Öz
Giriş: Antiretroviral tedavi (ART), insan immün yetmezlik virüsü (HIV) ile enfekte bireylerde viral yük ve immün sistem hücrelerini olumlu yönde etkileyerek yaşam beklentisini arttırmaktadır. Bu çalışmada yeni tanı almış HIV (+) bireylerde ART öncesi ve sonrası CD4 T hücre sayısı ve viral yük değişimleri ile Programmed death-1 (PD-1) düzeyi korelasyonunun irdelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği’ne başvuran, başka bir kronik hastalığı olmayan, yeni tanı almış ve ilk kez bu çalışma ile tedavisine başlanacak olan 30 HIV ile enfekte birey dahil edilmiştir. Tüm hastaların izlem ve tedavi takibinde, tedavi öncesi ve tedavinin ilerleyen dönemlerinde (1. ve 3. aylarda); kantitatif HIV RNA düzeyleri ve CD4 T ve CD8 T hücre seviyeleri belirlenmiştir. Çalışmamızda CD4 ve CD8 T hücrelerinden eksprese edilen PD-1 düzeyleri akım sitometrisi yöntemi ile belirlenmiştir.
Bulgular: CD4 T hücrelerinden eksprese edilen PD-1 oranı ile viral yük değerleri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde korelasyon ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (n=80, rs=0,49614, p<0,001) bulunmuştur. CD8 T lenfositlerden eksprese edilen PD-1 oranı ile viral yük değerleri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde korelasyon ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (n=80, rs=0,50954, p<0,001) bulunmuştur.
Sonuç: Sonuç olarak PD-1’in viral yükün bir belirteci olabileceği, viremi ve tedavi yanıtındaki değişiklikleri izlemek için yararlı olabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: HIV, antiretroviral tedavi, programmed death-1
Kaynakça
Erensoy S. Retroviruslar ve HIV”. Moleküler, Klinik ve Tanısal Viroloji. İçinde: Us D, Ergünay K. Ankara, Bilimsel Tıp Yayınevi, 2012.
CONFRONTING INEQUALITIES: Lessons for pandemic responses from 40 years of AIDS [Internet]. GLOBAL AIDS UPDATE 2021; Available from: https://www.unaids.org/sites/ default/fles/media_asset/2021-global-aids-update_en.pdf
Chen B. HIV Capsid Assembly, Mechanism, and Structure. Biochemistry. 2016;55:2539-52.
Yoshimura K. Current status of HIV/AIDS in the ART era. J Infect Chemother. 2017;23:12-6.
Tümer A, Ünal S. HIV/AIDS epidemiyolojisi ve korunma”. Güncel Bilgiler Işığında HIV/AIDS. İçinde: Ünal S, Tümer A. Ankara, Bilimsel Tıp Yayınevi, 2014.
Centers for Disease Control and Prevention. Laboratory testing for the diagnosis of HIV infection : updated recommendations. June 2014; https://stacks.cdc.gov/view/cdc/23447. (Erişim 8 Ekim 2022).
No authors listed. Consolidated Guidelines on HIV Prevention, Testing, Treatment, Service Delivery and Monitoring: Recommendations for a Public Health Approach [Internet]: World Health Organization. 2021.
Bock P, James A, Nikuze A, Peton N, Sabapathy K, Mills E, Fidler S, Ford N. Baseline CD4 Count and Adherence to Antiretroviral Therapy: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Acquir Immune Defic Syndr. 2016;73:514-21.
Dokuzoğuz B. HIV enfeksiyonunun doğal seyri ve seropozitif olguların takibi. Güncel Bilgiler Işığında HIV/AIDS. İçinde: Ünal S, Tümer A. Ankara: Bilimsel Tıp Yayınevi, 2014.
Green DR, Droin N, Pinkoski M. Activation-induced cell death in T cells. Immunol Rev. 2003;193, 70-81.
Février M, Dorgham K, Rebollo A. CD4+ T cell depletion in human immunodeficiency virus (HIV) infection: role of apoptosis. Viruses. 2011;3:586-612.
rautmann L, Janbazian L, Chomont N, Said EA, Gimmig S, Bessette B, Boulassel MR, Delwart E, Sepulveda H, Balderas RS, Routy JP, Haddad EK, Sekaly RP. Upregulation of PD-1 expression on HIV-specific CD8+ T cells leads to reversible immune dysfunction. Nat Med. 2006;12:1198-202.
Day CL, Kaufmann DE, Kiepiela P, Brown JA, Moodley ES, Reddy S, Mackey EW, Miller JD, Leslie AJ, DePierres C, Mncube Z, Duraiswamy J, Zhu B, Eichbaum Q, Altfeld M, Wherry EJ, Coovadia HM, Goulder PJ, Klenerman P, Ahmed R, Freeman GJ, Walker BD. PD-1 expression on HIV-specific T cells is associated with T-cell exhaustion and disease progression. Nature. 2006;443:350-4.
