Öz
Giriş
Bu çalışmada, bir üçüncü basamak hematoloji-onkoloji eğitim hastanesinde farklı meslek gruplarının el hijyeni (EH) uygulamalarına uyumunu değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem
Doktorlar, hemşireler ve yardımcı personel arasında, kurum içi eğitim, EH uyumsuzluğu durumunda personeli anında bilgilendirme, uyarı ve takdir e-postaları gönderilmesi dahil olmak üzere birden fazla müdahaleden önce ve sonra EH uyumunu değerlendirmek için prospektif gözlemsel bir çalışma yürütüldü. Kör olmayan bir şekilde yapılan EH gözlemleri, Dünya Sağlık Örgütü’nün 5 endikasyonuna uygun olarak, Kasım 2022 ile Temmuz 2024 arasında enfeksiyon kontrol hemşireleri tarafından gerçekleştirildi. İstatistiksel analiz ki-kare testi ile yapıldı ve p-değeri <0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular
Yirmi bir aylık dönemde toplam 6990 EH gözlemi yapıldı ve %71,8 (5020/6990) oranında EH uyumu saptandı. En yüksek uyum hemşirelerde (%76,6) iken en düşük uyum doktorlarda %63,4 (p<0,001) oldu. Aylık bazda en düşük EH uyumu Mayıs 2023’te (%36) iken en yüksek uyum Nisan 2024’te (%92,1) oldu. Mayıs ayında gönderilen ilk e-posta döngüsünden sonra uyum %36’dan %74’e istikrarlı bir şekilde arttı. İstatistiksel analiz, Mayıs 2023 ile Haziran 2023 arasında EH uyumunda önemli bir yükselme olduğunu gösterdi (p=0,013). Mayıs ile Ekim 2023 arasındaki uyum oranlarını karşılaştıran daha ileri analiz, istatistiksel olarak önemli farklılıklar ortaya koydu (p<0,001). Ayrıca, EH uyumu Kasım 2022-Nisan 2023 [606/1102-%55], Mayıs-Ekim 2023 [1405/2376-%59,1], Kasım 2023-Nisan 2024 [1866/2242-%83,2] ve Mayıs-Temmuz 2024 [1143/1270=%90] arasında istikrarlı bir şekilde yükseldi (p<0,001). Aralık 2023’ten sonra EH uyumu tutarlı bir şekilde %80’in üzerinde kaldı.
Sonuç
On sekiz aylık bir uygulama süresinin ardından, EH uyum oranlarımız %80’i aştı. Kişiselleştirilmiş geri bildirim mekanizmalarının ve diğer müdahalelerin uygulanması, EH uyum seviyeleri üzerinde önemli bir olumlu etki gösterdi.
Ayrıca bu durum, görev başındaki personel arasında adil ve şeffaf gözlemlerle de doğrulandı. EH uyumunu daha da artırmak için ek destekleyici çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: El hijyeni, enfeksiyon kontrolü, multimodal müdahaleler, nosokomyal enfeksiyonlar, hastane kaynaklı enfeksiyonlar, sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlar
Kaynakça
Pittet D, Donaldson L. Clean care is safer care: a worldwide priority. Lancet. 2005;366:1246-7.
Kilpatrick C, Tartari E, Deeves M, Pittet D, Allegranzi B. World Health Organization World Hand Hygiene Day, 5 May 2024. Am J Infect Control. 2024;52:621.
Sax H, Allegranzi B, Uçkay I, Larson E, Boyce J, Pittet D. My five moments for hand hygiene. J Hosp Infect. 2007;67:9-21.
Mortell M, Balkhy HH, Tannous EB, Jong MT. Physician “defiance” towards hand hygiene compliance. J Saudi Heart Assoc. 2013;25:203-8.
Pittet D. Improving compliance with hand hygiene in hospitals. Infect Control Hosp Epidemiol. 2000;21:381-6.
Demirel A. Improvement of hand hygiene compliance in a private hospital using the Plan-Do-Check-Act (PDCA) method. Pak J Med Sci. 2019;35.
