Öz
Giriş: Mikst kandidemi ve geç tekrarlayan kandidemi nadir görülen durumlardır. Bu konulardaki çalışmalar sınırlıdır. Amacımız bu nadir durumların özelliklerini, risk faktörlerini ve sonuçlarını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Mayıs 2019-Mayıs 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi’nde kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Mikst kandidemi, 72 saat içinde alınan iki kan kültürü şişesinde veya eş zamanlı alınan bir kan kültürü şişesinde (klinik semptomları olan bir hastadan) en az iki Candida türünün izolasyonu olarak tanımlandı. Geç tekrarlayan kandidemi, ilk kandidemi atağının tedavisi tamamlandıktan ve semptomların düzelmesinden en az 30 gün sonra kandideminin tekrarlaması olarak tanımlandı. Çalışmada mikst kandidemi hastaları ile monomikrobiyal kandidemi hastaları karşılaştırıldı. Geç tekrarlayan kandidemi grubu, tek ataklı kandidemi grubuyla karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışma süresi boyunca 533 hastada 549 kandidemi atağı tespit edildi. Bu hastaların 38’inde (%7,1) mikst kandidemi saptandı. Tedavi sonrası iyileşen ve 30 günden uzun yaşayan 149 hastanın 16’sında (%10,7) geç tekrarlayan kandidemi görüldü. Mikst kandidemi grubunda, monomikrobiyal kandidemi grubuna kıyasla abdominal cerrahi ve enstrümantasyon, kemoterapi ve transplantasyon öyküsü anlamlı derecede yüksekti. Geç tekrarlayan kandidemi grubu, tek ataklı kandidemi ile karşılaştırıldığında, abdominal cerrahi ve enstrümantasyon öyküsü, eşlik eden bakteriyemi, kandida kolonizasyon indeksinin >0,5 olması ve 1 yıllık takipteki mortalite anlamlı olarak daha yüksek oranda saptandı.
Sonuç: Hem mikst kandidemi hem de geç tekrarlayan kandidemide, abdominal cerrahi ve enstrümantasyon uygulanan hastalarda anlamlı derecede daha yaygın saptandı Tanı yöntemlerinin gelişmesiyle birlikte bu nadir vakalarla daha sık karşılaşabiliriz. Kandidemi yüksek mortalite oranına sahip olduğundan tekrarlayan kandidemiler gözden kaçabilir. Araştırma sonuçlarına göre iyileşen kandidemi vakalarında tekrarlama riski %10’dur.
Anahtar Kelimeler: Kandidemi, mikst kandidemi, geç tekrarlayan kandidemi, risk faktörleri, mortalite
Kaynakça
Wan Ismail WNA, Jasmi N, Khan TM, Hong YH, Neoh CF. The Economic Burden of Candidemia and Invasive Candidiasis: A Systematic Review. Value Health Reg Issues. 2020;21:53-8.
Koehler P, Stecher M, Cornely OA, Koehler D, Vehreschild MJGT, Bohlius J, Wisplinghoff H, Vehreschild JJ. Morbidity and mortality of candidaemia in Europe: an epidemiologic meta-analysis. Clin Microbiol Infect. 2019;25:1200-12.
Poissy J, Damonti L, Bignon A, Khanna N, Von Kietzell M, Boggian K, Neofytos D, Vuotto F, Coiteux V, Artru F, Zimmerli S, Pagani JL, Calandra T, Sendid B, Poulain D, van Delden C, Lamoth F, Marchetti O, Bochud PY; FUNGINOS; Allfun French Study Groups. Risk factors for candidemia: a prospective matched case-control study. Crit Care. 2020;24:109.
Blumberg HM, Jarvis WR, Soucie JM, Edwards JE, Patterson JE, Pfaller MA, Rangel-Frausto MS, Rinaldi MG, Saiman L, Wiblin RT, Wenzel RP; National Epidemiology of Mycoses Survey(NEMIS) Study Group. Risk factors for candidal bloodstream infections in surgical intensive care unit patients: the NEMIS prospective multicenter study. The National Epidemiology of Mycosis Survey. Clin Infect Dis. 2001;33:177-86.
Wenzel RP. Nosocomial candidemia: risk factors and attributable mortality. Clin Infect Dis. 1995;20:1531-4.
Jensen J, Muñoz P, Guinea J, Rodríguez-Créixems M, Peláez T, Bouza E. Mixed fungemia: incidence, risk factors, and mortality in a general hospital. Clin Infect Dis. 2007;44:109-14.
Muñoz P, Vena A, Valerio M, Álvarez-Uría A, Guinea J, Escribano P, Bouza E. Risk factors for late recurrent candidaemia. A retrospective matched case-control study. Clin Microbiol Infect. 2016;22:277.
