Öz
Giriş
Periferik intravenöz kateterler, intravenöz tedavi amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Kateterlerin erken çıkarılmasının başlıca nedeni flebit gibi komplikasyonların gelişmesidir. Bu çalışma, Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) enfeksiyonu olan ve olmayan hastalar arasında periferik intravenöz kateter ilişkili flebit gelişimi, kateter kalış süreleri ve yerleştirme uygulamalarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem
Çalışma tek merkezli, prospektif bir çalışma olarak tasarlanmış olup, 24 Ocak 2022 ile 24 Haziran 2022 tarihleri arasında yatan hastalarda gerçekleştirildi. Tüm kateterler flebit gelişen ve gelişmeyen şeklinde gruplandırılarak risk faktörleri açısından karşılaştırıldı. Koronavirüs hastalığı-2019 enfeksiyonu olan ve olmayan hastalar flebit risk faktörleri açısından eşleştirildi ve flebit insidansı ve kateter kalış süreleri karşılaştırıldı.
Bulgular
Üç yüz altmış dokuz hastada toplam 932 kateter prospektif olarak takip edildi. Flebit gelişme oranı %21,8’di. Tek değişkenli ve çok değişkenli analizde zayıf deri elastikiyeti, kateter yerleştirme zamanı (gece vardiyası) ve antibiyotik kullanımı flebit gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Koronavirüs hastalığı-2019 enfeksiyonu olan ve olmayan gruplar arasında flebit insidansı ve flebitsiz kateter kalış süresi açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Periferik intravenöz kateterlerin yerleştirilmesi için gerekli süre, COVID-19 enfeksiyonu olmayan gruba kıyasla COVID-19 grubunda anlamlı derecede daha yüksekti [ortanca13,5 dakika (10-15) vs. 5,0 dakika (5-10), p<0,001].
Sonuç
Koronavirüs hastalığı-2019, periferik intravenöz kateter ilişkili flebit gelişim riskini artırmadı ve flebitsiz kateter kalış süresini doğrudan etkilemedi. Periferik intravenöz kateterlerin yerleştirilmesi için gerekli süre, kişisel koruyucu ekipman kullanımı nedeniyle COVID-19 grubunda anlamlı derecede daha yüksekti. Flebit gelişimi için zayıf deri elastikiyeti, kateter yerleştirme zamanı (gece vardiyası) ve antibiyotik kullanımı bağımsız risk faktörleri olarak bulunsa da, COVID-19 flebit gelişimi için önemli bir risk faktörü saptanmadı. Çalışma sonuçlarımız, COVID-19 hastalarında klinik endikasyon varlığında periferik intravenöz kateterlerin değiştirilmesini desteklemektedir, ancak COVID-19’un kateter kalış süresi üzerinde anlamlı bir etkisi yoktur.
Anahtar Kelimeler: Periferik intravenöz kateter, COVID-19, komplikasyon, flebit, kateter kalış süresi
Kaynakça
Alexandrou E, Ray-Barruel G, Carr PJ, Frost SA, Inwood S, Higgins N, Lin F, Alberto L, Mermel L, Rickard CM; OMG Study Group. Use of Short Peripheral Intravenous Catheters: Characteristics, Management, and Outcomes Worldwide. J Hosp Med. 2018;13(5).
Zingg W, Pittet D. Peripheral venous catheters: an under-evaluated problem. Int J Antimicrob Agents. 2009;34(Suppl 4):S38-42.
Oleari F, Citterio C, Bontini S, Grassi O, Gozzo C, Premoli J, Mezzi MP, Roscio S, Muroni M, Cremona G, Biasini C, Mordenti P, Cavanna L. Bedside Peripheral Ultrasound-Guided Vascular Access in 253 Patients Hospitalized With COVID-19 Pneumonia: A Retrospective Italian Study. Cureus. 2022;14:e24157.
Marsh N, Larsen EN, Takashima M, Kleidon T, Keogh S, Ullman AJ, Mihala G, Chopra V, Rickard CM. Peripheral intravenous catheter failure: A secondary analysis of risks from 11,830 catheters. Int J Nurs Stud. 2021;124:104095.
Miliani K, Taravella R, Thillard D, Chauvin V, Martin E, Edouard S, Astagneau P; CATHEVAL Study Group. Peripheral Venous Catheter-Related Adverse Events: Evaluation from a Multicentre Epidemiological Study in France (the CATHEVAL Project). PLoS One. 2017;12:e0168637.
Ulusal damar erişim yönetimi rehberi SU. Turkish Journal of Hospital Infections. 2019;23:1-54.
Gorski LA, Hadaway L, Hagle ME, Broadhurst D, Clare S, Kleidon T, Meyer BM, Nickel B, Rowley S, Sharpe E, Alexander M. Infusion Therapy Standards of Practice, 8th Edition. J Infus Nurs. 2021;44(1S Suppl 1):S1-224.
Gidaro A, Vailati D, Gemma M, Lugli F, Casella F, Cogliati C, Canelli A, Cremonesi N, Monolo D, Cordio G, Frosi C, Destefanis R, Rossi A, Alemanno MC, Valenza F, Luisoni MD, Elli S, Caldarini A, Lucchini A, Paglia S, Baroni M, Giustivi D. Retrospective survey from vascular access team Lombardy net in COVID-19 era. J Vasc Access. 2022;23:532-7.
Gorski LA. The 2016 Infusion Therapy Standards of Practice. Home Healthc Now. 2017;35:10-8.
Ozger HS, Yasar M, Başyurt R, Bucak F, Dizbay M. Evaluation of the risk factors on time to phlebitis- and nonphlebitis-related failure when peripheral venous catheters were replaced as clinically indicated. J Vasc Access. 2021;22:69-74.
Helm RE, Klausner JD, Klemperer JD, Flint LM, Huang E. Accepted but unacceptable: peripheral IV catheter failure. J Infus Nurs. 2015;38:189-203.
Dizbay M, Ozger HS, Bilgetekin I, Basyurt R, Yurtal O, Simsek H, Baran Aksakal N. Cost-Effectiveness Analysis of Low-Cost, Domestic Short Peripheral Catheters Versus Higher-Priced, Imported Short Peripheral Catheters. J Infus Nurs. 2019;42:209-14.
Singh R, Bhandary S, Pun KD. Peripheral intravenous catheter related phlebitis and its contributing factors among adult population at KU Teaching Hospital. Kathmandu Univ Med J (KUMJ). 2008;6:443-7.
Zhang L, Ye B, Chen Z, Chen ZS. Progress in the studies on the molecular mechanisms associated with multidrug resistance in cancers. Acta Pharm Sin B. 2023;13:982-97.
Rickard CM, Webster J, Wallis MC, Marsh N, McGrail MR, French V, Foster L, Gallagher P, Gowardman JR, Zhang L, McClymont A, Whitby M. Routine versus clinically indicated replacement of peripheral intravenous catheters: a randomised controlled equivalence trial. Lancet. 2012;380:1066-74.
Webster J, Osborne S, Rickard CM, Marsh N. Clinically-indicated replacement versus routine replacement of peripheral venous catheters. Cochrane Database Syst Rev. 2019;1:CD007798.
