Öz
Dapson, trimetoprim–sülfametoksazol (TMP-SMX)’i tolere edemeyen HIV enfeksiyonu olan hastalarda, birinci basamak ajan olan TMP-SMX’e alternatif olarak Pneumocystis jirovecii pnömonisi (PCP) profilaksisinde kullanılmaktadır. Methemoglobinemi, dapsonun bilinen bir yan etkisi olup genellikle glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) eksikliği ile ilişkilidir; ancak normal enzim aktivitesine sahip hastalarda da görülebilir. Bu çalışmada, PCP profilaksisi amacıyla dapson kullanan ve G6PD eksikliği olmayan yeni tanı almış HIV enfekte bir hastada gelişen erken başlangıçlı methemoglobinemi olgusu sunulmuştur. CD4 T hücre sayısı 32/mm³ olan 24 yaşındaki erkek hastada, dapson başlanmasından yaklaşık 72 saat sonra oksijen satürasyonunda düşüş gelişti. Minimal semptomlara rağmen, methemoglobin düzeylerinin %11,5’e kadar arttığı saptandı. Dapson tedavisi kesildi ve hasta metilen mavisi ile tedavi edilerek hızlı düzelme sağlandı. Dapsona bağlı methemoglobinemi iyi tanımlanmış olmakla birlikte, PCP profilaksisi amacıyla dapson kullanan HIV enfekte hastalarda bildirilen olgular sınırlıdır. Bu olgu, methemoglobineminin G6PD eksikliği olmaksızın da gelişebileceğini ve erken tanının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dapson, methemoglobinemi, HIV, PCP profilaksisi, G6PD
Kaynakça
Burke P, Jahangir K, Kolber MR. Dapsone-induced methemoglobinemia: case of the blue lady. Can Fam Physician. 2013;59(9):958-61.
Vieira JL, Riveira JG, Martins AN, Silva JP, Salgado CG. Methemoglobinemia and dapsone levels in patients with leprosy. Braz J Infect Dis. 2010;14(3):319-21.
Bai S, Kisule A, Singh B, Luthra K, Kumar D. Dapsone-induced methemoglobinemia in a woman with multiple myeloma without glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency. Cureus. 2024;16(6):e63249.
Shenouda M, Padilla M, Silva J, Castillo H, Austin A. Dapsone-induced methemoglobinemia: a case report. Cureus. 2022;14(2):e22466.
European AIDS Clinical Society. EACS guidelines version 12.1. Brussels: European AIDS Clinical Society; 2024. Available from: https://www.eacsociety.org/guidelines/eacs-guidelines/. Accessed June 11, 2026.
Keerty D, Eaton K, Haynes E. Dapsone-induced hypoxia. Cureus. 2020;12:e9334.
Ghatak T, Poddar B, Baronia AK. Dapsone induced methemoglobinemia and hemolysis in a G6PD-deficient girl, possibly aggravated by aggressive methylene blue therapy. Indian J Dermatol. 2013;58:410.
Katırcı Y, Başpınar İ, Karamercan MA, Coşkun F. Yüksek doz dapson alımına bağlı methemoglobinemi olgusu. Düzce Tıp Fakültesi Dergisi. 2014;16:40-41.