Pittet D, Monod M, Suter PM, Frenk E, Auckenthaler R. Candida colonization and subsequent infections in critically ill surgical patients. Ann Surg. 1994;220:751-8.
León C, Ruiz-Santana S, Saavedra P, Almirante B, Nolla-Salas J, Alvarez-Lerma F, Garnacho-Montero J, León MA; EPCAN Study Group. A bedside scoring system (“Candida score”) for early antifungal treatment in nonneutropenic critically ill patients with Candida colonization. Crit Care Med. 2006;34:730-7.
Ramos A, Romero Y, Sánchez-Romero I, Fortún J, Paño JR, Pemán J, Gurguí M, Rodríguez-Baño J, Padilla B. Risk factors, clinical presentation and prognosis of mixed candidaemia: a population-based surveillance in Spain. Mycoses. 2016;59:636-43.
Pulimood S, Ganesan L, Alangaden G, Chandrasekar P. Polymicrobial candidemia. Diagn Microbiol Infect Dis. 2002;44:353-7.
Ling H, Yuan Z, Shen J, Wang Z, Xu Y. Accuracy of matrix-assisted laser desorption ionization-time of flight mass spectrometry for identification of clinical pathogenic fungi: a meta-analysis. J Clin Microbiol. 2014;52:2573-82.
Chapman B, Slavin M, Marriott D, Halliday C, Kidd S, Arthur I, Bak N, Heath CH, Kennedy K, Morrissey CO, Sorrell TC, van Hal S, Keighley C, Goeman E, Underwood N, Hajkowicz K, Hofmeyr A, Leung M, Macesic N, Botes J, Blyth C, Cooley L, George CR, Kalukottege P, Kesson A, McMullan B, Baird R, Robson J, Korman TM, Pendle S, Weeks K, Liu E, Cheong E, Chen S; Australian and New Zealand Mycoses Interest Group. Changing epidemiology of candidaemia in Australia. J Antimicrob Chemother. 2017;72:1103-8. Erratum in: J Antimicrob Chemother. 2017;72:1270.
Mamali V, Siopi M, Charpantidis S, Samonis G, Tsakris A, Vrioni G, On Behalf Of The Candi-Candi Network. Increasing Incidence and Shifting Epidemiology of Candidemia in Greece: Results from the First Nationwide 10-Year Survey. J Fungi (Basel). 2022;8:116.
Richardson M, Lass-Flörl C. Changing epidemiology of systemic fungal infections. Clin Microbiol Infect. 2008;14(Suppl 4):5-24.
Boktour MR, Kontoyiannis DP, Hanna HA, Hachem RY, Girgawy E, Bodey GP, Raad II. Multiple-species candidemia in patients with cancer. Cancer. 2004;101:1860-5.
Lai MY, Hsu JF, Chu SM, Wu IH, Huang HR, Chiang MC, Fu RH, Tsai MH. Risk Factors and Outcomes of Recurrent Candidemia in Children: Relapse or Re-Infection? J Clin Med. 2019;8:99.
Almirante B, Rodríguez D, Park BJ, Cuenca-Estrella M, Planes AM, Almela M, Mensa J, Sanchez F, Ayats J, Gimenez M, Saballs P, Fridkin SK, Morgan J, Rodriguez-Tudela JL, Warnock DW, Pahissa A; Barcelona Candidemia Project Study Group. Epidemiology and predictors of mortality in cases of Candida bloodstream infection: results from population-based surveillance, barcelona, Spain, from 2002 to 2003. J Clin Microbiol. 2005;43:1829-35.
Asmundsdóttir LR, Erlendsdóttir H, Gísladóttir AL, Gottfredsson M. Molecular epidemiology of late recurrent candidaemia--a population-based study in Iceland. Clin Microbiol Infect. 2012;18:195-201.
Ala-Houhala M, Anttila VJ. Characteristics of late recurrent candidemia in adult patients. Mycoses. 2021;64:503-10.
Paulitsch AH, Willinger B, Zsalatz B, Stabentheiner E, Marth E, Buzina W. In-vivo Candida biofilms in scanning electron microscopy. Med Mycol. 2009;47:690-6.
Guerra-Romero L, Telenti A, Thompson RL, Roberts GD. Polymicrobial fungemia: microbiology, clinical features, and significance. Rev Infect Dis. 1989;11:208-12.
Bongomin F, Gago S, Oladele RO, Denning DW. Global and Multi-National Prevalence of Fungal Diseases-Estimate Precision. J Fungi (Basel). 2017;3:57.
