Türkiye’de Komorbiditelerin COVID-19 Hastane Yatış Maliyetleri Üzerine Etkileri
PDF

ÖZGÜN MAKALE

Türkiye’de Komorbiditelerin COVID-19 Hastane Yatış Maliyetleri Üzerine Etkileri

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2024;13:1-1 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2024.23043.1
, , , , ,
PDF
İzin

Öz

Giriş: Aralık 2019’da, Çin’in Wuhan kentinde Akut solunum sendromu Koronavirüs-2 ile ilişkili pnömoni ortaya çıkmıştır. Pandeminin ulusal ve küresel ekonomiler üzerindeki etkileri çok büyük olmuştur. Hastanelerin tedavi maliyetleri ve komorbiditelerin tedavi maliyetleri üzerindeki etkileri hakkında sınırlı kanıt bulunmaktadır ve bu bilgiler sağlık politikası yapıcıları için önemli girdilerdir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de hastanede yatan Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) hastalarının doğrudan sağlık hizmeti maliyetlerini retrospektif olarak belirlemek ve komorbiditelerin bu maliyetler üzerindeki etkisinin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, COVID-19 salgınının ilk yılında İzmir’de hasta takibi en fazla olan iki eğitim ve araştırma hastanesinde yapılmıştır. Maliyet rakamlarının hesaplanması için General Linear Models kullanılmıştır. Sırasıyla, 2.067 COVID-19 hastasının hastaneye yatış maliyetleri analiz edilmiş ve komorbid hastalığı olan 532 COVID-19 hastasının tedavi maliyetleri üzerindeki etkileri belirlenmiştir.

Bulgular: 22.067 hasta örneklemine dayanan analiz sonuçları, ortalama hastanede yatış maliyetinin 1.432,3 $ [satın alma gücü paritesi (PPP) 4.994,7 $] olduğunu göstermiştir. Ortalama tedavi maliyeti erkek hastalar için daha yüksektir ve yaş ve yoğun bakım ünitesine yatışla birlikte artmaktadır. Ortalama hastanede yatış süresi 10,6 gün [standart deviasyon (SD) ±8,5] ve ortalama yoğun bakımda yatış süresi 9,9 (SD ±9,6) gündür. Ortalama günlük hastanede yatış maliyeti 2.067 hasta için 135,25 $’dir (PPP 471,63 $). Analizler, cinsiyet, yaş, yoğun bakım ünitesinde yatış ve miyokard enfarktüsü, serebrovasküler ve geçici iskemik ataklar, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve kronik böbrek hastalığı gibi komorbiditelerin COVID-19 hastalarının hastanede yatış maliyetlerini önemli ölçüde artırdığını göstermiştir.

Sonuç: COVID-19 ciddi hastalık ve ölüm oranlarına yol açan bir salgına sebep oldu. Salgınla mücadele sadece tıbbi açıdan değil salgının finansal sonuçları da göz önünde bulundurularak bütüncül bir yaklaşımla yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Komorbiditeler, COVID-19, yatış maliyeti, tedavi maliyetleri, Türkiye

Kaynakça

1

World Health Organization (WHO). Last Accessed Date: 2023 November 26. Available from: https://covid19.who.int/

2

McKibbin W, Fernando R. The global macroeconomic impacts of COVID-19: Seven scenarios. Asian Economic Papers. 2021;20:1-30.

3

Kabir M, Afzal MS, Khan A, Ahmed H. COVID-19 pandemic and economic cost; impact on forcibly displaced people. Travel Med Infect Dis. 2020;35:101661.

4

Dong M, Yang Z, Chen Y, Sun J, Ma W, Cheng S, Sun X, Xiao J, He G, Hu J, Wang J, Chen G, Zhou H, Yuan L, Li J, Li X, Xu H, Wang R, Chen D, Fang M, Liu T. Hospitalization Costs of COVID-19 Cases and Their Associated Factors in Guangdong, China: A Cross-Sectional Study. Front Med (Lausanne). 2021;8:655231.

5

Deb P, Norton EC, Manning WG. Health econometrics using Stata. A Stata Press Publication. 2017.

6

Maharaj S, Kleczkowski A. Controlling epidemic spread by social distancing: do it well or not at all. BMC Public Health. 2012;12:679.

