Öz
Giriş: Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) ile akut pankreatit arasındaki ilişki hakkında sınırlı veri bulunmaktadır. Burada üçüncü basamak bir üniversite hastanesinde akut pankreatit etiyolojisinde COVID-19’un olası rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, COVID-19 tanısı ile hastanede yatan erişkin hastalarda akut pankreatit insidansı geriye dönük olarak değerlendirildi.
Gereç ve Yöntem: Çalışma grubunu hastanemizde 15 Mart 2020-1 Şubat 2021 tarihleri arasında yatan Şiddetli akut solunum yolu sendromu-Koronavirüs-2 (SARS-CoV-2) polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) pozitif erişkin hastalar oluşturdu. Bu kohort, akut pankreatit kriterleri için analiz edildi. Akut pankreatit tanı kriterlerinden en az ikisini (akut karın ağrısı, normal değerin üç katından fazla amilaz ve/veya lipaz artışı, hastalığı destekleyen radyolojik bulgu) karşılayan hastalar belirlendi. SARS-CoV-2 PCR pozitifliği tespiti sırasında veya sonrasında akut pankreatit kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya dahil edildi. Bu hastalar, COVID-19 ile ilgili veriler ve pankreatit şiddeti açısından ileri analize alındı.
Bulgular: Hastanemizde bir yıl içinde COVID-19 tanısı ile yatan 1.227 hasta vardı. Toplam dört olgu dahil edilme kriterlerini karşıladı. Akut pankreatit oranı, kohortun tamamı (n=1.227) ve pankreas enzimi test edilen grup (n=372) için sırasıyla %0,3 ve %1,07 olarak tespit edildi. Bu dört hastanın ikisi (%50) kadın (%50) ve yaş ortalaması 70,7 (minimum=64, maksimum=79) idi. COVID-19 pnömoni skoru ile Ranson, APACHE 2 ve modifiye CT şiddet skorları dahil olmak üzere pankreatit şiddet skorları arasında bir korelasyon yoktu.
Sonuç: COVID-19, akut pankreatit için nadir bir risk faktörüdür ve kohortumuzda pankreatit şiddetini veya mortalitesini etkilememiştir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, akut pankreatit, SARS-CoV-2
Kaynakça
World Health Organizations (WHO). Coronavirus disease (COVID-19) Situation Report. Last accessed date: 2022 Feb 26. Available from: https://covid19.who.int/
Liu F, Long X, Zhang B, Zhang W, Chen X, Zhang Z. ACE2 Expression in Pancreas May Cause Pancreatic Damage After SARS-CoV-2 Infection. Clin Gastroenterol Hepatol. 2020;18:2128-30.
Schepis T, Larghi A, Papa A, Miele L, Panzuto F, De Biase L, Annibale B, Cattani P, Rapaccini GL. SARS-CoV2 RNA detection in a pancreatic pseudocyst sample. Pancreatology. 2020;20:1011-2.
Kottanattu L, Lava SAG, Helbling R, Simonetti GD, Bianchetti MG, Milani GP. Pancreatitis and cholecystitis in primary acute symptomatic Epstein-Barr virus infection - Systematic review of the literature. J Clin Virol. 2016;82:51-5.
Dirweesh A, Li Y, Trikudanathan G, Mallery JS, Freeman ML, Amateau SK. Clinical Outcomes of Acute Pancreatitis in Patients With Coronavirus Disease 2019. Gastroenterology. 2020;159:1972-4.
Banks PA, Bollen TL, Dervenis C, Gooszen HG, Johnson CD, Sarr MG, Tsiotos GG, Vege SS; Acute Pancreatitis Classification Working Group. Classification of acute pancreatitis--2012: revision of the Atlanta classification and definitions by international consensus. Gut. 2013;62:102-11.
Chang YC, Yu CJ, Chang SC, Galvin JR, Liu HM, Hsiao CH, Kuo PH, Chen KY, Franks TJ, Huang KM, Yang PC. Pulmonary sequelae in convalescent patients after severe acute respiratory syndrome: evaluation with thin-section CT. Radiology. 2005;236:1067-75.
Pan F, Ye T, Sun P, Gui S, Liang B, Li L, Zheng D, Wang J, Hesketh RL, Yang L, Zheng C. Time Course of Lung Changes at Chest CT during Recovery from Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Radiology. 2020;295:715-21.
Knaus WA, Draper EA, Wagner DP, Zimmerman JE. APACHE II: a severity of disease classification system. Crit Care Med. 1985;13:818-29.
Basit H, Ruan GJ, Mukherjee S. Ranson Criteria. 2021 Sep 28. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022.
Wang F, Wang H, Fan J, Zhang Y, Wang H, Zhao Q. Pancreatic Injury Patterns in Patients With Coronavirus Disease 19 Pneumonia. Gastroenterology. 2020;159:367-70.
Akarsu C, Karabulut M, Aydin H, Sahbaz NA, Dural AC, Yegul D, Peker KD, Ferahman S, Bulut S, Dönmez T, Asar S, Yasar KK, Adas GT. Association between Acute Pancreatitis and COVID-19: Could Pancreatitis Be the Missing Piece of the Puzzle about Increased Mortality Rates? J Invest Surg. 2022;35:119-25.
McNabb-Baltar J, Jin DX, Grover AS, Redd WD, Zhou JC, Hathorn KE, McCarty TR, Bazarbashi AN, Shen L, Chan WW. Lipase Elevation in Patients With COVID-19. Am J Gastroenterol. 2020;115:1286-8.
Stephens JR, Wong JLC, Broomhead R, Stümpfle R, Waheed U, Patel P, Brett SJ, Soni S. Raised serum amylase in patients with COVID-19 may not be associated with pancreatitis. Br J Surg. 2021;108:e152-3.
Kumar V, Barkoudah E, Souza DAT, Jin DX, McNabb-Baltar J. Clinical course and outcome among patients with acute pancreatitis and COVID-19. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2021;33:695-700.
Troncone E, Salvatori S, Sena G, De Cristofaro E, Alfieri N, Marafini I, Paganelli C, Argirò R, Giannarelli D, Monteleone G, Del Vecchio Blanco G. Low Frequency of Acute Pancreatitis in Hospitalized COVID-19 Patients. Pancreas. 2021;50:393-8.
