Öz
Giriş: Spontan bakteriyel peritonit (SBP), kronik karaciğer hastalığı (KAH) olan hastalarda kritik bir komplikasyondur. Spontan bakteriyel peritonitin klinik özelliklerini ve bakteriyel profilini anlamak, SBP’nin etkili yönetimi için esastır. Kronik karaciğer hastalığı olan hastaların klinik ve bakteriyolojik profilini ve SBP’nin sonlanımını etkileyen faktörleri incelemek.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2018 ile Aralık 2022 tarihleri arasında üçüncü basamak bir hastanede SBP tanısı alan 113 hastanın tıbbi kayıtları retrospektif olarak analiz edildi. Hastaların klinik özellikleri, laboratuvar parametreleri, sirozun nedenleri ve bakteri profilleri değerlendirildi. Bu parametreler ile klinik sonlanım arasındaki ilişkileri belirlemek için istatistiksel analizler yapıldı. P<0,05’lik istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 54,04 idi. Ortak klinik özellikler karın şişliği (%80,5) ve karın ağrısı (%54) idi. Böbrek fonksiyon testleri (yüksek kreatinin, bikarbonat, sodyum ve potasyum düzeyleri) ve karaciğer fonksiyon testleri (yüksek SGPT, alkalin fosfataz, gama-glutamil transferaz ve globulin düzeyleri) parametrelerinde anormallikler gözlendi. Asit sıvısı ve kanın bakteriyel kültürlerinde ağırlıklı olarak Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae türleri üredi. Sarılık (p=0,001) ve zihinsel durum değişikliği (p=0,000) klinik sonuçları önemli ölçüde etkiledi. Toplam lökosit sayısı (p=0,001) ve bikarbonat düzeyleri (p=0,008) klinik sonlanımla anlamlı düzeyde ilişkiliydi. Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı ve kriptojenik siroz klinik sonlanımla anlamlı derecede ilişkiliydi. Child-Pugh skorları, hastanede kalış süresi ve daha yüksek Son Dönem Karaciğer Hastalığı Modeli skorları ve INR, olumsuz sonlanımla ilişkilendirildi (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma, KAH’lı hastalarda SBP’nin klinik özelliklerine ve bakteriyel profilindeki bölgesel farklılıklara ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır. Bu faktörleri anlamak SBP’nin yönetimine ve prognozuna yardımcı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Bakteriyel enfeksiyon, kronik karaciğer hastalığı, klinik profil, E. coli
Kaynakça
Cheemerla S, Balakrishnan M. Global Epidemiology of Chronic Liver Disease. Clin Liver Dis (Hoboken). 2021;17:365-370.
Devarbhavi H, Asrani SK, Arab JP, Nartey YA, Pose E, Kamath PS. Global burden of liver disease: 2023 update. J Hepatol. 2023;79:516-537.
Mondal D, Das K, Chowdhury A. Epidemiology of Liver Diseases in India. Clin Liver Dis (Hoboken). 2022;19:114-117.
Huang CH, Lee CH, Chang C. Spontaneous Bacterial Peritonitis in Decompensated Liver Cirrhosis--A Literature Review. Livers. 2022;2:214-232.
Mahato T, Sharma Y, Thapa S. Spontaneous Bacterial Peritonitis among Chronic Liver Disease Patients with Ascites Admitted to the Department of Medicine of a Tertiary Care Centre: A Descriptive Cross-sectional Study. JNMA J Nepal Med Assoc. 2023;61:300-304.
Marciano S, Díaz JM, Dirchwolf M, Gadano A. Spontaneous bacterial peritonitis in patients with cirrhosis: incidence, outcomes, and treatment strategies. Hepat Med. 2019;11:13-22.
Tay PWL, Xiao J, Tan DJH, Ng C, Lye YN, Lim WH, Teo VXY, Heng RRY, Yeow MWX, Lum LHW, Tan EXX, Kew GS, Lee GH, Muthiah MD. An Epidemiological Meta-Analysis on the Worldwide Prevalence, Resistance, and Outcomes of Spontaneous Bacterial Peritonitis in Cirrhosis. Front Med (Lausanne). 2021;8:693652.
Paul K, Kaur J, Kazal HL. To Study the Incidence, Predictive Factors and Clinical Outcome of Spontaneous Bacterial Peritonitis in Patients of Cirrhosis with Ascites. J Clin Diagn Res. 2015;9:9-12.
Tsoris A, Marlar CA. Use of The Child Pugh Score in Liver Disease. StatPearls, 2023;
Singal AK, Kamath PS. Model for End-stage Liver Disease. J Clin Exp Hepatol. 2013;3:50-60.
Ameer MA, Foris LA, Mandiga P, Haseeb M. Spontaneous Bacterial Peritonitis. StatPearls, 2023.
Alaniz C, Regal RE. Spontaneous bacterial peritonitis: a review of treatment options. P T. 2009;34:204-210.
Duah A, Nkrumah KN. Spontaneous bacterial peritonitis among adult patients with ascites attending Korle-Bu Teaching Hospital. Ghana Med J. 2019;53:37-43.
Rahimi RS, Elliott AC, Rockey DC. Altered mental status in cirrhosis: etiologies and outcomes. J Investig Med. 2013;61:695-700.
Schopis M, Kumar A, Parides M, Tepler A, Sigal S. Admission Serum Bicarbonate Predicts Adverse Clinical Outcomes in Hospitalized Cirrhotic Patients. Can J Gastroenterol Hepatol. 2021;2021:9915055.
Ahmed Z, Ahmed U, Walayat S, Ren J, Martin DK, Moole H, Koppe S, Yong S, Dhillon S. Liver function tests in identifying patients with liver disease. Clin Exp Gastroenterol. 2018;11:301-307.
Nguyen LC, Lo TT, La HD, Doan HT, Le NT. Clinical, Laboratory and Bacterial Profile of Spontaneous Bacterial Peritonitis in Vietnamese Patients with Liver Cirrhosis. Hepat Med. 2022;14:101-109.
Lata J, Stiburek O, Kopacova M. Spontaneous bacterial peritonitis: a severe complication of liver cirrhosis. World J Gastroenterol. 2009;15:5505-5510.
Khan R, Ravi S, Chirapongsathorn S, Jennings W, Salameh H, Russ K, Skinner M, Mudumbi S, Simonetto D, Kuo YF, Kamath PS, Singal AK. Model for End-Stage Liver Disease Score Predicts Development of First Episode of Spontaneous Bacterial Peritonitis in Patients With Cirrhosis. Mayo Clin Proc. 2019;94:1799-1806.
Obstein KL, Campbell MS, Reddy KR, Yang YX. Association between model for end-stage liver disease and spontaneous bacterial peritonitis. Am J Gastroenterol. 2007;102:2732-2736.