Porichis F, Kaufmann DE. Role of PD-1 in HIV pathogenesis and as target for therapy. Curr HIV/AIDS Rep. 2012;9:81-90.
Fenwick C, Joo V, Jacquier P, Noto A, Banga R, Perreau M, Pantaleo G. T-cell exhaustion in HIV infection. Immunol Rev. T‐cell exhaustion in HIV infection. Immunol Rev. 2019;292:149-63.
Deeks SG, Lewin SR, Havlir DV. The end of AIDS: HIV infection as a chronic disease. Lancet. 2013;382:1525-33.
Velu V, Shetty RD, Larsson M, Shankar EM. Role of PD-1 co-inhibitory pathway in HIV infection and potential therapeutic options. Retrovirology. 2015;12:14.
Griffin J, Moulton M, Elmezayen R, Moorman J. “Negative immunomodulators-blunting immunostimulation and facilitating infection”. Intech, 2014.
Grabmeier-Pfistershammer K, Steinberger P, Rieger A, Leitner J, Kohrgruber N. Identification of PD-1 as a unique marker for failing immune reconstitution in HIV-1-infected patients on treatment. J Acquir Immune Defic Syndr. 2011;56:118-24.
Evans VA, van der Sluis RM, Solomon A, Dantanarayana A, McNeil C, Garsia R, Palmer S, Fromentin R, Chomont N, Sékaly RP, Cameron PU, Lewin SR. Programmed cell death-1 contributes to the establishment and maintenance of HIV-1 latency. AIDS. 2018;32:1491-7.
Velu V, Titanji K, Zhu B, Husain S, Pladevega A, Lai L, Vanderford TH, Chennareddi L, Silvestri G, Freeman GJ, Ahmed R, Amara RR. Enhancing SIV-specific immunity in vivo by PD-1 blockade. Nature. 2009;458:206-10.
Yang J, Riella LV, Chock S, Liu T, Zhao X, Yuan X, Paterson AM, Watanabe T, Vanguri V, Yagita H, Azuma M, Blazar BR, Freeman GJ, Rodig SJ, Sharpe AH, Chandraker A, Sayegh MH. The novel costimulatory programmed death ligand 1/B7.1 pathway is functional in inhibiting alloimmune responses in vivo. J Immunol. 2011;187:1113-9.
Kaufmann DE, Walker BD. PD-1 and CTLA-4 inhibitory cosignaling pathways in HIV infection and the potential for therapeutic intervention. J Immunol. 2009;182:5891-7.
Macatangay BJC, Gandhi RT, Jones RB, Mcmahon DK, Lalama CM, Bosch RJ, Cyktor JC, Thomas AS, Borowski L, Riddler SA, Hogg E, Stevenson E, Eron JJ, Mellors JW, Rinaldo CR; ACTG A5321 Team. T cells with high PD-1 expression are associated with lower HIV-specific immune responses despite long-term antiretroviral therapy. AIDS. 2020;34:15-24.
Grabmeier-Pfistershammer K, Steinberger P, Rieger A, Leitner J, Kohrgruber N. Identification of PD-1 as a unique marker for failing immune reconstitution in HIV-1-infected patients on treatment. J Acquir Immune Defic Syndr. 2011;56:118-24.
Nakanjako D, Ssewanyana I, Mayanja-Kizza H, Kiragga A, Colebunders R, Manabe YC, Nabatanzi R, Kamya MR, Cao H. High T-cell immune activation and immune exhaustion among individuals with suboptimal CD4 recovery after 4 years of antiretroviral therapy in an African cohort. BMC Infect Dis. 2011;11:43.
Chomont N, El-Far M, Ancuta P, Trautmann L, Procopio FA, Yassine-Diab B, Boucher G, Boulassel MR, Ghattas G, Brenchley JM, Schacker TW, Hill BJ, Douek DC, Routy JP, Haddad EK, Sékaly RP. HIV reservoir size and persistence are driven by T cell survival and homeostatic proliferation. Nat Med. 2009;15:893-900.
Dafonseca S, Chomont N, ME Far, Boulassel R, Routy J, Sékaly R. Purging the HIV-1 reservoir through the disruption of the PD-1 pathway. J Int AIDS Soc. 2010;13(Suppl 3):S15.
Baron M, Soulié C, Lavolé A, Assoumou L, Abbar B, Fouquet B, Rousseau A, Veyri M, Samri A, Makinson A, Choquet S, Mazières J, Brosseau S, Autran B, Costagliola D, Katlama C, Cadranel J, Marcelin AG, Lambotte O, Spano JP, Guihot A, The French Cooperative Thoracic Intergroup Ifct Chiva-Investigators, The Anrs Co OncoVIHAC Study Group. Impact of Anti PD-1 Immunotherapy on HIV Reservoir and Anti-Viral Immune Responses in People Living with HIV and Cancer. Cells. 2022;11:1015.