7

Fast SM, González MC, Markuzon N. Cost-Effective Control of Infectious Disease Outbreaks Accounting for Societal Reaction. PLoS One. 2015;10:e0136059.

8

Singh BR, Gandharva R, Karthikeyan R, Singh SV, Yadav A, Vinodh Kumar O, Dharmendra KS, Varsha J, Kuldeep D, Dharmender K, Sumedha G. Epidemiological determinants of acute respiratory syndrome coronavirus-2 disease pandemic and the role of the Bacille-Calmette-Guerin vaccine in reducing morbidity and mortality. J Pure Appl Microbiol. 2020;14:1007-16.

9

Li XZ, Jin F, Zhang JG, Deng YF, Shu W, Qin JM, Ma X,Pang Y. Treatment of coronavirus disease 2019 in Shandong, China: a cost and affordability analysis. Infect Dis Poverty. 2020;9:78.

10

Bartsch SM, Ferguson MC, McKinnell JA, O’Shea KJ, Wedlock PT, Siegmund SS, Lee BY. The Potential Health Care Costs And Resource Use Associated With COVID-19 In The United States. Health Aff (Millwood). 2020;39:927-35.

11

Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, Wang B, Xiang H, Cheng Z, Xiong Y, Zhao Y, Li Y, Wang X, Peng Z. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus-Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA. 2020;323:1061-9.

12

Rodriguez-Gonzalez CG, Chamorro-de-Vega E, Valerio M, Amor-Garcia MA, Tejerina F, Sancho-Gonzalez M, Narrillos-Moraza A, Gimenez-Manzorro A, Manrique-Rodriguez S, Machado M, Olmedo M, Escudero-Vilaplana V, Villanueva-Bueno C, Torroba-Sanz B, Melgarejo-Ortuño A, Vicente-Valor J, Herranz A, Bouza E, Muñoz P, Sanjurjo M. COVID-19 in hospitalised patients in Spain: a cohort study in Madrid. Int J Antimicrob Agents. 2021;57:106249.

13

Khan AA, AlRuthia Y, Balkhi B, Alghadeer SM, Temsah MH, Althunayyan SM, Alsofayan YM. Survival and Estimation of Direct Medical Costs of Hospitalized COVID-19 Patients in the Kingdom of Saudi Arabia. Int J Environ Res Public Health. 2020;17:7458.

14

Özkaya H, Balcı N, Özdemir HÖ, Demirdal T, Tosun S, Köse Ş. Treatment cost of HIV/AIDS in Turkey. International Journal of Health Governance. 2020;25:259-69.

15

Gedik H. The cost analysis of inpatients with COVID-19. Acta Medica Mediterr. 2020;36:3289-92.

16

Oksuz E, Malhan S, Gonen MS, Kutlubay Z, Keskindemirci Y, Tabak F. COVID-19 healthcare cost and length of hospital stay in Turkey: retrospective analysis from the first peak of the pandemic. Health economics review. 2021;11:39.

17

Zheng Z, Peng F, Xu B, Zhao J, Liu H, Peng J, Li Q, Jiang C, Zhou Y, Liu S, Ye C, Zhang P, Xing Y, Guo H, Tang W. Risk factors of critical & mortal COVID-19 cases: A systematic literature review and meta-analysis. J Infect. 2020;81:e16-25.

18

Wu R, Ai S, Cai J, Zhang S, Qian ZM, Zhang Y, Wu Y, Chen L, Tian F, Li H, Li M, Lin H. Predictive Model and Risk Factors for Case Fatality of COVID-19: A Cohort of 21,392 Cases in Hubei, China. Innovation (Camb). 2020;1:100022.

19

Lu L, Zhong W, Bian Z, Li Z, Zhang K, Liang B, Zhong Y, Hu M, Lin L, Liu J, Lin X, Huang Y, Jiang J, Yang X, Zhang X, Huang Z. A comparison of mortality-related risk factors of COVID-19, SARS, and MERS: A systematic review and meta-analysis. J Infect. 2020;81:e18-25.

20

Jin JM, Bai P, He W, Wu F, Liu XF, Han DM, Liu S, Yang JK. Gender Differences in Patients With COVID-19: Focus on Severity and Mortality. Front Public Health. 2020;8:152.

