Öz
Streptoccus pneumoniae toplum kökenli akut bakteriyel menenjitlerin etyolojisinde en sık karşımıza çıkan mikroorganizmadır. Ülkemizde, S. pneumoniae’larda üçüncü kuşak sefalosporin direnci oldukça nadir görülmektedir. Pnömokok menenjiti tedavisinde üçüncü kuşak sefalosporinler en sık kullanılan antimikrobiyal ajanlardır. Bu yazıda, üçüncü kuşak sefalosporinlere duyarlılığı azalmış bir pnömokok menenjiti olgusu sunulmuştur. Elli altı yaşında erkek hasta Mart 2012 tarihinde, baş ağrısı, bulantı-kusma ve ateş yüksekliği şikayetiyle kliniğimize başvurdu. Fizik muayene bulgularında Glasgow koma skoru 15, kooperasyonu ve oryantasyonu normaldi. Meningeal irritasyon bulguları yoktu. Diğer sistem muayenelerinde patoloji saptanmadı. Lomber ponksiyon sonucunda beyin omurilik sıvısı (BOS)'nın görünümü bulanık, direkt muayenede > 1000 hücre/mm3 ve hücrelerin %80’inin polimorfonükleer lökosit olduğu görüldü. BOS laboratuvar bulgularında; glukoz < 2 mg/dL, protein 255 mg/dL olarak sonuçlandı. Gram boyamasında gram-pozitif diplokoklar saptandı. Seftriakson tedavisi başlandı. Kan ve BOS kültür antibiyogram sonucunda sefotaksime orta duyarlı S. pneumoniae saptanması üzerine tedaviye vankomisin eklendi. Bu tedavi ile ateş yüksekliği devam etti tedavinin yedinci gününde rifampisin eklendi. Olgu 28 günlük antibiyotik tedavisinin ardından taburcu edildi. Tedavi sonundaki kontrol BOS bulguları normaldi. Olgunun sekiz aylık takibinde herhangi bir relaps gözlenmedi. Bildiğimiz kadarıyla bu olgu Türkiye’de üçüncü kuşak sefalosporinlere orta duyarlı pnömokok ile gelişip başarı ile tedavi edildiği bildirilen ilk olgudur. Bu olgu menenjit olgularının yönetiminde BOS örnekleminin, penisilin ve seftriakson minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) değerlendirmesinin önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Santral sinir sistemi enfeksiyonu, üçüncü kuşak sefalosporinler, sefotaksim, Streptococcus pneumoniae, menenjit
Kaynakça
Tunkel AR, Van De Beekâ D, Scheld WM. Chapter 84 Acute meningitis. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (eds). Mandell Douglas and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. 7th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2009.
Tunkel AR, Hartman BJ, Kaplan SL, Kaufman BA, Roos KL, Scheld WM, et al. Practice guidelines for the management of bacterial meningitis. Clin Infect Dis 2004; 39: 1267-84.
Kaplan SL, Mason EO Jr. Management of infections due to antibioticresistant Streptococcus pneumoniae. Clin Microbiol Rev 1998; 11: 628-44.
Arda B, Sipahi OR, Atalay S, Ulusoy S. Pooled Analysis of 2408 Cases of Acute Adult Purulent Meningitis from Turkey. Med Princ Pract 2008; 17: 76-9.
Erdem H. An update on invasive pneumococcal antibiotic resistance in Turkey, 2008. J Chemother 2008; 20: 697- 701.
Firat M, Ersoy Y, Eşel D, Bayraktar M, Caylan R, Durmaz R. Antimicrobial susceptibility and serotype distribution of pneumococci strains isolated from meningitis patients. Mikrobiyol Bul 2006; 40: 169-77.
Percin D, Ay Altintop Y, Sumerkan B. Ten-year surveillance of invasive Streptococcus pneumoniae isolates in central Turkey prior to the introduction of a conjugate vaccine. J Infect Dev Ctries 2010; 4: 560-5.
Thigpen MC, Rosenstein NE, Whitney CG, et al. Bacterial meningitis in the United States - 1998-2003 [abstract]. Presented at the 43rd Annual Meeting of the Infectious Diseases Society of America, San Francisco, CA, 2005.
Thigpen MC, Whitney CG, Messonnier NE, Zell ER, Lynfield R, Hadler JL, et al. For the Emerging Infections Programs Network Bacterial Meningitis in the United States, 1998-2007. N Engl J Med 2011; 364: 2016-25.
Sırmatel F, Sırmatel Ö, Gökalp N, Zer Y. Seftriaksona dirençli iki pnömokoksik menenjit olgusu. Klimik Dergisi 2003; 16: 143-6.
Kaplan SL. Management of pneumococcal infections. Pediatr Infect Dis J 2002; 21: 589-91.
Suntur BM, Yurtseven T, Sipahi OR, Buke C, Buke M. Rifampicin + ceftriaxone versus vancomycin + ceftriaxone in the treatment of penicillin- and cephalosporin-resistant pneumococcal meningitis in an experimental rabbit model. Int J Antimicrob Agents 2005; 26: 258-60.
Viladrich PF, Gudiol F, Linares J, Pallares R, Sabate I, Rufi G, et al. Evaluation of vancomycin for therapy of adult pneumococcal meningitis. Antimicrob Agents Chemother 1991; 35: 2467-72.
Klugman KP, Friedland IR, Bradley JS. Bactericidal activity against cephalosporin-resistant Streptococcus pneumoniae in cerebrospinal fluid of children with acute bacterial meningitis. Antimicrob Agents Chemother 1995; 39: 1988.