Pittet D, Hugonnet S, Harbarth S, Mourouga P, Sauvan V, Touveneau S, Perneger TV. Effectiveness of a hospital-wide programme to improve compliance with hand hygiene. Lancet. 2000;356:1307-12.
Allegranzi B, Gayet-Ageron A, Damani N, Bengaly L, McLaws ML, Moro ML, Memish Z, Urroz O, Richet H, Storr J, Donaldson L, Pittet D. Global implementation of WHO’s multimodal strategy for improvement of hand hygiene. Lancet Infect Dis. 2013;13:843-51.
Sax H, Allegranzi B, Chraïti MN, Boyce J, Larson E, Pittet D. The World Health Organization hand hygiene observation method. Am J Infect Control. 2009;37:827-34.
Uyan Önal A, Aksoy F, Azak E, Meriç Koç M, Alkan Çeviker S, Ataman Hatipoğlu Ç, Gözüküçük R, Sehmen E, Uğurlu K, Şenol G, Durmuş G, Elmaslar Mert HT, Alay H, Koç F, Çağlayan D, Dikiş D, Bilgili Korkmaz N, Küçüker ND, Kepeli N, Ulusoy B, Akşit Barik Ş, Pullukçu H, Sipahi H, Arda B, Ulusoy S, Sipahi OR. Hand hygiene compliance in some intensive care units of Turkey. Mediterr J Infect Microb Antimicrob. 2019.
Ceparano M, Covelli A, Baccolini V, Isonne C, Sciurti A, Migliara G, De Giusti M, Marzuillo C, Villari P. Prevalence and predictors of hand hygiene compliance in clinical, surgical and intensive care unit wards. Ann Ig. 2024.
Chakma SK, Hossen S, Rakib TM, Hoque S, Islam R, Biswas T, Islam Z, Islam MM. Effectiveness of a hand hygiene training intervention in improving knowledge and compliance rate among healthcare workers in a respiratory disease hospital. Heliyon. 2024;10:e27286.
Dikiş D, Şimşek S, Kepeli N, Küçükler N, Ulusoy B, Bilgili Korkmaz N, Akşit Barık Ş, Uzunbayır Akel N, Erdem HA, Sipahi OR, Arda B, Çilli FF, Metin DY, Özinel MA, Ulusoy S. Evaluation of hygiene compliance rates among healthcare workers in a university hospital. Ege Tıp Derg. 2020;59:91-6.
Ahmadipour M, Dehghan M, Ahmadinejad M, Jabarpour M, Mangolian Shahrbabaki P, Ebrahimi Rigi Z. Barriers to hand hygiene compliance in intensive care units during the COVID-19 pandemic. Front Public Health. 2022;10.
Midturi JK, Narasimhan A, Barnett T, Sodek J, Schreier W, Barnett J, Wheeler C, Barton L, Stock EM, Arroliga AC. A successful multifaceted strategy to improve hand hygiene compliance rates. Am J Infect Control. 2015;43:533-6.
Barnett T, Sodek J, Narasimhan A, Barnett J, Wheeler C, Schreier W, Goldwater M, Ellis N, Braungart C, Urbanovsky R, Michalkowski M. A successful multifaceted strategy to improve hand hygiene compliance rates at a major teaching institution. Am J Infect Control. 2013;41:S11-2.
Pittet D, Boyce JM. Hand hygiene and patient care: pursuing the Semmelweis legacy. Lancet Infect Dis. 2001;1:9-20.
Martín-Madrazo C, Soto-Díaz S, Cañada-Dorado A, Salinero-Fort MA, Medina-Fernández M, de Santa Pau EC, Gómez-Campelo P, Abánades-Herranz JC. Cluster randomized trial to evaluate the effect of a multimodal hand hygiene improvement strategy in primary care. Infect Control Hosp Epidemiol. 2012;33:681-8.
Holden JD. Hawthorne effects and research into professional practice. J Eval Clin Pract. 2001;7:65-70.
Purssell E, Drey N, Chudleigh J, Creedon S, Gould DJ. The Hawthorne effect on adherence to hand hygiene in patient care. J Hosp Infect. 2020;106:311-7.
