Öz
Giriş
Kadın doğum uzmanları, İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü (HIV) ile yaşayan ya da HIV bulaşma riski taşıyan kadınlara ulaşma ve onlarla iletişim kurma konusunda çok önemli aracılardır. Kadın doğum uzmanlarının güncel HIV bilgisi, gebelik öncesi danışmanlık ve HIV pozitif gebe kadınların takibinde klinik kararlar alabilmeleri için de önemlidir.
Gereç ve Yöntem
Kadın doğum uzmanlarının HIV ve gebelik hakkındaki bilgilerini ve HIV pozitif gebelerin takibine ilişkin davranışlarını değerlendirmek amacıyla katılımcılara 54 soruluk yüz yüze ve çevrimiçi bir anket uygulanmıştır. Anketimiz demografik bilgiler, HIV, belirlenemeyen=bulaştırmayan (B=B), maruziyet öncesi profilaksi (PrEP), hasta yönetimi ve tedavi yaklaşımları ile ilgili soruları içeren beş bölümden oluşmaktadır.
<strong>Bulgular: </strong>Çalışmaya 15’i (%11,3) öğretim üyesi, 43’ü (%32,3) uzman ve 75’i (%56,4) asistan olmak üzere toplam 133 kadın hastalıkları ve doğum uzmanı katılmıştır. Katılımcıların önemli bir kısmı HIV/Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu (AIDS) hakkında hiçbir şey bilmediğini (%2,2) veya çok az şey bildiğini (%34,6) düşünmektedir. Beş yıldan az deneyime sahip katılımcıların önemli bir kısmı (%40,5) HIV ile ilgili hiçbir bilimsel toplantıya katılmadıklarını ve hiçbir kılavuz ya da makale okumadıklarını belirtmiştir. Katılımcıların %34,6’sı hiç HIV pozitif gebelik takip etmemişken, %43,6’sı sadece bir ila beş HIV pozitif gebelik takip ettiğini bildirmiştir. Katılımcıların %49,6’sı HIV’in tedaviye rağmen ilerlemeye devam edecek ve ölüme yol açacak bir enfeksiyon olduğuna inanırken, %74,4’ü U=U terimini hiç duymadığını ve sadece %18,8’i PrEP hakkında biraz bilgi sahibi olduğunu söylemiştir. HIV’li gebe kadınlarda sperm hazırlama teknikleri, sezaryen endikasyonları ve intravenöz zidovudin kullanımı hakkında bilgi eksikliği vardı.
Sonuç
Türkiye’de kadın doğum uzmanları arasında HIV virüsü, hastalığın seyri, antiretroviral ilaçların etkinliği ve bu ilaçların gebelikte kullanımı konusunda bilgi düzeyi yeterli değildir. HIV insidansının ve prevalansının önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde artmaya devam edeceği ve bu artışın önemli bir bölümünü doğurganlık çağındaki genç kadınların oluşturacağı düşünüldüğünde, kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının HIV ve gebelik konusunda kendilerini güncel tutmaları büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: HIV pozitif gebe kadın, belirlenemeyen=bulaştırmayan, U=U, maruziyet öncesi profilaksi, kadın doğum uzmanlarının bilgisi
Kaynakça
Elliott T, Sanders E J, Doherty M, Ndung’u T, Cohen M, Patel P, Cairns G, Rutstein S E, Ananworanich J, Brown C, Fidler S. Challenges of HIV diagnosis and management in the context of pre-exposure prophylaxis (PrEP), post-exposure prophylaxis (PEP), test and start and acute HIV infection: a scoping review. J Int AIDS Soc. 2019;22:e25419.
Murewanhema G, Musuka G, Moyo P, Moyo E, Dzinamarira T. HIV and adolescent girls and young women in sub-Saharan Africa: a call for expedited action to reduce new infections. IJID Reg. 2022;5:30-2.
Mvilongo P T N, Vanhamel J, Siegel M, Nöstlinger C. The “4th 90” target as a strategy to improve health-related quality of life of people living with HIV in sub-Saharan Africa. Trop Med Int Health. 2022;27:1026-43.
Lau LH, Lee MP, Wong BC, Kwong TS, Hui WM, Chan JM, Lee SS. HIV-related public stigma in the era of “Undetectable=Untransmittable”: a population-based study in Hong Kong. BMC Public Health. 2024;24:1517.
Centers for Disease Control and Prevention, HIV Medicine Association of the Infectious Diseases Society of America, Pediatric Infectious Diseases Society, HHS Panel on Treatment of HIV During Pregnancy and Prevention of Perinatal Transmission-A Working Group of the Office of AIDS Research Advisory Council (OARAC). Recommendations for the use of antiretroviral drugs during pregnancy and interventions to reduce perinatal HIV transmission in the United States. [Updated 2024 Dec 19]. In: ClinicalInfo.HIV.gov [Internet]. Rockville (MD): US Department of Health and Human Services; 2002. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK586310/
Gökengin D, Kurtaran B, Korten V, Tabak F, Ünal S. HIV/AIDS Tanı, İzlem ve Tedavi El Kitabı, 2. baskı. Aralık 2021. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from: https://www.klimik.org.tr/wp-content/uploads/2022/03/HIV_AIDS-El-Kitabi_-Sürüm-2.pdf
Republic of Türkiye Ministry of Health, General Directorate of Public Health. Türkiye HIV/AIDS Control Program. Ankara; 2019. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Programlar/HIV_AIDS_Kontrol_Programi.pdf
Dişçi R. Temel ve Klinik Biyoistatistik. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2015.
· Murchu E, Marshall L, Teljeur C, Harrington P, Hayes C, Moran P, Ryan M. Oral pre-exposure prophylaxis (PrEP) to prevent HIV: a systematic review and meta-analysis of clinical effectiveness, safety, adherence and risk compensation in all populations. BMJ Open. 2022;12:e048478.
World Health Organization. Consolidated guidelines on HIV prevention, diagnosis, treatment and care for key populations. Geneva: World Health Organization; 2014.
World Health Organization. WHO expands recommendation on oral pre-exposure prophylaxis of HIV infection (PrEP). 2015. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/197906/WHO_HIV_2015.48_eng.pdf?sequence=1
European AIDS Clinical Society. EACS Guidelines 2024, version 12.1, November 2024. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://eacs.sanfordguide.com/
World Health Organization, Global HIV Programme. Mother-to-child transmission of HIV. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://www.who.int/teams/global-hiv-hepatitis-and-stis-programmes/hiv/prevention/mother-to-child-transmission-of-hiv
Turkish Ministry of Health, General Directorate of Public Health. HIV/AIDS Statistics. Last accessed date: 2025 Mar 6. Available from:https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/bulasici-hastaliklar-ve-erken-uyari-db/Dokumanlar/Istatistikler/Ek_HIV-AIDS_Istatistikleri.pdf
Yaylali E, Erdogan Z M, Calisir F, Gokengin D, Korten V, Tabak F, Tasova Y, Unal S, Ozelgun B, Ozcagli T G, Sahin T. Modeling the future of HIV in Türkiye: cost-effectiveness analysis of improving testing and diagnosis. PLoS One. 2023;18:e0286254.
