Böbrek Transplant Alıcılarında Tahmini Glomerüler Filtrasyon Hızına Göre Valgansiklovir Doz Uygunluğu: Gerçek Yaşam Çalışması
PDF

ARAŞTIRMA

Böbrek Transplant Alıcılarında Tahmini Glomerüler Filtrasyon Hızına Göre Valgansiklovir Doz Uygunluğu: Gerçek Yaşam Çalışması

Mediterr J Infect Microb Antimicrob 2026;15:346-355 DOI: 10.4274/mjima.galenos.2026.261095
, , , , ,
PDF
İzin

Öz

Giriş: Böbrek transplantasyonu sonrası erken dönemde tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR)’nda meydana gelen hızlı değişiklikler, renal fonksiyona göre doz ayarlaması gereken valgansiklovirin uygun dozlanmasını güçleştirebilmektedir. Bu çalışmada, böbrek transplant alıcılarında valgansiklovir profilaksisinin eGFR’ye göre doz uygunluğunun değerlendirilmesi ve doz uygunluğunun sitomegalovirüs (CMV) DNAemisi, hematolojik parametreler ve böbrek fonksiyonlarındaki değişikliklerle ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli retrospektif çalışmaya Ekim 2023–Mayıs 2025 tarihleri arasında böbrek transplantasyonu yapılan ve en az üç ay valgansiklovir profilaksisi alan 71 erişkin hasta dahil edildi. Valgansiklovir doz uygunluğu, hastane laboratuvarı tarafından Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration (CKD-EPI) denklemi kullanılarak otomatik olarak raporlanan eGFR değerlerine göre değerlendirildi. Profilaksi başlangıcı ve sonundaki hematolojik parametreler ve eGFR değerleri karşılaştırıldı. CMV DNA polimeraz zincir reaksiyonu izlemi profilaksi süresince iki haftada bir, profilaksi tamamlandıktan sonra ise transplantasyon sonrası birinci yıla kadar aylık olarak yapıldı.

Bulgular: Hastaların medyan yaşı 40 [çeyrekler arası aralık (IQR): 32–52,5] yıl olup %63,4’ü erkekti. Profilaksi başlangıcında 35 (%49,3) hasta eGFR’ye göre uygun valgansiklovir dozu alırken, 34/71 (%47,9) hasta önerilenden yüksek, 2/71 (%2,8) hasta önerilenden düşük doz aldı. Profilaksi sonunda 66/71 (%93,0) hasta uygun, 5/71 (%7,0) hasta önerilenden yüksek doz alırken, önerilenden düşük doz alan hasta yoktu. Takipte 7 (%9,9) hastada geç başlangıçlı CMV DNAemisi gelişti ve medyan CMV DNAemi zamanı transplantasyon sonrası 6 (IQR: 5–9) aydı. Başlangıçta eGFR’ye göre uygunsuz dozlanan ve eşleştirilmiş verileri bulunan hastalarda profilaksi süresince lökosit ve nötrofil sayıları anlamlı olarak azalırken, lenfosit sayısı ve eGFR anlamlı olarak arttı (tümü p < 0,001). Profilaksi sonunda uygun ve uygunsuz doz grupları arasında hematolojik parametreler açısından anlamlı fark saptanmadı.

Sonuç: Böbrek transplant alıcılarında eGFR’ye göre valgansiklovir doz uygunsuzluğu profilaksi başlangıcında sık görülmekle birlikte, takip sürecinde doz uygunluğu belirgin şekilde artmaktadır. Transplantasyon sonrası erken dönemde eGFR değerinde dinamik değişimi nedeniyle valgansiklovir dozunun düzenli olarak yeniden değerlendirilmesi önemlidir. Multidisipliner takip ve antiviral stewardship yaklaşımları uygun dozlamanın sürdürülmesine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: Böbrek transplantasyonu, valgansiklovir, sitomegalovirüs, tahmini glomerüler filtrasyon hızı, ilaç doz hesaplamaları

Kaynakça

1

Razonable RR, Humar A. Cytomegalovirus in solid organ transplant recipients-Guidelines of the American Society of Transplantation Infectious Diseases Community of Practice. Clin Transplant. 2019;33:e13512.

2

Kotton CN, Kumar D, Manuel O, Chou S, Hayden RT, Danziger-Isakov L, Asberg A, Tedesco-Silva H, Humar A; Transplantation Society International CMV Consensus Group. The Fourth International Consensus Guidelines on the management of cytomegalovirus in solid organ transplantation. Transplantation. 2025;109:1066-10.

3

Kumar L, Murray-Krezan C, Singh N, Brennan DC, Rakita RM, Dasgupta S, Fisher CE, Limaye AP. A systematic review and meta-analysis of optimized CMV preemptive therapy and antiviral prophylaxis for CMV disease prevention in CMV high-risk (D+R-) kidney transplant recipients. Transplant Direct. 2023;9:e1514.

