Öz
Kronik hepatit C virüsü (HCV) enfeksiyonu hemodiyaliz hastalarında, normal popülasyona göre daha sık görülür ve bu hastalar için mortalite açısından bağımsız bir risk faktörüdür. Bu hastalarda kalıcı viral yanıt elde edilmesi çok faydalı olduğu ve elde edilecek yanıtın transplantasyon sonrasında da %90-100 oranında devam edeceği için transplantasyon planlanan tüm kronik HCV enfeksiyonu olan hemodiyaliz hastalarına hepatit C tedavisi kuvvetle önerilmektedir. Kırk beş yaşında beyaz, erkek hasta, kronik böbrek yetmezliği nedeniyle renal transplantasyon planlandığı ve kronik HCV enfeksiyonu olduğu için HCV tedavisi planlanması açısından kliniğimize başvurdu. Hasta 2007 yılından itibaren haftada üç kez hemodiyalize giriyordu. Hastaya 15 yıl önce kronik HCV enfeksiyonu tanısı konulmuş ve bu nedenle 2000 yılında 48 hafta interferon, 2004 yılında da 48 hafta pegile-interferon monoterapisi verilmişti. Her iki tedavi sonunda da tedavi sonu yanıt alınmasına karşın relaps gelişti. Hastaya 24 hafta pegileinterferon- α2a (135 μg/hafta), 24 hafta ribavirin (200 mg/gün) ve 12 hafta telaprevir (3 x 750 mg) tedavisi verildi ve hastaya haftalık kontrol önerildi. Tedavi genel olarak iyi tolere edildi ve kalcı viral yanıt gelişti. Genotip 1 kronik HCV enfeksiyonu olan hemodiyaliz hastalarında üçlü tedavi bir tedavi seçeneği olarak uygulanabilir.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, kronik böbrek yetmezliği, kronik hepatit C, üçlü tedavi
Kaynakça
Tang S, Lai KN. Chronic viral hepatitis in hemodialysis patients. Hemodial Int 2005; 9: 169-79.
Furusyo N, Hayashi J, Kanamoto-Tanaka Y, Ariyama I, Etoh Y, Shigematsu M, et al. Liver damage in hemodialysis patients with hepatitis C virus viremia: a prospective 10-year study. Dig Dis Sci 2000; 45: 2221-8.
Kose S, Gurkan A, Akman F, Kelesoglu M, Uner U. Treatment of hepatitis C in hemodialysis patients using pegylated interferon á-2a in Turkey. J Gastroenterol 2009; 44: 353-8.
Fabrizi F, Takkouche B, Lunghi G, Dixit V, Messa P, Martin P. The impact of hepatitis C virus on survival in dialysis patients: Meta-analysis of observational studies. J Viral Hepat 2007; 14: 697-703.
Deltenre P, Moreno C, Tran A, Olliver I, Provot F, Stanke F, et al. Anti-viral therapy in haemodialysed HCV patients: efficacy, tolerance and treatment strategy. Aliment Pharmacol Ther 2011; 34: 454-61.
Mahmoud IM, Sobh MA, El-Habashi AF et al: Interferon therapy in hemodialysis patients with chronic hepatitis C: study of tolerance, efficacy and posttransplantation course. Nephron Clin Pract 2005; 100: 133-9.
Fabrizi F, Lunghi G, Ganeshan SV, Martin P, Messa P. Hepatitis C virus infection and the dialysis patient. Semin Dial 2007; 20: 416-22.
Meyers CM, Seeff LB, Stehman-Breen CO, et al. Hepatitis C and renal disease: an update. Am J Kidney Dis 2003; 42: 631-57.
Dumortier J, Guillaud O, Gagnieu MC, Janbon B, Juillard L, Morelon E, et al. Anti-viral triple therapy in haemodialysed HCV patients: Is it feasible? J Clin Virol 2013; 56: 146-9.
Fabrizi F, Lunghi G, Dixit V, Martin P. Meta-analysis: anti-viral therapy of hepatitis C virus-related liver disease in renal transplant patients. Aliment Pharmacol Ther 2006; 24: 1413-22.
Ghany MG, Strader DB, Thomas DL, Seeff LB. Diagnosis, management and treatment of hepatitis C: an update. Hepatology 2009; 49: 1335-74.
Fabrizi F, Dixit V, Martin P, Messa P. Combined antiviral therapy of hepatitis C virus in dialysis patients: meta-analysis of clinical trials. J Viral Hepat 2011; 18: 263-9.
Carrion AF, Fabrizi F, Martin P. Should ribavirin be used to treat hepatitis C in dialysis patients? Semin Dialysis 2011; 24: 272-4.
Alsaran K, Sabry A, Shaheen N. Pegylated interferon alpha-2a for treatment of chronic HCV infection in hemodialysis patients: a single Saudi center experience. Int Urol Nephrol 2011; 43: 865-73.
Gupta SK, Kantesarina B, Glue P. Pharmacokinetics, safety and tolerability of ribavirin in hemodialysisdependent patients. Eur J Clin Pharmacol 2012; 68: 415-8.
Hakim W, Sheikh S, Inayat I, Caldwell C, Smith D, Lorber M, et al. HCV response in patients with end stage renal disease treated with combination pegylated interferon á-2a and ribavirin. J Clin Gastroenterol 2009; 43: 477-81.
Poordad F, Lawitz E, Reddy R, Afdhal NH, Hezode C, Zeuzem S, et al. Effects of ribavirin dose reduction vs. erythropoietin for boceprevir-related anemia in patients with chronic hepatitis C virus genotype 1 infection-A randomized trial. Gastroenterology 2013; 145: 1035-44.
Rendina M, Schena A, Castellaneta NM, Losito F, Amoruso AC, Stallone G, et al. The treatment of chronic hepatitis C with peginterferon alfa-2a (40 kDa) plus ribavirin in haemodialysed patients awaiting renal transplant. J Hepatol 2007; 46: 768-74.
Akhan SC, Kalender B, Ruzgar M. The response to pegylated interferon alpha 2a in haemodialysis patients with hepatitis C virus infection. Infection 2008; 36: 341-4.
Ayaz C, Celen MK, Yuce UN, Geyik MF: Efficacy and safety of pegylated-interferon á-2a in hemodialysis patients with chronic hepatitis C. World J Gastroenterol 2008; 14: 255-9.
Kose S, Senger SS, Ersan G, Cavdar G. Virological responses of pegylated interferon alpha-2a treatment in hemodialysis patients infected with hepatitis C. Clin Exp Nephrol 2013; 17: 115-9.
Kokoglu OM, Ucmak H, Hosoglu S, Cetinkaya A, Kantarceken B, Buyukbese MA, et al. Efficacy and tolerability of pegylated-interferon alpha-2a in hemodialysis patients with chronic hepatitis C. J Gastroenterol Hepatol 2006; 21: 575-80.
Gaetano JN, Reau N: Hepatitis C. management of side effects in the era of direct-acting antivirals. Curr Gastroenterol Rep 2013; 15: 305.
