Öz
Giriş: Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar, Koronavirüs hastalığI-2019 (COVID-19) pandemisi döneminde enfeksiyon kontrol önlemlerine uyumda yetersizlik nedeniyle artış göstermiştir. Santral kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonları da (SKİ-KDE) artış gözlenen enfeksiyonlardan biridir. Bu çalışmada, 3 dönemdeki SKİ-KDE standardize enfeksiyon oranı (SIR) verileri karşılaştırılarak COVID-19 pandemisinin yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) gözlenen SKİ-KDE üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Aynı döneme ait el hijyeni uyum oranları da irdelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: On iki erişkin YBÜ’lerindeki 3 yıla ait SIR, standardize araç kullanım oranı (SUR) ve yıllar arasındaki SIR değişiklik oranları hesaplanarak ve 2019, 2020 ve 2021 yıllarının karşılaştırması yapıldı. Hesaplamalar Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Dairesi tarafından hazırlanan SIR ve SUR hesaplama aracı üzerinden yapıldı. Dönemler arası SIR/SUR değişiklik oranları hesaplanırken [(Y yılına ait SIR/SUR - X yılına ait SIR/SUR) / X yılına ait SIR/SUR x 100)] formülü kullanıldı.
Bulgular: 2019 ve 2020 yılında, sadece yanık YBÜ’de SIR >1 olarak tespit edildi. Anesteziyoloji ve Reanimasyon-1, 2 ve Dahiliye-3 YBÜ’ler 2020 yılında SIR artış oranı en yüksek olan YBÜ’ler idi. 2021 yılında ise tüm ünitelerin SIR <1 olarak saptandı. Anesteziyoloji and Reanimasyon-2, Dahiliye-1, 3 ve Kardiyovasküler Cerrahi YBÜ’de tüm dönemlerde SUR >1 idi. 2019, 2020 ve 2021 yıllarındaki YBÜ’lerin SIR ortalaması karşılaştırıldığında 2020 yılında oran anlamlı yüksek idi (p<0,05). 2021 yılında önceki yıllara göre el hijyeni uyumunda anlamlı artış olduğu bulundu (p<0,05).
Sonuç: COVID-19 pandemisi ile 2020 yılında SKİ-KDE değerlerinde artış izlenmiştir. 2021 yılında ise COVID-19 tanılı hastaların takip ve tedavisinde tecrübe kazanılması, enfeksiyon kontrol programlarının uygulanması, yerinde eğitim ve denetimlerin yapılması ile SVK-KDE SIR’da azalma ve el hijyeni uyumunda artış sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, santral kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu, standardize enfeksiyon oranı, enfeksiyon kontrolü, el hijyeni
Kaynakça
Rebmann T, Alvino RT, Holdsworth JE. Availability and crisis standards of care for personal protective equipment during fall 2020 of the COVID-19 pandemic: A national study by the APIC COVID-19 task force. Am J Infect Control. 2021;49:657-62.
Weiner-Lastinger LM, Pattabiraman V, Konnor RY, Patel PR, Wong E, Xu SY, Smith B, Edwards JR, Dudeck MA. The impact of coronavirus disease 2019 (COVID-19) on healthcare-associated infections in 2020: A summary of data reported to the National Healthcare Safety Network. Infect Control Hosp Epidemiol. 2022;43:12-25. Erratum in: Infect Control Hosp Epidemiol. 2022;43:137.
Salmasian H, Beloff J, Resnick A, Rhee C, Baker MA, Klompas M, Pimentel MP. Rethinking standardised infection rates and risk adjustment in the COVID-19 era. BMJ Qual Saf. 2021;30:588-90.
The NHSN Standardized Infection Ratio (SIR) A Guide to the SIR. Available from https://www.cdc.gov/nhsn/pdfs/ps-analysis-resources/nhsn-sir-guide. pdf. Accessed on 15 March 2022.
The NHSN Standardized Utilization Ratio (SUR). A Guide to the SUR. Updated April 2022. Last Accessed Date: 10 April 2022. Available from: https://www. cdc.gov/nhsn/pdfs/ps-analysis-resources/nhsn-sur-guide-508.pdf
Fakih MG, Bufalino A, Sturm L, Huang RH, Ottenbacher A, Saake K, Winegar A, Fogel R, Cacchione J. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic, central-line-associated bloodstream infection (CLABSI), and catheter-associated urinary tract infection (CAUTI): The urgent need to refocus on hardwiring prevention efforts. Infect Control Hosp Epidemiol. 2022;43:26-31.
