Ahmadi N. Laboratory Parameters in Detection of COVID-19 Patients with Positive RT-PCR; a Diagnostic Accuracy Study. Arch Acad Emerg Med. 2020;8:e43.
Yang AP, Liu JP, Tao WQ, Li HM. The diagnostic and predictive role of NLR, d-NLR and PLR in COVID-19 patients. Int Immunopharmacol. 2020;84:106504.
Liu Y, Du X, Chen J, Jin Y, Peng L, Wang HHX, Luo M, Chen L, Zhao Y. Neutrophil-to-lymphocyte ratio as an independent risk factor for mortality in hospitalized patients with COVID-19. J Infect. 2020;81:e6-12.
Usul E, Şan İ, Bekgöz B, Şahin A. Role of hematological parameters in COVID-19 patients in the emergency room. Biomark Med. 2020;14:1207-15.
Nalbant A, Kaya T, Varim C, Yaylaci S, Tamer A, Cinemre H. Can the neutrophil/lymphocyte ratio (NLR) have a role in the diagnosis of coronavirus 2019 disease (COVID-19)? Rev Assoc Med Bras (1992). 2020;66:746-51.
Seyit M, Avci E, Nar R, Senol H, Yilmaz A, Ozen M, Oskay A, Aybek H. Neutrophil to lymphocyte ratio, lymphocyte to monocyte ratio and platelet to lymphocyte ratio to predict the severity of COVID-19. Am J Emerg Med. 2021;40:110-14.
Liang W, Liang H, Ou L, Chen B, Chen A, Li C, Li Y, Guan W, Sang L, Lu J, Xu Y, Chen G, Guo H, Guo J, Chen Z, Zhao Y, Li S, Zhang N, Zhong N, He J; China Medical Treatment Expert Group for COVID-19. Development and Validation of a Clinical Risk Score to Predict the Occurrence of Critical Illness in Hospitalized Patients With COVID-19. JAMA Intern Med. 2020;180:1081-9.
De Socio GV, Gidari A, Sicari F, Palumbo M, Francisci D. National Early Warning Score 2 (NEWS2) better predicts critical Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) illness than COVID-GRAM, a multi-centre study. Infection. 2021;49:1033-8.
Ucan ES, Ozgen Alpaydin A, Ozuygur SS, Ercan S, Unal B, Sayiner AA, Ergan B, Gokmen N, Savran Y, Kilinc O, Avkan Oguz V; DEU COVID Study Group. Pneumonia severity indices predict prognosis in coronavirus disease-2019. Respir Med Res. 2021;79:100826.