21

Vardavas CI, Nikitara K. COVID-19 and smoking: A systematic review of the evidence. Tobacco induced diseases. 2020;18:20.

22

Gal-Oz ST, Maier B, Yoshida H, Seddu K, Elbaz N, Czysz C, Zuk O, Stranger BE, Ner-Gaon H, Shay T. ImmGen report: sexual dimorphism in the immune system transcriptome. Nat Commun. 2019;10:4295.

23

Liu T, Liang W, Zhong H, He J, Chen Z, He G, Song T, Chen S, Wang P, Li J, Lan Y, Cheng M, Huang J, Niu J, Xia L, Xiao J, Hu J, Lin L, Huang Q, Rong Z, Deng A, Zeng W, Li J, Li X, Tan X, Kang M, Guo L, Zhu Z, Gong D, Chen G, Dong M, Ma W. Risk factors associated with COVID-19 infection: a retrospective cohort study based on contacts tracing. Emerg Microbes Infect. 2020;9:1546-53.

24

Goh PH, Mahari WI, Ahad NI, Chaw LL, Kifli N, Goh BH, Yeoh SF, Goh KF, Ming LC. Risk factors affecting COVID-19 case fatality rate: A quantitative analysis of top 50 affected countries. Progress in Microbes & Molecular Biology. 2020;3:11-28.

25

Vernaz N, Agoritsas T, Calmy A, Gayet-Ageron A, Gold G, Perrier A, Picard F, Prendki V, Reny JL, Samer C, Stirnemann J, Vetter P, Zanella MC, Zekry D, Baggio S. Early experimental COVID-19 therapies: associations with length of hospital stay, mortality and related costs. Swiss Med Wkly. 2020;150:w20446.

26

Gümüş A, Çilli A, Çakın Ö, Karakurt Z, Ergan B, Aksoy E, Cengiz M. Factors Affecting Cost of Patients with Severe Community-Acquired Pneumonia in Intensive Care Unit. Turk Thorac J. 2019;20:216-23.

27

Ekingen E, Yildiz A. COVID-19 Treatment costs in Turkey: determinants and burden of the social security institution. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Derg. 2021;6:262-70.

28

Shorr AF, Bodi M, Rodriguez A, Sole-Violan J, Garnacho-Montero J, Rello J; CAPUCI Study Investigators. Impact of antibiotic guideline compliance on duration of mechanical ventilation in critically ill patients with community-acquired pneumonia. Chest. 2006;130:93-100.

29

Dashti HT, Bates D, Fiskio JM, Roche EC, Mora S, Demler O. Clinical Characteristics and Severity of COVID-19 Disease in Patients from Boston Area Hospitals. medRxiv [Preprint]. 2020:2020.07.27.20163071.

30

Miethke-Morais A, Cassenote A, Piva H, Tokunaga E, Cobello V, Rodrigues Gonçalves FA, Dos Santos Lobo R, Trindade E, Carneiro D Albuquerque LA, Haddad L; HCFMUSP Covid-19 Study Group. Unraveling COVID-19-related hospital costs: The impact of clinical and demographic conditions. MedRxiv. 2020;2020.12.24.20248633.

31

Garg S, Kim L, Whitaker M, O’Halloran A, Cummings C, Holstein R, Prill M, Chai SJ, Kirley PD, Alden NB, Kawasaki B, Yousey-Hindes K, Niccolai L, Anderson EJ, Openo KP, Weigel A, Monroe ML, Ryan P, Henderson J, Kim S, Como-Sabetti K, Lynfield R, Sosin D, Torres S, Muse A, Bennett NM, Billing L, Sutton M, West N, Schaffner W, Talbot HK, Aquino C, George A, Budd A, Brammer L, Langley G, Hall AJ, Fry A. Hospitalization Rates and Characteristics of Patients Hospitalized with Laboratory-Confirmed Coronavirus Disease 2019 - COVID-NET, 14 States, March 1-30, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69:458-64.

32

Chan JW, Ng CK, Chan YH, Mok TY, Lee S, Chu SY, Law WL. Short term outcome and risk factors for adverse clinical outcomes in adults with severe acute respiratory syndrome (SARS). Thorax. 2003;58:686-9.

33

CDC COVID-19 Response Team. Severe Outcomes Among Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) - United States, February 12-March 16, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69:343-6.