Patel PR, Weiner-Lastinger LM, Dudeck MA, Fike LV, Kuhar DT, Edwards JR, Pollock D, Benin A. Impact of COVID-19 pandemic on central-line-associated bloodstream infections during the early months of 2020, National Healthcare Safety Network. Infect Control Hosp Epidemiol. 2022;43:790-3.
Rosenthal VD, Myatra SN, Divatia JV, Biswas S, Shrivastava A, Al-Ruzzieh MA, Ayaad O, Bat-Erdene A, Bat-Erdene I, Narankhuu B, Gupta D, Mandal S, Sengupta S, Joudi H, Omeis I, Agha HM, Fathallala A, Mohahmed EH, Yesiler I, Oral M, Ozcelik M, Mehta Y, Sarma S, Chatterjee S, Belkebir S, Kanaa A, Jeetawi R, Mclaughlin SA, Shultz JM, Bearman G, Jin Z, Yin R. The impact of COVID-19 on health care-associated infections in intensive care units in low- and middle-income countries: International Nosocomial Infection Control Consortium (INICC) findings. Int J Infect Dis. 2022;118:83-8.
Centers for Disease Control and Prevention/ National Healthcare Safety Network. CDC/NHSN Surveillance Definitions for Specific Types of Infections. January 2017. Last Accessed Date: 01.01.2019. Available from: https://www.cdc.gov/nhsn/pdfs/pscmanual/17pscnosinfdef_current.pdf
SHİE Raporlar. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar ve Erken Uyarı Dairesi Başkanlığı. Available from https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/bulasici-hastaliklar/shie/shie-liste/shie-raporlar.html Accessed on 15 March 2022.
Stevens MP, Doll M, Pryor R, Godbout E, Cooper K, Bearman G. Impact of COVID-19 on traditional healthcare-associated infection prevention efforts. Infect Control Hosp Epidemiol. 2020;41:946-7. Erratum in: Infect Control Hosp Epidemiol. 2020;41:1249.
Alsuhaibani M, Kobayashi T, McPherson C, Holley S, Marra AR, Trannel A, Dains A, Abosi OJ, Jenn KE, Meacham H, Sheeler L, Etienne W, Kukla ME, Wellington M, Edmond MB, Diekema DJ, Salinas JL. Impact of COVID-19 on an infection prevention and control program, Iowa 2020-2021. Am J Infect Control. 2022;50:277-82.
Wee LEI, Conceicao EP, Tan JY, Magesparan KD, Amin IBM, Ismail BBS, Toh HX, Jin P, Zhang J, Wee EGL, Ong SJM, Lee GLX, Wang AE, How MKB, Tan KY, Lee LC, Phoon PC, Yang Y, Aung MK, Sim XYJ, Venkatachalam I, Ling ML. Unintended consequences of infection prevention and control measures during COVID-19 pandemic. Am J Infect Control. 2021;49:469-77.
Strassle PD, Williams FN, Weber DJ, Sickbert-Bennett EE, Lachiewicz AM, Napravnik S, Jones SW, Cairns BA, van Duin D. Risk Factors for Healthcare-Associated Infections in Adult Burn Patients. Infect Control Hosp Epidemiol. 2017;38:1441-8.
Escandón-Vargas K, Tangua AR, Medina P, Zorrilla-Vaca A, Briceño E, Clavijo-Martínez T, Tróchez JP. Healthcare-associated infections in burn patients: Timeline and risk factors. Burns. 2020;46:1775-86.
Stangerup M, Hansen MB, Hansen R, Sode LP, Hesselbo B, Kostadinov K, Olesen BS, Calum H. Hand hygiene compliance of healthcare workers before and during the COVID-19 pandemic: A long-term follow-up study. Am J Infect Control. 2021;49:1118-22.
Wang Y, Yang J, Qiao F, Feng B, Hu F, Xi ZA, Wu W, Ni ZL, Liu L, Yuan Y. Compared hand hygiene compliance among healthcare providers before and after the COVID-19 pandemic: A rapid review and meta-analysis. Am J Infect Control. 2022;50:563-71.