4

Lee JH, Lee H, Lee SW, Hwang SD, Song JH. Efficacy and safety according to the dose of valganciclovir for cytomegalovirus prophylaxis in transplantation: network meta-analysis using recent data. Transplant Proc. 2021;53:1945-50.

5

Lahoud C, Franceschi AE, Reyes F, Moshovitis DG, Achkar A, Chakraborty A, Balusu M, Safiia J, Nussbaum EZ, Letourneau AR. Toxicities and clinical consequences of valganciclovir prophylaxis in solid organ transplant recipients. Open Forum Infect Dis. 2023;10:ofad500.

6

Belga S, Hernandez C, Kabbani D, Cervera C. Incidence of valganciclovir-related leukopenia and neutropenia in solid organ transplant recipients at high risk of cytomegalovirus disease. Transpl Infect Dis. 2024;26:e14227.

7

Vernooij RW, Michael M, Ladhani M, Webster AC, Strippoli GF, Craig JC, Hodson EM. Antiviral medications for preventing cytomegalovirus disease in solid organ transplant recipients. Cochrane Database Syst Rev. 2024;5:CD003774.

8

Matsumoto K, Shigemi A, Ikawa K, Kanazawa N, Fujisaki Y, Morikawa N, Takeda Y. Risk factors for ganciclovir-induced thrombocytopenia and leukopenia. Biol Pharm Bull. 2015;38:235-8.

9

Gift T, Palafox J, Jones K, Imburgia T, Astor T. CMV viremia after discontinuation of valganciclovir prophylaxis in lung transplant recipients. J Heart Lung Transplant. 2020;39:S485.

10

Rissling O, Naik M, Brakemeier S, Schmidt D, Staeck O, Hohberger A, Neumayer HH, Budde K. High frequency of valganciclovir underdosing for cytomegalovirus prophylaxis after renal transplantation. Clin Kidney J. 2018;11:564-73.

11

Hammer N, Hoessly L, Haidar F, Hirzel C, de Seigneux S, van Delden C, Vogt B, Sidler D, Neofytos D. Pitfalls in valganciclovir prophylaxis dose adjustment based on renal function in kidney transplant recipients. Transpl Int. 2024;37:12712.

12

Rigon PA, Solignac J, Zandotti C, Gully M, Brunet P, Resseguier N, Legris T, Moal V. Valganciclovir underdosing is associated with cytomegalovirus DNAemia during universal prophylaxis: a real-life case control retrospective study. J Med Virol. 2025;97:e70666.

13

Forsyth J, Randall D, Thuraisingham R. Accuracy of valganciclovir dosing following kidney transplantation and its impact on clinical outcomes. Front Nephrol. 2026;6:1781576.

14

Räihä J, Ortiz F, Mannonen L, Loginov R, Lempinen M, Lautenschlager I, Helanterä I. The burden of cytomegalovirus infection remains high in high-risk kidney transplant recipients despite six-month valganciclovir prophylaxis. Transpl Infect Dis. 2021;23:e13577.

15

Diehl K, Anderson-Haag T, Spenningsby A. Evaluation of discrepancies in valganciclovir dosing based on creatinine clearance and estimated glomerular filtration rate for cytomegalovirus prevention in kidney transplant patients. Am J Transplant. 2026;26:S510.

16

Shi Y, Lerner AH, Rogers R, Vieira K, Merhi B, Mecadon K, Osband AJ, Bayliss G, Gohh R, Morrissey P, Farmakiotis D. Low-dose valganciclovir prophylaxis is safe and cost-saving in CMV-seropositive kidney transplant recipients. Prog Transplant. 2021;31:368-76.

17

Gabardi S, Asipenko N, Fleming J, Lor K, McDevitt-Potter L, Mohammed A, Rogers C, Tichy EM, Weng R, Lee RA. Evaluation of Low- versus high-dose valganciclovir for prevention of cytomegalovirus disease in high-risk renal transplant recipients. Transplantation. 2015;99:1499-505.

18

Heldenbrand S, Li C, Cross RP, DePiero KA, Dick TB, Ferguson K, Kim M, Newkirk E, Park JM, Sudaria-Kerr J, Tichy EM, Ueda KR, Weng R, Wisniewski J, Gabardi S. Multicenter evaluation of efficacy and safety of low-dose versus high-dose valganciclovir for prevention of cytomegalovirus disease in donor and recipient positive (D+/R+) renal transplant recipients. Transpl Infect Dis. 2016;18:904-12.

19

Demirhan S, Munoz FM, Valencia Deray KG, Bocchini CE, Danziger-Isakov L, Blum S, Sharma TS, Sherman G, Boguniewicz J, Bacon S, Ardura MI, Maron GM, Ferrolino J, Foca M, Herold BC. Body surface area compared to body weight dosing of valganciclovir is associated with increased toxicity in pediatric solid organ transplantation recipients. Am J Transplant. 2023;23:1961-71.